Θα περάσετε σε ένα δείπνο… νηστικό

«Στα πατητήρια του μούστου σου, ακόμα περιμένω, σε συναξάρισα· παλιό κρασί που σχώρεσε, φιλιά που δεν νυχτώσαν· για ποιον έρωτα ήπια θολά σταφύλια». Από το έργο του Παναγιώτη Τανιμανίδη «Πορτοφόλι», στο «Νηστικό Δείπνο» του

«Θα φάμε, θα πιούμε και νηστικοί θα κοιμηθούμε», λέει και ξαναλέει ο
Καραγκιόζης… Μα τι ακριβώς θέλει να πει; Η μεγάλη έκθεση γλυπτικής τού
Παναγιώτη Τανιμανίδη με τον αντιφατικό τίτλο «Νηστικός Δείπνος» θέτει και
απαντά το ερώτημα.

Ένα δείπνο μπορεί να αρχίζει με προσευχή δίπλα στο τζάκι που καίει. Τα
εδέσματα μπορεί να σερβίρονται πάνω σε περίτεχνους δίσκους, θα υπάρχουν θήκες
για τις χαρτοπετσέτες για να σκουπίζουμε τα χέρια μας, σταχτοδοχεία για τη
στάχτη από τα τσιγάρα μας και, όταν περάσει η ώρα που δείχνει το ρολόι,
κάποιος θα ανοίγει το πορτοφόλι του και θα πληρώνει τον λογαριασμό. Κι όμως.
Την ίδια εκείνη ώρα του δείπνου, της συγκέντρωσης και της επικοινωνίας γύρω
από το τραπέζι, ο νους μας μπορεί να πετά ελεύθερα, μακριά.

Προς την τελευταία εικόνα του εξαντλημένου από την αρρώστια προσώπου
του Ανδρέα Παπανδρέου και τις σκέψεις του. Προς τη θάλασσα και τα νησιά των
διακοπών. Προς εκείνο το κοριτσάκι από το Αφγανιστάν που του έκοψαν τα δάκτυλα
επειδή έβαψε τα νύχια του κόκκινα. Προς ένα πρόσωπο αγαπημένο που λείπει. Προς
την ανάμνηση ενός όρθρου, σ’ ένα μοναστήρι. Ένα τασάκι μπορεί για τον
καλλιτέχνη να πάρει τις διαστάσεις μιας παλέτας της ζωγραφικής, όπου
ανακατεύονται οι σκόνες των χρωμάτων και τα χαρτάκια.

Οι εικόνες που αναδύονται όμοια με τις τολύπες του καπνού, είναι
ανάλαφρα ζωγραφιστές και κρέμονται σαν φυλαχτά από αλυσιδίτσες. Άλλες εικόνες
είναι βαριές και ασήκωτες. Χρειάζονται ολόκληρα παλάγκα από παλιά καράβια για
να σηκώσουν το βάρος μιας πληγωμένης καρδιάς ή το βάρος της πτώσης του
Χρηματιστηρίου.

Τρεις κατηγορίες θεμάτων διασταυρώνονται και συμπλέκονται στο μενού της
έκθεσης. Κοινωνικά καθημερινά γεγονότα, ερωτικά και θρησκευτικά.

Ο δίσκος σερβιρίσματος αντί για πλαίσιο στους πίνακες. Είναι
περίτεχνος. Με λυγισμένα και συγκολλημένα σίδερα, παλιά διακοσμητικά στοιχεία,
ενσωματωμένα στη γερή χειροποίητη κατασκευή, που είναι και «η υπογραφή» τού
Τανιμανίδη. Έχει και πολλά ξυλόγλυπτα στοιχεία πριν φθάσουμε στο… ψητό.

Και το ψητό είναι, όπως λέει ο καλλιτέχνης, όλα αυτά που μας πρόσφεραν
και δεν τα πήραμε ή αυτά που προσφέραμε και δεν τα πήραν, γιατί όλα αυτά σ’
έναν δίσκο προσφέρθηκαν.

Θήκη για χαρτοπετσέτες: Για να σκουπιστούμε απ’ ό,τι δεν αγγίξαμε.
Παράδειγμα στην αρχή της έκθεσης η μορφή του Άινσταϊν που παίζει βαρελάκια με
τον εαυτό του.

Νηστικός Δείπνος: Είναι τίτλος σαρκαστικός. Συμπεριέχει τη νηστεία, τη
συνάντηση για να φάμε όσα δεν φάγαμε και για να φαγωθούμε. «Επιτέλους. Ήλθαμε
στον κόσμο για να θαυμάσουμε και ν’ αγαπήσουμε, όχι για να μας θαυμάσουν και
να μας αγαπήσουν. Ας βρούμε το θάρρος να δεχθούμε αυτή την κατάφαση».

Αναζητήστε το Ευαγγέλιο με το δελφίνι που χάθηκε. Είναι εμπνευσμένο από
ένα αληθινό περιστατικό. Είναι ένα δελφίνι που χάθηκε στην Αμερική και την
άλλη ημέρα ακριβώς βρέθηκε και αναγνωρίσθηκε – από το μικροτσίπ που φορούσε –
στα νερά του Αιγαίου. Το πώς έφθασε είναι ένα μυστήριο, ένα θαύμα. Το θαύμα
υπάρχει. Βρίσκεται μέσα μας, αλλά δεν έχουμε το θάρρος να το πιστέψουμε. Αυτό
μας ψιθυρίζει η σκιά ενός ηγούμενου, που μας σερβίρεται στον δίσκο.

Χρηματιστήριο. Οι ροζ σελίδες των εφημερίδων με τους καταλόγους από την
καθημερινή κίνηση των μετοχών παραγεμίζουν τα μεγάλα γλυπτά Ευαγγέλια. Τάχα
δεν τις διαβάζουμε σαν Ευαγγέλιο κάθε ημέρα; Θα βρείτε τα εντυπωσιακά επτά
Ευαγγέλια στην αίθουσα με τη διάφανη συρταρωτή θολωτή οροφή. Τα εξώφυλλά τους
είναι γεμάτα θαλασσινές σκηνές, όπως η επιχείρηση για τη σωτηρία ενός παλιού
καϊκιού από τη Μύκονο.

Μια συμβουλή: Δείτε τα έργα σαν ημιτελή, σαν ατμόσφαιρα πρόβας ενός
έργου. Ο Τανιμανίδης δεν δηλώνει ότι είναι «γευσιγνώστης της αλήθειας, αλλά
σαν πορτοφολάς, σαν ρολογάς, σαν ηγούμενος, σαν σερβιτόρος που μας καλεί στον
νηστικό δείπνο».

Το τραπέζι του δείπνου έχει μήκος πέντε μέτρα. Είναι από σίδερο, ξύλο
και γυαλί και ζωγραφική. Ο πάγκος που το συνοδεύει, ζυγίζει 400 κιλά.

Λεζάντα: «Φεύγω με τις αμαρτίες που δεν πρόλαβα να κάνω, αδιάβαστος
καταμεσής του έρωτα…» (από την είσοδο της έκθεσης, πλάι στον πίνακα με το
πορτοφόλι και τα δαχτυλίδια του συλλέκτη Αλέξανδρου Ιόλα).

Κατάλογος: Πλούσια εικονογραφημένος, με κείμενα των επιμελητών της
έκθεσης Τάκη Μαυρωτά και Σόνιας Παππά, αλλά και του ίδιου του καλλιτέχνη.

Οδηγίες «χρήσης»

Πού: Στον πολυχώρο πολιτισμού «Αθηναΐς» (Καστοριάς 34-36, τηλ.
010-3480.000).

Πώς: Από Πειραιώς στρίβουμε προς την Ιερά Οδό και μετά τις γραμμές του
τρένου (Κωνσταντινου-πόλεως) η δεύτερη οδός δεξιά είναι η Καστοριάς.

Πότε: Από τις 9.30 π.μ. έως τα μεσάνυχτα, κάθε ημέρα, κατόπιν
τηλεφωνικής συνεννοήσεως.

Έως: 29 Ιουνίου.