Νιώθουν απομονωμένοι

Η «οικογενειακή φωτογραφία» στην ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής αυτή την εβδομάδα
θα είναι πολύ πιο διαφορετική από τις παλιές. Και σίγουρα ο Γκέρχαρντ Σρέντερ
και ο Τόνι Μπλερ δεν θα ποζάρουν άνετα σε αυτήν.

Σρέντερ – Μπλερ. Πιο μόνοι, μετά το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών

Δεν έχουν περάσει ούτε τρία χρόνια, από τότε που σε παρόμοιες φωτογραφίες
ακτινοβολούσαν τα πρόσωπα εκείνων που εξέφραζαν την κυρίαρχη πολιτική δύναμη
στην Ευρώπη: οι κεντροαριστεροί κυβερνούσαν σε 11 από τα 15 κράτη – μέλη.
Τώρα, ο Σοσιαλδημοκράτης καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ και ο Εργατικός
πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ αρχίζουν να νιώθουν κάπως απομονωμένοι. Η Κεντροδεξιά
βρίσκεται σε άνοδο: απόδειξη τα νέα πρόσωπα με τα οποία θα πλημμυρίσει η
«οικογενειακή φωτογραφία» σε λίγες ημέρες στη Σεβίλλη. Τη θέση τους σε αυτήν
θα πάρουν οι νέοι δεξιοί ηγέτες της Δανίας, της Πορτογαλίας και της Ολλανδίας,
στο πλευρό του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, του Χοσέ Μαρία Αθνάρ και του Μπέρτι Άχερν
που επανεξελέγη στην Ιρλανδία. Στο κέντρο της φωτογραφίας θα βρίσκεται ο
πρόεδρος της Γαλλίας Ζακ Σιράκ, χωρίς σοσιαλιστή πρωθυπουργό πλάι του, για
πρώτη φορά εδώ και πέντε χρόνια.

Αν αφήσουμε απέξω τον Σρέντερ, που έχει μπροστά του μια δύσκολη εκλογική
αναμέτρηση το φθινόπωρο, το τέλος του 2002 θα βρει μόνο τη Βρετανία, την
Ελλάδα, το Βέλγιο και τη Σουηδία με κεντροαριστερές κυβερνήσεις. Και ενώ
κάποτε οι ευρωπαϊκές σύνοδοι κορυφής έμοιαζαν με σεμινάρια του “τρίτου
δρόμου”, το ερώτημα που θέτουν σήμερα οι “Φαϊνάνσιαλ Τάιμς” είναι: υπήρξε
άραγε η δεκαετία του 1990 μια παρέκβαση και παρακολουθούμε σήμερα την
παλινόρθωση της κεντροδεξιάς ηγεμονίας, η οποία είχε κυριαρχήσει στη
μεταπολεμική Δυτική Ευρώπη;

Στη Γαλλία, η κληρονομιά του στρατηγού Ντε Γκωλ διαμόρφωσε το σκηνικό από το
οποίο αναδείχτηκαν ένας Ζωρζ Πομπιντού και ένας Ζακ Σιράκ. Στη Γερμανία,
Χριστιανοδημοκράτες σαν τον Κόνραντ Αντενάουερ και τον Χέλμουτ Κολ έδωσαν το
νέο πρόσωπο της Δυτικής Ευρώπης. Η Ιταλία, η Ολλανδία, το Βέλγιο και άλλες
χώρες ακολούθησαν τις χριστιανοδημοκρατικές παραδόσεις. Η Βρετανία κυβερνήθηκε
κυρίως από τους Συντηρητικούς. Μόνο οι σκανδιναβικές χώρες, κυρίως η Σουηδία,
«χαλούσαν» την κυρίαρχη τάση.

Η πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989 υπήρξε η κορυφαία στιγμή για τη
Δεξιά, η πιο θεαματική νίκη της επί της Αριστεράς στη μεταπολεμική Ευρώπη.
Όμως, μια απρόβλεπτη συνέπεια της πτώσης ήταν ότι με τη διάλυση του σοβιετικού
συνασπισμού η Δεξιά έχασε ξαφνικά ένα από τα σταθερά σημεία της πολιτικής της
αναφοράς. Θεωρητικοί όπως ο Τσαρλς Γκραντ του Κέντρου Ευρωπαϊκής Μεταρρύθμισης
αποδίδουν την εκλογική υποχώρηση της Δεξιάς στη δεκαετία του ’90 στην κόπωση
και πλήξη που προκλήθηκε στην Ευρώπη από το ψυχροπολεμικό στάτους κβο. Και
ερμηνεύουν την επιστροφή της στο πολιτικό προσκήνιο με το ότι η Αριστερά όπου
αναδείχθηκε κυβερνώσα παράταξη παραμέλησε ζητήματα όπως η ανεργία, η
μετανάστευση και η εθνική ταυτότητα, τα οποία έθετε η παγκοσμιοποίηση.