Απιστία με τα όλα της

«Unfaithful». Το καλύτερο ερωτικό θρίλερ του Βρετανού Άντριαν Λιν (ή Λάιν) –
ανώτερο από την «Ολέθρια σχέση» τού ιδίου – και η μεγάλη έκπληξη του
καλοκαιριού. Πριν όμως προχωρήσω στις απαραίτητες λεπτομέρειες, να διευκρινίσω
πως ο αληθινός εγκέφαλος της απιστίας είναι ο Κλοντ Σαμπρόλ, ο Γάλλος
«μαθητής» τού Άλφρεντ Χίτσκοκ. Το 1968 είχε σκηνοθετήσει το ίδιο στόρι, τους
ίδιους πάνω-κάτω χαρακτήρες και την ίδια κατάληξη στο άγνωστο – για τους
εσωστρεφείς και μονοδιάστατους Αμερικανούς θεατές – «Un femme infidele» (στα
Ελληνικά «Μια άπιστη γυναίκα»). Κάλλιο αργά παρά ποτέ.

Τα γεγονότα είναι τόσο συνηθισμένα, όσο είναι κάθε συνηθισμένη απιστία.
Εκείνος, εκείνη, το παιδί και μια έπαυλη στα προάστια της Νέας Υόρκης, κατά
προτίμηση Εκάλη ή Πολιτεία. Εκείνος αφοσιωμένος στη… Σοφοκλέους. Εκείνη
αφοσιωμένη στο παιδί και το νοικοκυριό τους. Η φωτογραφία ενός ευτυχισμένου
ζευγαριού. Τίποτα, μα απολύτως τίποτα δεν φαίνεται να σκιάζει αυτή την
ειδυλλιακή φωτογραφική πόζα. Ευλογημένοι από υγεία, ενέργεια, αγαθά (άφθονα
αγαθά) και χρήμα. Μπόλικο χρήμα. Και το καλύτερο; Αμφότερα τα μέλη της…
φωτογραφίας, σφύζουν από ομορφιά. Πώς είναι οι σελίδες περιοδικών πολυτελείας,
που κοσμούνται από τα καλύτερα τζάκια της ελληνικής επικράτειας και προκαλούν
τον φθόνο των πληβείων; Έτσι ακριβώς. «Παιδάκι μου», λέει η μαμά στην κορούλα
της, «όταν μεγαλώσεις να γίνεις σαν αυτούς». Το όνειρο κάθε μικροαστικής
αυταπάτης. Η απόλυτα ideal American family.

Οφθαλμαπάτη. Η άφθαστη Νταϊάν Λέιν σκαρφαλωμένη στην αγκαλιά του συζύγου και… κερατά, Ρίτσαρντ Γκιρ. Μα είναι «Άπιστη»

Μια παροιμία όμως λέει «κανείς δεν μπορεί να τά ‘χει όλα». Και όταν η στιγμή
έρθει και πρέπει να διαλέξεις ανάμεσα στο χρήμα και τις πρωτογενείς ανθρώπινες
λειτουργίες, εννιακόσιοι ενενήντα εννιά στους χίλιους διαλέγουν το χρήμα.
Κορόιδα είναι; Έλα όμως που το πάθος είναι σύμφυτο με την κυτταρική σύσταση
του ανθρώπινου είδους! Η σαρξ αδύνατος, που λένε και οι Γραφές. Τοιουτοτρόπως,
Εκείνος μεν εν χρηματιστηριακή φουλαριστή δραστηριότητα, Εκείνη δε εν σαρκική
υπνώσει. Η κατάληξη αυτής της προαιώνιας ιστορίας είναι μία. Και τίθεται ως
ρητορική ερώτηση: Ποιος θα είναι ο τυχερός νεανίας που θα αναστήσει τις
αισθήσεις αυτής της χυμώδους, καταπιεσμένης και αψόγως καλοδιατηρημένης
τριανταπεντάρας; Απάντηση; Νεαρός με τρία προτερήματα: γοητευτικός,
κουλτουριάρης και… Γάλλος.

Η προέλευση του εραστή (Ολιβιέ Μαρτινέζ) είναι ένα από τα πιο έξυπνα σημεία
της ταινίας. Χωρίς ίχνος πίεσης και χωρίς λέπι «παρενόχλησης» το… ψάρι
(εκείνη) επιστρέφει διαρκώς στο δόλωμα (ο εραστής). Ο τύπος χωρίς να κουνήσει
το μικρό δάκτυλο του δεξιού του χεριού οδηγεί το αξιοπρεπές και υποδειγματικό
αυτό θηλυκό στη φάκα. Ο λόγος είναι απλός και τον λένε «στέρηση». Την πρώτη
ημέρα τον επισκέπτεται εξ ανάγκης για να της επουλώσει ένα ασήμαντο τραύμα στο
γόνατο. Τη δεύτερη για να του πει τάχα μου «ευχαριστώ». Την τρίτη πέφτει στο
κρεβάτι του και από την τέταρτη ημέρα τον ακολουθεί στην κόλαση. Το κάνουν
παντού. Στον δρόμο, στο σινεμά, στις τουαλέτες. Μπροστά σ’ αυτόν τον
ανεξέλεγκτο εκμαυλισμό όλων των αρχών πάνω στις οποίες είναι θεμελιωμένη η
Αγία Οικογένεια, η «σαρκική εξάρτηση» του χειμώνα είναι απλώς μια μουντζούρα.

Το δεύτερο μέρος μιας τόσο συνηθισμένης απιστίας ονομάζεται «ο κερατάς
σύζυγος». Δηλαδή ο Ρίτσαρντ Γκιρ. Από εδώ και κάτω τα πράγματα ακολουθούν τις
οδηγίες μιας Πατρίτσια Χάισμιθ, της καλύτερης υπογραφής στο ψυχολογικό θρίλερ.
Ο Λιν, σαν Βραζιλιάνικο χέλι της μπάλας και της σάμπας, μετακινεί τη δράση από
το λαβράκι (τη σύζυγο) στον καρχαρία (τον σύζυγο). Και επειδή απαραίτητη
προϋπόθεση ενός ερωτικού τριγωνικού θρίλερ είναι ο φόνος, το ερώτημα που
μπαίνει είναι εντελώς συνηθισμένο: Ποιος ποιον; Ένα σας λέω. Το φινάλε, το
τελικό, οριστικό και τελεσίδικο φινάλε, υπερβαίνει τα όρια μιας συνηθισμένης
απιστίας. Είναι το σήμα κατατεθέν των θεμελίων της κοινωνίας μας. Εξαιρετικό!

Ριάλιτι σόου σε κωμωδία

Πήγα για Ντε Νίρο και βρέθηκα στον Antenna. Από την αστυνομική κωμωδία σε
ριάλιτι σόου με τον τίτλο «Showtime». Να μου λείπει!

Όποιος νομίσει πως πρόκειται να συναντηθεί με το «Ανάλυσέ το» ή με κάποιο
ίχνος απ’ αυτό, πλανάται πλάνην φρικτή. Έτσι πίστεψα, έτσι την έπαθα. Ένα το
κρατούμενο. Όποιος επίσης νομίσει πως θα περάσει δύο απολαυστικές ώρες, δεν
ξέρει πού πατάει και πού πηγαίνει. Δεύτερο κρατούμενο. Και όποιος νομίσει πως
πρόκειται για κατιτίς το καινούργιο και το πρωτότυπο θα υποστεί ανατροπή.
Τρίτο κρατούμενο. Χωρίς τις άπαικτες μούτες και χωρίς το όνομα Ρόμπερτ Ντε
Νίρο, το όλο εγχείρημα θα υφίστατο τέτοια ταμειακή πανωλεθρία, παρόμοια μ’
αυτήν που έπαθε η Εθνική κόσμου από την ξυπόλητη Σενεγάλη.

Όλο κι όλο το γιγαντιαίο πνεύμα της ιστορίας εξαντλείται σε μια παραλλαγή
ταινιών δράσης τύπου buddy-buddy (φιλαράκια). Άτεγκτος, σοβαρός και
σκληροτράχηλος μπάτσος (Ντε Νίρο) αναγκάζεται να συνυπάρξει με καραγκιόζη
συνάδελφό του (Έντι Μέρφι), προκειμένου αμφότεροι να αποτελέσουν το δίδυμο
ριάλιτι σόου ιδιωτικού καναλιού. Τελεία και παύλα. Από εδώ και κάτω τα
μοναδικά σώβρακα που κρύβουν κάπως τα μαραμένα αχαμνά των τριών σεναριογράφων
είναι καμιά δεκαριά έξυπνες ατάκες και ο τύπος τού Ρόμπερτ Ντε Νίρο.

Έντι Μέρφι – Ρόμπερτ Ντε Νίρο. Μακάρι να ήταν «Showtime» και να βγαίναμε από την αίθουσα μ’ αυτό το χαμόγελο

Είναι σαν να βλέπεις αυθαίρετο στην παραλία του Θεολόγου με λοφίο Χόλιγουντ
και μαρκίζα που γράφει McDonalds. Φανταστείτε πως η κατανομή των σκηνών
συντίθεται από την εξής… αρχιτεκτονική: μια σκηνή με Ντε Νίρο να τα ρίχνει
στον Έντι Μέρφι και μια σκηνή δράσης όπου Ντε Νίρο-Έντι Μέρφι τα κάνουν όλα
λαμπόγυαλο. Αυτονόητο. Αφού δεν έχεις ταινία θα δανειστείς ταινίες των άλλων.
Ωραία, το έχουμε ξαναδεί. Ναι, αλλά όχι κι έτσι. Τόσο κραυγαλέα, τόσο
ερασιτεχνικά και τόσο πρόχειρα. Τελικό αποτέλεσμα; Ούτε «Φονικό όπλο», ούτε
«Men in black», ούτε φιλαράκια.

Και κάτι ακόμα, για να μη μας περνάνε για κορόιδα. Το σχόλιο εναντίον των
τηλεοπτικών ριάλιτι σόου είναι τόσο προσχηματικό, όσο υποκριτικές είναι οι
αντιτηλεοπτικές δηλώσεις διαφόρων επώνυμων παραγόντων που περιφέρονται από
παράθυρο σε παράθυρο και στη συνέχεια εφορμούν εναντίον της τηλε-τρομοκρατίας.
Αυτό δεν είναι σχόλιο. Ιδέα για Big Brother νέου τύπου είναι!

Άλφρεντ Χίτσκοκ για πάντα!

Πώς να το κάνουμε; Μερικά πράγματα παραμένουν αθάνατα. Κι αν το σινεμά
υπάρχει, υπάρχει από τους αθάνατους. Άλφρεντ Χίτσκοκ forever.

«The Lady vanishes» (Η κυρία εξαφανίζεται). Μόλις… 64 ετών με ενέργεια 18άρη
και πνευματική διαύγεια Αϊνστάιν. Ένα από τα πληρέστερα θρίλερ όλων των εποχών
και μία από τις καλύτερες στιγμές στη διαδρομή του θαύματος με το όνομα
Άλφρεντ Χίτσκοκ. Γυρίστηκε στην Αγγλία το 1937-38, πριν από τη γερμανική
επιδρομή και για το «είδος» της είναι τόσο αρχετυπική όσο είναι τα έργα του
Ευριπίδη και του Σοφοκλή για την αρχαία τραγωδία. Ο ορισμός της απόλυτης
πληρότητας. Και εξηγούμαι:

Πρώτο, το κέλυφος της σύλληψης είναι τόσο λείο, όσο εκείνο του αυγού αλανιάρας
κότας. Καλόκαρδη, ευτραφής γυναίκα στυλ τυπικής Αγγλίδας γκουβερνάντας…
εξαφανίζεται από τη μια στιγμή στην άλλη, μέσα σ’ ένα τρένο που διασχίζει την
Κεντρική Ευρώπη με προορισμό το Λονδίνο. Πουφ, καπνός. Σαν μαγική εικόνα.
Απίστευτο!

Δεύτερο, το ασπράδι του… αυγού – δηλαδή η ανάπτυξη του χιτσκοκικού
παιχνιδιού – είναι πλήρης, κινηματογραφική τροφή. Μια κακομαθημένη νεαρή
γυναίκα αναστατώνει όλα τα βαγόνια και όλους τους επιβάτες προκειμένου να
ανακαλύψει τα ίχνη της μις Φρόι «Μα, την είδατε. Μόλις πριν από δέκα λεπτά
πίναμε το τσάι μας εδώ, στο μπαρ του τρένου». Απάντηση η μούγκα. Ουδείς και
ουδεμία παραδέχονται πως είδαν κάτι το εντελώς υπαρκτό, φυσικό και πραγματικό.
Μα, αυτό εδώ που βλέπουμε είναι δέντρο. Όχι σου λένε, δεν είναι δέντρο, είναι
πέτρα. Έτσι, το λογικό μεταλλάσσεται σε παράλογο και το φυσικό σε αφύσικο.
Έξυπνο; Ιδιοφυές.

«Η κυρία εξαφανίζεται»: Πριν από 64 χρόνια ο Άλφρεντ Χίτσκοκ υπογράφει το αρχετυπικό θρίλερ όλων των εποχών

Τρίτο (και καλύτερο) το κροκάδι του ίδιου… αυγού, αποτελεί την
πεμπτουσία του χιτσκοκικού «φιλοσοφικού» ερωτήματος: Γιατί αυτά που βλέπω δεν
τα βλέπουν και οι άλλοι; Γιατί όλοι οι επιβάτες του τρένου δεν είδαν τη μις
Φρόι. Να το πάω παραπέρα; Να το πάω στα καθ’ ημάς; Αφού όλοι μας βιώνουμε την
ίδια αντικειμενική πραγματικότητα, γιατί πράττουμε, συμπεριφερόμαστε,
κρίνουμε, αποφασίζουμε και ψηφίζουμε διαφορετικά; Απλό. Γιατί – λέει ο Χίτσκοκ
– οι άνθρωποι τυφλώνονται από το προσωπικό, μικροσκοπικό τους συμφέρον. Έτσι,
το υποκειμενικό σβήνει το αντικειμενικό. Η ιδιοτέλεια, η μυωπία μας, η
μικρο… σκέψη μας και οι μικρο… υπολογισμοί μας τυφλώνουν. Αποτέλεσμα; Ο
Χίτλερ εξαέρωνε Εβραίους, Τσιγγάνους, κομμουνιστές, αλλά ο Ρούζβελτ σφύριζε
αδιάφορα. Χειρότερο αποτέλεσμα; Όπως στρώσεις θα κοιμηθείς.

Έτσι, μια απλή ιστορία μυστηρίου μεταμορφώνεται σε μια σύγκρουση γιγάντων
ανάμεσα στο αντικειμενικό και το υποκειμενικό, το λογικό και το παράλογο, το
ορατό και το αόρατο, το υπαρκτό και το ανύπαρκτο, την αλήθεια και το ψέμα. Από
την εξαφάνιση μιας ασήμαντης γκουβερνάντας στην κοινωνία, την πολιτική και τη
φιλοσοφία. Υπερβάλλω; Τότε γιατί η δράση προσδιορίζεται παραμονές πολέμου και
γιατί όλοι κάνουν πως δεν βλέπουν την εξαφάνιση αυτής της ασήμαντης
γκουβερνάντας; Μα είναι απλό. Γιατί – λέει ο Χίτσκοκ – οι Άγγλοι είναι ικανοί
να θυσιάσουν την ελευθερία τους χάριν μιας παρτίδας μπριτζ και μιας συνάντησης
κρίκετ!

Είναι αδύνατο να εκτιμηθεί η αξία αυτού του αριστουργήματος. Μέσα σε 97
λεπτά της ώρας λέει τόσα όσα τα θρίλερ όλων των άλλων μαζί. Κρυστάλλινη
αφήγηση, συμπυκνωμένη δράση, ενοποιημένη χωροχρονική ανάπτυξη, πνευματώδες
χιούμορ και άφθονο σασπένς. Ο ορισμός της χιτσκοκικής πληρότητας.

Ο γυάλινος μπαμπούλας

Στο τελευταίο υπόγειο των νέων παρουσιών αυτού του επταήμερου κατοικεί ο
μπαμπούλας με το όνομα «Thirteen ghosts».

«Δεκατρία φαντάσματα». Χάρισμά τους. Τα κορόιδα να τα πάρουν, να τα σπάσουν,
να τα κάνουν ομελέτα και να κοροϊδέψουν την πείνα τους. Ομελέτα αποτελούμενη
από τζάμια, θόρυβο, σπλάτερ, τεμαχισμένες κεφαλές, διαμελισμένα πτώματα,
γλοιώδη φαντάσματα και πάσης φύσεως γυάλινες επιφάνειες. Η νοσηρότητα των
εγκεφάλων των ανθρώπων που πουλάνε φύκια για μεταξωτές κορδέλες έχει αγγίξει
επίπεδα βασανιστηρίων του Μεσαίωνα. Περίπου είναι σαν να κάθεσαι επί μιάμιση
ώρα και να απολαμβάνεις μια χούφτα μειράκια να σπάνε τζάμια μέσα στα αυτιά
σου. Μόνο για στερημένους μαζοχιστές.

«13 φαντάσματα» Απλώς μπουουουουου!

Το σενάριο είναι απλώς της πλάκας. Σατανικός θείος κληρονομεί στον ανιψιό του
– ονόματι Άρθουρ… Κρητικός – ογκώδη και μεγαλοπρεπή κατοικία αποτελούμενη εξ
ολοκλήρου από γυαλί. Εκεί που ο άνθρωπος με την οικογένειά του έκοβε βόλτες
απολαμβάνοντας την τύχη του, νασου τα φαντάσματα, που κατά το διαβολικό σχέδιο
του θείου αποτελούν τον ζωδιακό κύκλο του Κακού. Έλα! Η συνέχεια είναι
χρατς-χρουτς, νταπ-ντουπ και μπαμ-μπουμ. Έμεινα ενεός. Και τον πρώτο πράγμα
που σκέφτηκα είναι το αυτονόητο. Ρε, μπας και είναι διαφήμιση του Vovos;

Τα Oscar της εβδομάδας

Καλύτερης ταινίας: «Η κυρία εξαφανίζεται» (άνευ συζητήσεως)

Σκηνοθεσίας: Θέλει και ρώτημα; Χίτσκοκ

Ερωτικού θρίλερ: «Άπιστη»

Γυν. ερμηνείας: Νταϊάν Λέιν η… άπιστη

Εραστή: Ολιβιέ Μαρτινέζ (και νέος, και κουλτουριάρης, και… Γάλλος)

Κερατά: Ρίτσαρντ Γκιρ (βραδείας αναφλέξεως)

Οφθαλμαπάτης: «Showtime»

Μπαμπούλα: «13 φαντάσματα»