Αποκαλυπτικές αρχαίες κόρες

Οι αρχαϊκές κόρες, όπως η Φρασίκλεια που βλέπουμε, ήταν ζωηρά χρωματισμένες. Εδώ, μια πρωτότυπη αναπαράσταση του αγάλματος του 540 π.Χ. Πρόκειται για ένα από τα ελάχιστα επιτύμβια αγάλματα κόρης και βρέθηκε ακέραιο το 1972 στη Μερέντα της Αττικής.Το επίγραμμα στη βάση του αγάλματος γράφει: «Μνήμα Φρασίκλειας θα καλούμαι για πάντα Κόρη, αφού οι θεοί, αντί για γάμο, μου όρισαν αυτό το όνομα. Μ’ έφτιαξε ο Αριστίων ο Πάριος»

Χίλια διακόσια επιστημονικά βιβλία και άρθρα χρειάστηκε να διαβάσει η Ελληνίδα
αρχαιολόγος Κατερίνα Καρακάση, προκειμένου να τεκμηριώσει με την τελευταία
λέξη της επιστήμης τη μελέτη της για τις «Αρχαϊκές Κόρες», τα υπέροχα
μαρμάρινα αγάλματα των κοριτσιών που χαμογελούν αδιόρατα επί 2.600 χρόνια και
φωτίζουν τις αίθουσες των μεγαλύτερων μουσείων του κόσμου.

Έτσι, το βιβλίο «Οι Αρχαϊκές Κόρες», το οποίο εκδόθηκε πρόσφατα από τον πιο
έγκυρο γερμανικό αρχαιολογικό εκδοτικό οίκο Hirmer του Μονάχου, μπορεί να
ισχυριστεί κανείς ότι είναι «η πληρέστερη συνολική και συνθετική παρουσίασή
τους». Με αυτά τα λόγια, τα οποία δύσκολα προφέρονται από επιστήμονα,
παρουσίασε χθες τον «καρπό της ελληνογερμανικής συνεργασίας» η καθηγήτρια
Γεωργία Κοκορού – Αλευρά, σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο
Μουσικής Αθηνών. Χορηγός αυτής της μοναδικής πανέμορφης έκδοσης, «που είναι
αντάξια του ευρωπαϊκού προφίλ της χώρας μας», είναι το Ίδρυμα Μελετών
Λαμπράκη.

Από τότε που κυκλοφόρησε η τελευταία πλήρης μελέτη για τις αρχαϊκές κόρες, το
θεμελιώδες βιβλίο τής Γκίζελα Ρίχτερ, πέρασαν 34 χρόνια. Στο μεταξύ,
ανακαλύφθηκαν 55 ακόμα αγάλματα κορών, ώστε ο αριθμός τους να φθάνει σήμερα τα
210 αγάλματα.

Γενικότερα, προχώρησε πολύ η μελέτη της αρχαϊκής τέχνης. Καιρός ήταν να
επιχειρηθεί μια νέα συνθετική μελέτη, μια πιο σφαιρική ερμηνεία και προσέγγισή
τους, που να στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα. Αυτό έκανε η κυρία Καρακάση, η
οποία δίνει τώρα όχι μόνο μια πινακοθήκη με πλήρεις φωτογραφίες των κορών,
αλλά και εύγλωττους πίνακες-διαγράμματα για τη χρονολόγηση, το υλικό, τον τόπο
εύρεσης, το καθεστώς κ.ά. Αδιάψευστα στοιχεία δηλαδή, πριν προχωρήσει στη
διατύπωση της τολμηρής άποψης ότι οι κόρες απεικονίζουν πραγματικά κορίτσια
αριστοκρατικών οικογενειών, που είχαν υπηρετήσει σε διάφορα θρησκευτικά
αξιώματα στα ίδια ιερά όπου βρέθηκαν τα πολυτελή αγάλματα. Τα ιερά ήταν
συνήθως αφιερωμένα σε γυναικείες θεότητες και είχαν σχέση με τη γονιμότητα.

Η επικρατέστερη ερμηνεία μέχρι τώρα του Λ. Σνάιντερ ήταν ότι οι κόρες
αποτελούν πρότυπες ιδεατές μορφές και όχι αγάλματα ιστορικών προσώπων μέσω των
οποίων προβάλλονταν τα πλούτη και η δύναμη των γονέων και των συγγενών τους.

Για να τονίσει τη σημασία της εργασίας τής άγνωστης μέχρι χθες
αρχαιολόγου, η οποία σπούδασε στη Θεσσαλονίκη και έκανε το διδακτορικό της στη
Γερμανία, στο Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης, ο κ. Άγγελος Δεληβορριάς
υπενθύμισε ότι μέχρι τώρα ελάχιστα βιβλία Ελλήνων αρχαιολόγων έχουν εκδοθεί
από τον κορυφαίο γερμανικό εκδοτικό οίκο – και ανέφερε τους Σπ. Μαρινάτο, Ν.
Γιαλούρη και έναν-δυο άλλους. Ήδη ετοιμάζεται η μετάφραση του και στην αγγλική
γλώσσα, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Γκετί. Στην Ελλάδα, πάντως, δεν εκδηλώθηκε
ακόμα εκδοτικό ενδιαφέρον για να μεταφρασθεί το γερμανικό κείμενο των 150
σελίδων, το οποίο, αν και πολυσύνθετο, διακρίνεται για την καθαρότητα και το
ευανάγνωστο της γραφής, όπως και για το μέγα πλήθος των νέων αδημοσίευτων
φωτογραφιών, συνολικά 900, εκ των οποίων οι 116 είναι έγχρωμες.

INFO

«Αρχαϊκές Κόρες» (Archaische Koren) έκδοση Hirmer Verlag, σελ. 472. Τιμή: 155
ευρώ. Διάθεση στα βιβλιοπωλεία Ελευθερουδάκης, Καρδαμίτσα και στο πωλητήριο
του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.