ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ 9.000 θέσεις σε 280 προγράμματα περιμένουν εφέτος τους υποψηφίους!

Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας οικοδομείται σταθερά η «Τεταρτοβάθμια»
Εκπαίδευση. Βρισκόμαστε στις παραμονές μιας αναδυόμενης πραγματικότητας, στην
οποία οι τριτοβάθμιες σπουδές κάθε άλλο παρά αποτελούν πλέον την οροφή.

Ο αριθμός των νέων που φοίτησαν την ακαδημαϊκή χρονιά 2000 σε κάποιο από τα
περίπου 250 μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών πλησίασε τον αριθμό των νέων που
φοιτούσαν στις αρχές της δεκαετίας του ’60 στα ΑΕΙ της χώρας. Ήδη,
το 2002, 30.000 νέοι συνεχίζουν τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό
επίπεδο σε κάποιο από τα προγράμματα που πραγματοποιούνται σε 19 ελληνικά
πανεπιστήμια (περιλαμβάνεται και το Ανοικτό Πανεπιστήμιο).

Εφέτος ο αριθμός των υποψηφίων για τα μεταπτυχιακά προγράμματα αναμένεται
να ξεπεράσει τις 40.000, ενώ ο αριθμός των εισακτέων σ’ αυτά
φτάνει περίπου τις 9.000. Είναι χαρακτηριστικό ότι για τα μεταπτυχιακά
προγράμματα του Ανοιχτού Πανεπιστημίου, στα οποία προσφέρονταν εφέτος 3.340
θέσεις, κατατέθηκαν 23.074 αιτήσεις, ενώ είναι συνηθισμένο φαινόμενο για
τις 25 ή 30 θέσεις ενός μεταπτυχιακού προγράμματος να κατατίθενται έως και
δεκαπλάσιες αιτήσεις.

Τα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών των ελληνικών Ανωτάτων Εκπαιδευτικών
Ιδρυμάτων (ΑΕΙ), παρότι δεν έχουν ­ εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων ­ πολλά χρόνια
ζωής, εξελίσσονται και αυξάνονται με εκπληκτικούς ρυθμούς. Από το 1996 και
μετά έχουμε «έκρηξη» μεταπτυχιακών τμημάτων, με αποτέλεσμα το 2002 να μιλάμε
για περίπου 280 μεταπτυχιακά προγράμματα σε 19 ελληνικά πανεπιστήμια, με
περίπου 30.000 φοιτητές.

Τέσσερις στους δέκα τελειοφοίτους (ποσοστό 40,9%) προσανατολίζονται στη
συνέχιση των σπουδών σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε
42,9% για τους άνδρες και σε 39,2% για τις γυναίκες.

Τα παραπάνω στοιχεία προκύπτουν από έρευνα που διεξήχθη στο ΑΠΘ από τους
καθηγητές κ.κ. Στογιαννίδου, Φαρμάκη και Καζή, με πρωτοβουλία του Γραφείου
Διασύνδεσης του ΑΠΘ και δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού
«Τριπτόλεμος» του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Γενικές πληροφορίες για τα προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών

Τα ΠΜΣ διακρίνονται σε:

1) Μεταπτυχιακές Σπουδές Ειδίκευσης που οδηγούν στην απόκτηση
Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (ΜΔΕ)

2) Διδακτορικές Σπουδές που οδηγούν στην απόκτηση Διδακτορικού
Διπλώματος.

Η επιλογή των μεταπτυχιακών φοιτητών γίνεται κυρίως βάσει των εξής κριτηρίων:

* Γενικός βαθμός και συνάφεια πτυχίου

* Βαθμολογία στα προπτυχιακά μαθήματα τα σχετικά με το ΠΜΣ

* Επίδοση σε διπλωματική εργασία

* Την τυχόν ερευνητική δραστηριότητα του υποψηφίου.

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ

Οι μεταπτυχιακές σπουδές ειδίκευσης αποτελούν έναν σχετικά νέο θεσμό για το
ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Στην πλειονότητά τους τα τμήματα των ΑΕΙ,
καθένα χωριστά ή με τη συνεργασία τμημάτων του ίδιου ή άλλου ΑΕΙ της Ελλάδας ή
αναγνωρισμένων ιδρυμάτων του εξωτερικού (διατμηματικά προγράμματα), οργανώνουν
και λειτουργούν ΠΜΣ που απευθύνονται σε όλους σχεδόν τους κλάδους των
επιστημών και που εμπλουτίζονται συνεχώς με την προσθήκη νέων.

Ανάλογα με τον κλάδο σπουδών, η διάρκεια κάθε προγράμματος κυμαίνεται από ένα
έως δύο έτη. Επίσης, αρκετά προγράμματα μεταπτυχιακών δίνουν τη δυνατότητα
μερικής παρακολούθησης.

Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την εισαγωγή σε μεταπτυχιακό πρόγραμμα
διαφοροποιούνται ανάλογα με τις προϋποθέσεις που θέτει το τμήμα το οποίο
οργανώνει το πρόγραμμα, αλλά και ανάλογα με τον κλάδο σπουδών. Σε γενικές
γραμμές απαιτούνται, συνήθως, τα παρακάτω δικαιολογητικά:

* Αίτηση στο Τμήμα

* Πτυχίο με αναλυτική βαθμολογία και ισοτιμία από το ΔΙΚΑΤΣΑ, όταν αυτό έχει
αποκτηθεί στο εξωτερικό

* Βιογραφικό σημείωμα

* Συστατικές επιστολές

* Τα τεστ TOEFL/GMAT/GRE, σε περιπτώσεις που στο πρόγραμμα σπουδών
περιλαμβάνονται μαθήματα ή σεμινάρια στην αγγλική γλώσσα.

Η Γενική Συνέλευση του κάθε Τμήματος καθορίζει με σχετική απόφαση τις
λεπτομέρειες εφαρμογής των κριτηρίων αυτών, τον ορισμό συμπληρωματικών
κριτηρίων ή την πιθανή εξέταση του υποψηφίου σε ορισμένα μαθήματα, το
αποτέλεσμα της οποίας συνεκτιμάται με την επιλογή. Πέρα από τα παραπάνω,
συνήθως οι υποψήφιοι καλούνται και για προσωπική συνέντευξη από τους καθηγητές
του προγράμματος.

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ

Σε αντίθεση με τις μεταπτυχιακές σπουδές ειδίκευσης, η απόκτηση διδακτορικού
στα ελληνικά πανεπιστήμια δεν αποτελεί νέα δυνατότητα. Το διδακτορικό
απονέμεται από το Τμήμα στο οποίο εκπονείται και έχει ελάχιστη διάρκεια 3 έτη.

Οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί και τα απαιτούμενα προσόντα που πρέπει να
διαθέτει ο υποψήφιος διδάκτορας διαφοροποιούνται ανάλογα με το Τμήμα στο οποίο
ο υποψήφιος θέλει να εκπονήσει τη διδακτορική του διατριβή. Βασική όμως
προϋπόθεση αποτελεί πλέον η κατοχή μεταπτυχιακού τίτλου. Σε ορισμένα
Πανεπιστημιακά Τμήματα έχουν δημιουργηθεί προγράμματα 4 ετών, όπου στο πρώτο
έτος απονέμεται το Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης και με το τέλος του
προγράμματος το Διδακτορικό Δίπλωμα. Σε γενικές γραμμές τα δικαιολογητικά που
απαιτούνται για την αποδοχή εκπόνησης διδακτορικού είναι:

* Αίτηση

* Πτυχίο και μεταπτυχιακός τίτλος όταν απαιτείται

* Βιογραφικό σημείωμα & αποδεικτικά επαγγελματικής εμπειρίας

* Περιληπτική ανάλυση του τίτλου και της μεθοδολογίας έρευνας που θα
ακολουθήσει ο υποψήφιος κατά την εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής.

Τα κριτήρια εισαγωγής των υποψηφίων για μεταπτυχιακές σπουδές

Τα μεταπτυχιακά προγράμματα επιπέδου master στη χώρα μας έχουν «νομοθετική»
ιστορία περίπου 20 ετών, καθώς επίσημα θεσμοθετήθηκαν το 1982, με τον Ν.
1268/82, όμως μέχρι το 1992 ελάχιστα οργανωμένα μεταπτυχιακά προγράμματα
λειτουργούσαν. Σήμερα μπορούμε να συνοψίσουμε το «τοπίο» των μεταπτυχιακών
σπουδών στη χώρα μας, επισημαίνοντας ότι οι μεταπτυχιακές σπουδές διακρίνονται
κυρίως σε:

α. διδακτορικές σπουδές, οι οποίες αποσκοπούν στη δημιουργία υψηλού
επιπέδου επιστημονικού δυναμικού με εις βάθος γνώση τομέων βασικής έρευνας

β. μεταπτυχιακές σπουδές εξειδίκευσης, οι οποίες συνιστούν προσπάθεια
στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης – εξειδίκευσης των κατόχων
προπτυχιακών τίτλων.

Η κατώτερη απαιτούμενη χρονική διάρκεια για την απόκτηση του διπλώματος
ειδίκευσης είναι 4 διδακτικά εξάμηνα και για το διδακτορικό δίπλωμα 6
διδακτικά εξάμηνα.

Τα κριτήρια εισαγωγής σε ένα Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών προβλέπονται από
το άρθρο 12 του Ν. 2083/92, στη συνέχεια όμως εξειδικεύονται με τις αποφάσεις
οργάνωσης και λειτουργίας των σχετικών προγραμμάτων, καθώς επίσης και με τους
Κανονισμούς Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ), που καθορίζει κάθε επιμέρους
πανεπιστημιακό τμήμα.

Σύμφωνα, λοιπόν, με το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο στα ΠΜΣ γίνονται δεκτοί
πτυχιούχοι ΑΕΙ της ημεδαπής ή αναγνωρισμένων ιδρυμάτων της αλλοδαπής.

Οι Έλληνες πτυχιούχοι πρέπει να γνωρίζουν αποδεδειγμένα μία ξένη γλώσσα, οι δε
αλλοδαποί επαρκώς την ελληνική γλώσσα. Η επιλογή των μεταπτυχιακών φοιτητών
γίνεται με συνεκτίμηση των εξής, κυρίως, κριτηρίων:

* Τον γενικό βαθμό του πτυχίου

* Τη βαθμολογία στα προπτυχιακά μαθήματα τα σχετικά με το πρόγραμμα
μεταπτυχιακών σπουδών

* Την επίδοση σε διπλωματική εργασία όπου προβλέπεται το προπτυχιακό επίπεδο

* Την τυχόν ερευνητική δραστηριότητα του υποψηφίου.

Η Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνδεσης (ΓΣΕΣ) του οικείου τμήματος καθορίζει με
απόφασή της τις λεπτομέρειες εφαρμογής των κριτηρίων αυτών, τον ορισμό
συμπληρωματικών κριτηρίων ή την πιθανή εξέταση σε ορισμένα μαθήματα, το
αποτέλεσμα των οποίων συνεκτιμάται για την επιλογή.

Υποτροφίες για μεταπτυχιακές σπουδές

Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός φορέων όπως υπουργεία, ξένες κυβερνήσεις,
ιδρύματα, διεθνείς οργανισμοί και πανεπιστήμια που παρέχουν υποτροφίες για
σπουδές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Οι βασικοί παράγοντες που παίζουν ρόλο στην απονομή των υποτροφιών, σε γενικές
γραμμές, είναι οι εξής: ο βαθμός πτυχίου, οι επιδόσεις σε μαθήματα σχετικά με
τον τομέα εξειδίκευσης για τον οποίο προκηρύσσεται η υποτροφία, η καλή γνώση
της ξένης γλώσσας, η καταγωγή από συγκεκριμένο τόπο και η οικονομική
κατάσταση.

Επίσης, για τη χορήγηση υποτροφιών στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται
κατάθεση δικαιολογητικών, ενώ σε κάποιες και η συμμετοχή σε διαγωνισμό.

Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει για τα κληροδοτήματα, που αποτελούν ένα
ιδιαίτερο είδος υποτροφιών. Εύποροι οικονομικά ιδιώτες διαθέτουν μέρος των
περιουσιακών τους στοιχείων για τη χρηματοδότηση των σπουδών φοιτητών. Οι
κληροδότες καθορίζουν έναν φορέα διαχείρισης, που μπορεί να είναι δημόσιος
οργανισμός, σύλλογος, ίδρυμα κ.λπ. Στις περισσότερες περιπτώσεις βασικό ρόλο
παίζει η καταγωγή του φοιτητή.

Εκτός από τις υποτροφίες, δύο άλλοι τρόποι χρηματοδότησης σπουδών είναι:

Η χρηματοδότηση που δίδεται απ’ ευθείας από τα πανεπιστήμια

Ο υποψήφιος μεταπτυχιακός φοιτητής, παράλληλα με την αίτηση πρέπει να
προμηθευτεί και τα σχετικά έντυπα για πιθανή οικονομική ενίσχυση από το
συγκεκριμένο πανεπιστήμιο ή τμήμα στο οποίο έχει σκοπό να υποβάλει τα
δικαιολογητικά του για μεταπτυχιακές σπουδές. Σε κάθε περίπτωση η οικονομική
ενίσχυση για κάποιον υποψήφιο εξετάζεται χωριστά από την αίτησή του για
φοίτηση στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα. Υπάρχουν διάφορες μορφές οικονομικής
ενίσχυσης που δίνονται από ένα πανεπιστήμιο, μερικές από τις οποίες είναι:

* Μέσω ερευνητικών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από συνεργασίες του
πανεπιστημίου με ιδιωτικούς ή άλλους φορείς σε συγκεκριμένο αντικείμενο
έρευνας. Συνήθως τέτοιου είδους χρηματοδότηση δίνεται σε σπουδές τεχνολογίας
και θετικών επιστημών.

* Μέσω εργασίας σε θέσεις βοηθών καθηγητών. Τα κριτήρια επιλογής γι’ αυτές τις
θέσεις βασίζονται κυρίως στην ακαδημαϊκή απόδοση των φοιτητών.

* Μέσω υποτροφιών από ιδιώτες που δίνονται ειδικά στους φοιτητές συγκεκριμένου
τμήματος του πανεπιστημίου.

Οι σχετικές πληροφορίες δίνονται απευθείας από το κάθε πανεπιστήμιο ή τμήμα
πανεπιστημίου.

Η χρηματοδότηση μέσω προγραμμάτων δανειοδότησης τραπεζών

Οι τράπεζες που διαθέτουν εξειδικευμένα δανειοδοτικά προγράμματα σπουδών
(στοιχεία 2002) είναι οι ακόλουθες: Εθνική, ALPHA ΒΑΝΚ, Εμπορική, Αγροτική και
Τράπεζα Κύπρου. Οι υπόλοιπες τράπεζες μπορούν να χορηγήσουν παρόμοια δάνεια,
όχι όμως μέσω εξειδικευμένων προγραμμάτων,

παρά με τη μορφή καταναλωτικών δανείων, τα οποία με ορισμένες μετατροπές
μπορούν να γίνουν φοιτητικά.

Με απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης, το ελληνικό Δημόσιο επιδοτεί σε ποσοστό
50% τα επιτόκια των χορηγούμενων δανείων για μεταπτυχιακές και διδακτορικές
σπουδές σε ελληνικά πανεπιστήμια.

Τα χορηγούμενα ποσά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πληρωμή των διδάκτρων,
αγορά βιβλίων και εκπαιδευτικού υλικού, καθώς και για έξοδα διαβίωσης. Η
πληρωμή των διδάκτρων γίνεται απευθείας από το πιστωτικό ίδρυμα στο αντίστοιχο
πανεπιστήμιο. Η διάρκεια αποπληρωμής είναι 15 έτη συμπεριλαμβανομένης της
περιόδου χάριτος, που είναι ένα έτος μετά το τέλος των σπουδών ή ενάμισι έτος
για άνδρες που δεν έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις. Το
επιτόκιο βασίζεται στο επιτόκιο εντόκων γραμματίων 12μηνης διάρκειας,
προσαυξημένο κατά 3% υπέρ εισφορών ΕΦΤΕ, υπέρ του Δημοσίου για την εγγύησή
του.

Προϋποθέσεις χορήγησης είναι:

* η εγγραφή σε τμήμα μεταπτυχιακών σπουδών ή η αποδοχή για εκπόνηση
διδακτορικής διατριβής,

* προσωπική εγγύηση από τον γονέα του δικαιούχου ή άλλη ικανοποιητική
διασφάλιση κατά την κρίση των πιστωτικών ιδρυμάτων,

* μη υπέρβαση του 45ου έτους ηλικίας,

* να μην έχει χορηγηθεί άλλο δάνειο για τον ίδιο σκοπό.

Το ύψος χρηματοδότησης καθορίζεται σε 5 εκατ. δρχ. για συγκεκριμένο πρόγραμμα
σπουδών.

Από αυτά, τα 2 εκατ. δρχ. δίδονται για μεταπτυχιακό δίπλωμα και το υπόλοιπο
ποσόν για διδακτορικό δίπλωμα.

Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ)

Το Ιδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, το γνωστό στην Ελλάδα και το εξωτερικό
ως ΙΚΥ, ιδρύθηκε τον Μάιο του 1951(Α.Ν. 1825). Οι υπότροφοι που έκαναν
μέχρι τώρα χρήση των ευκαιριών που παρέχει ανέρχονται σε χιλιάδες. Σήμερα οι
αρμοδιότητες και ευθύνες του ΙΚΥ έχουν αυξηθεί κατά πολύ. Διευρύνθηκαν οι
υποτροφίες μεταπτυχιακών σπουδών με την προσθήκη των σπουδών
εσωτερικού.

Τα 12 κοινά μεταπτυχιακά ΑΕΙ και ΤΕΙ

Δώδεκα προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών θα διοργανώσουν από κοινού
πανεπιστήμια και ΤΕΙ και αναμένεται να λειτουργήσουν από τον ερχόμενο
Σεπτέμβριο.

Τα προγράμματα που έχουν εγκριθεί είναι:

1. «Αγροχημεία και Βιολογικές Καλλιέργειες» ­ διοργανώνεται από τα
Τμήματα Χημείας και Βιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και από τη Σχολή
Γεωπονίας του ΤΕΙ Ηπείρου.

2. «Αντιμετώπιση Προβλημάτων Γραπτού και Προφορικού Λόγου» ­
διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και το
Τμήμα Λογοθεραπείας του ΤΕΙ Ηπείρου.

3. «Νοσηλευτική-Παθολογία» – διοργανώνεται από την Ιατρική Σχολή του
Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και το Τμήμα Νοσηλευτικής του ΤΕΙ Ηπείρου.

4. «Εφαρμοσμένη Πληροφορική στην Οικονομία» – διοργανώνεται από το
Τμήμα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και τα Τμήματα Λογιστικής και
Τηλεπληροφορικής και Διοίκησης του ΤΕΙ Ηπείρου.

Τα προγράμματα που τελούν υπό έγκριση είναι:

5. «Βιβλιοθηκονομία και Πληροφόρηση» – διοργανώνεται από το Τμήμα
Αρχειονομίας και Βιβλιοθηκονομίας του Ιονίου Πανεπιστημίου και το Τμήμα
Βιβλιοθηκονομίας του ΤΕΙ Αθήνας.

6. «Φυσικές Επιστήμες και Πολιτιστική Κληρονομιά» – διοργανώνεται από
το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και το Τμήμα Συντήρησης Έργων
Τέχνης του ΤΕΙ Αθήνας.

7. «Αξιοποίηση Ανθρώπινου Κεφαλαίου και Μετανάστευση» – διοργανώνεται
από το Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Πειραιά και τα Τμήματα
Λογιστικής και Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Πειραιά.

8. «Χημική, Περιβαλλοντική Τεχνολογία και Τεχνολογία Πολυμερών» –
διοργανώνεται από το Τμήμα Χημείας το·υ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και τα Τμήματα
Γενικής και Αντιρρυπαντικής Τεχνολογίας του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας.

9. «Τεχνολογία Νέων Υλικών» – διοργανώνεται από το Τμήμα Χημείας του
Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και το Τμήμα Χημείας Φυσικής και Υλικών του ΤΕΙ
Αθήνας.

10. «Εφαρμοσμένη Πληροφορική» – διοργανώνεται από τ·ο Τμήμα
Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και τα Τμήματα
Λογιστικής και Χρηματοοικονομικών Εφαρμογών του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας.

11. «Αθλητική Αποκατάσταση» – διοργανώνεται από το Τμήμα Επιστήμης
Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Αθηνών και το Τμήμα
Φυσικοθεραπείας του ΤΕΙ Αθήνας.

12. «Εφαρμοσμένη Πληροφορική στην Οικονομία» – διοργανώνεται από το
Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών και τα Τμήματα
Λογιστικής και Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και στην Οικονομία του ΤΕΙ Μεσολογγίου.

Μεταπτυχιακές σπουδές και αγορά εργασίας

Είναι γνωστό ότι στην εποχή μας, περισσότερο από κάθε άλλη εποχή, το πτυχίο
γίνεται όλο και πιο αναγκαίο στον αγώνα ένταξης στην αγορά εργασίας, όμως
ταυτόχρονα αναδεικνύεται όλο και λιγότερο ικανό για να διασφαλίσει μία θέση
εργασίας.

Μια ματιά μόνο στις Στατιστικές Εργασίας είναι ικανή να χαρτογραφήσει με τα
πιο «μελανά» χρώματα αυτό που, χρόνια τώρα, γίνεται αντιληπτό και «διά γυμνού
οφθαλμού»: περίπου ο ένας στους τέσσερις νέους ανέργους είναι πτυχιούχος
Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΑΕΙ – ΤΕΙ), ενώ δεκάδες χιλιάδες άλλοι νέοι με υψηλό
εκπαιδευτικό επίπεδο υποαπασχολούνται ή ετεροαπασχολούνται. Οι 13.000 άνεργοι
πτυχιούχοι τού 1981 έγιναν 53.000 το 1991 και σήμερα ξεπερνούν τις 120.000.

Από την άλλη, οι εξειδικευμένες θέσεις εργασίας που απαιτούν υψηλά
επαγγελματικά προσόντα αρχίζουν και πολλαπλασιάζονται με υψηλούς ρυθμούς. Για
τέτοιου είδους θέσεις, ο πρώτος τίτλος σπουδών της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης
τείνει να μην είναι επαρκές προσόν, καθώς το γνωσιακό κεφάλαιο που περιέχει
μπορεί πολύ γρήγορα να χαθεί «σαν το νερό στην πέτρα». Στο σημείο αυτό
οι μεταπτυχιακές σπουδές «ξαναφορτίζουν την μπαταρία» που έρχεται να
προσφέρει στήριξη στην «εύθραυστη συμμαχία» του πτυχίου με την αγορά
εργασίας.

Η εξέλιξη αυτή με τα δύο αντιπαρατιθέμενα και αλληλοσυγκρουόμενα άκρα (ανεργία
πτυχιούχων – ζήτηση μεταπτυχιακών) ρυθμίζεται από τους ίδιους «διακόπτες», που
δεν είναι παρά «οι ανάγκες της αγοράς» αφού, σύμφωνα με τις έρευνες οι πλέον
«προνομιούχοι» στην αγορά εργασίας είναι οι κάτοχοι μεταπτυχιακών τίτλων.

Στο πλαίσιο αυτό είναι φανερό ότι η άνθηση των μεταπτυχιακών προγραμμάτων
εντάσσεται στην προσπάθεια βελτίωσης ­ από τη μεριά των πτυχιούχων ­ των
προοπτικών απασχόλησης και σταδιοδρομίας, κοντολογίς, για
καλύτερο «πλασάρισμα» στην αγορά εργασίας, καθώς το «εφόδιο» του
μεταπτυχιακού τίτλου έρχεται να «ξαναμοιράσει την τράπουλα» στον χώρο της
επαγγελματικής απόδοσης των τίτλων.