Χρήστος Νικολόπουλος Λαϊκή «έφοδος» στου Ψυρή

«Βρε, σαν τα χιόνια! Τι έκπληξη ήταν αυτή απόψε;», είπε ο Στέφανος με το
μπουζούκι μόλις αντίκρυσε τον Χρήστο Νικολόπουλο, κι έπεσαν ο ένας στην
αγκαλιά του άλλου. Είχαν χαθεί πριν από 21 χρόνια.

Μ’ αυτή την αναπάντεχη συνάντηση άρχισε το ολονύκτιο οδοιπορικό μας στη
μουσικοκρατούμενη γειτονιά του Ψυρή. Οδηγός, ξεναγός και σχολιαστής, ο Χρήστος
Νικολόπουλος, λαϊκός συνθέτης, δεξιοτέχνης του μπουζουκιού και πρωταγωνιστής
στη μουσική σκηνή επί 38 χρόνια αδιάκοπα. Στη συντροφιά ο φωτορεπόρτερ Γιάννης
Καμπούρης κι ένας νεαρός μουσικός, ο Αλέκος Κ. Βρεττός, σολίστ στο ούτι.

Εκείνη η νύχτα του Σαββάτου προς το ξημέρωμα της Κυριακής ήταν μεγάλη σε
διάρκεια αλλά και σε ωραίες περιπλανήσεις, με δυνατές συγκινήσεις και εικόνες
που καταξιώνουν στις συνειδήσεις των απλών ανθρώπων την αξιοπρεπή διασκέδαση
και τη λαϊκή μουσική.

Από τις 10.45 το βράδυ ώς τις 5.15 το πρωί παρακολουθήσαμε προγράμματα σε
πέντε μαγαζιά. Οι επιλογές ήταν τυχαίες. Στους δρόμους και στις πλατείες της
ιστορικής και παλιάς γειτονιάς της Αθήνας ακούγονταν μουσικές και τραγούδια. Η
νεολαία απολαμβάνει, χαίρεται και συμμετέχει σ’ αυτή τη μουσικοχορευτική
ατμόσφαιρα.

Ο Χρήστος Νικολόπουλος ζει για πρώτη φορά αυτή την ομορφιά κι εμείς
ακολουθούμε τις επιλογές του και καταγράφουμε τις εικόνες που ζούμε έντονα.

Εκείνη τη νύχτα δεν πήγαμε στου Ψυρή να διασκεδάσουμε σε συγκεκριμένο
μαγαζί. Θέλαμε να γνωρίσουμε από κοντά τους χώρους και τον κόσμο σ’ αυτά τα
κέντρα. Κάθε φορά που αλλάζαμε μαγαζί, αγωνιούσαμε για το τι καινούργιο θα
βλέπαμε ή θ’ ακούγαμε. Η νυχτερινή πορεία με τον Χρήστο Νικολόπουλο μάς πέταγε
από το ένα στυλ στο άλλο. Από το «Ροδακιό» με μικρό σχήμα, καλό φαγητό και
μεσοαστικό ακροατήριο, στην πιο νεανική με πενταμελές συγκρότημα «Μάνδρα» και
πιο γλεντζέδικη ατμόσφαιρα. Το «Τάκης 13» με κλασική ορχήστρα και κοινό από
όλες τις ηλικίες. Αποκορύφωμα του κεφιού στο «Ώρα Ελλάδος» με περισσότερο
επαγγελματική ορχήστρα, θαυμάσια σπιτική κουζίνα και κλασικό λαϊκό τραγούδι.
Και προς το τέλος της διαδρομής αυθεντικά ρεμπέτικα χωρίς μικρόφωνα στην
«Πλατεία Ηρώων» από νέα παιδιά και φινάλε με τσίπουρο και φρούτα.

Ψυρή ώρα 5 το πρωί. Κυριακή 26 Μαΐου 2002. Οι δρόμοι ακόμα γεμάτοι. Τα
Γυφτάκια πουλάνε τριαντάφυλλα και γαρίφαλα. Οι μουσικές από τα μαγαζιά
ακούγονται πια σε χαμηλούς τόνους. Η ατμόσφαιρα πανηγυριού σβήνει μαζί με τη νύχτα.

«Περνούσαμε τυχαία… και γίναμε μόνιμες»

«Ακούμε ρεμπέτικα και λαϊκά από τότε που γεννηθήκαμε», μας λένε δύο όμορφα
κορίτσια, που παρακολουθούν το πρόγραμμα με ρεμπέτικο στην «Πλατεία Ηρώων».
Είναι δύο πρώτες εξαδέλφες, η Πόπη Κ. και η Πόπη Π. Η πρώτη από τη Δράμα και η
άλλη από τη Σάμο. Άκουγαν οι γονείς μας κι εμείς είμαστε επηρεασμένες απ’ αυτά
τα ακούσματα.

«Ένα μεσημέρι», λέει η Πόπη Κ., «περνούσαμε τυχαία από εδώ. Ακούσαμε να
παίζουν μπαγλαμά και μπήκαμε μέσα. Από τότε γίναμε μόνιμες. Πηγαίνουμε και σε
άλλα μαγαζιά εδώ στου Ψυρή. Μας αρέσει πολύ, αλλά εδώ μέσα τραγουδούν χωρίς
μικρόφωνα και είναι πιο ωραία. Ακούμε όμως και Θεοδωράκη και Χατζιδάκι, αλλά
και σύγχρονα κομμάτια ροκ. Μας συγκινούν ο Πορτοκάλογλου και η Αρβανιτάκη».

«Μέσα από τις δουλειές μας», λέει η Πόπη Π., «εγώ είμαι ηλεκτρονικός και η
εξαδέλφη μου μηχανικός, προσπαθούμε να πείσουμε συναδέλφους να έρχονται εδώ
στου Ψυρή. Σ’ αυτά τα μαγαζιά ακούς ωραία τραγούδια και απολαμβάνεις καλή και
οικονομική κουζίνα».

«Ώρα Ελλάδος»

«Το μπουζούκι βγάζει φωτιές»

«Ώρα Ελλάδος». Μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα και το κέφι ανεβαίνει με λαϊκά

«Είναι καθρέφτης για μένα τούτο το μαγαζί. Μου πάει σε όλα του. Θα έπαιζα
άνετα και ευχάριστα εδώ μέσα». Ο Χρήστος Νικολόπουλος από την αρχή δεν έκρυψε
τις διαθέσεις του, μόλις πάτησε το πόδι του στην είσοδο και τον υποδέχθηκε
εγκάρδια ο ιδιοκτήτης Δημήτρης Καρανικολόπουλος. Ο χώρος ψηλοτάβανος και χωρίς
αμφιβολία πιο άνετος από όσα μαγαζιά είχαμε επισκεφθεί έως εκείνη την ώρα.

Η δομή του προγράμματος και η παρουσίαση των τραγουδιών εντυπωσίασαν τη
συντροφιά μας. Τα παιδιά του πάλκου αφιέρωσαν τραγούδια από μικροφώνου. Και
δικά του και άλλων συνθετών. Χειροκροτεί ο Νικολόπουλος, κουνά το κεφάλι του,
μου χαμογελά και λέει: «Άργησα να επιβεβαιώσω τον εαυτό μου, ότι έγραψα
διαχρονικά που αρέσουν. Πιστεύω πως η απλότητά μου καλύπτει την
πραγματικότητα». Και συνέχισε: «Βλέπετε. Αυτό το συγκρότημα “βγάζει φωτιές”».

Όταν ο μπουζουξής (Κώστας Κεφιρίδης) έκανε ένα καταπληκτικό ταξίδι στο
«Αγριολούλουδο», ο Χρήστος σηκώθηκε από την καρέκλα του και φώναζε: «Μπράβο,
μπράβο».

«Πολύ σωστή βρίσκω και την τραγουδίστρια (Γιάννα Γαλανοπούλου)», επισημαίνει ο
Νικολόπουλος, ο οποίος αξιολογεί ως πολύ σπουδαίο τον κιθαρίστα και
τραγουδιστή Γιώργο Αλαμπάνο και τον Βαγγέλη Συναδινό (κιθάρα – τραγούδι). Στην
έξοδό μας το κέφι ήταν στο φουλ. Κόσμος πάνω στις καρέκλες…

«Πλατεία Ηρώων»

«Φτωχόπαιδο με γνώρισες…»

Τα πράγματα αλλάζουν. Προς το φινάλε της νυχτερινής πορείας στου Ψυρή,
μπαίνουμε σ’ ένα ωραίο και απλό στέκι, την «Πλατεία Ηρώων», του Νίκου και της
Ευθυμίας Κοκοροπούλου. Ρεμπέτικο αυθεντικό σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια.
Χαμηλοί τόνοι, νέα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, και μια παρέα από πενηντάρηδες
που ακούει, φιλοσοφεί και μας γράφει στίχους!

Το συγκρότημα αποτελείται από νέους που έχουμε συναντήσει από παλιά σε στέκια
του ρεμπέτικου: Άλκης Μαύρος (μπουζούκι – τραγούδι), Γιάννης Λαγούτης
(κιθάρα), Χρήστος Μακιφάβας (ακορντεόν), Νίκος Αμαριώτης (κιθάρα), Νίκος
Κοκορόπουλος (μπαγλαμά), Θόδωρος Πακάς (τραγούδι – μπουζούκι). Ο Χρήστος
Νικολόπουλος λέει ότι του αρέσει, αλλά δεν το εκδηλώνει. Και όταν δύο νέα
κορίτσια τον παρακαλούν να παίξει ένα τραγούδι, εκείνος απαντά: «Το έχω αρχή
μου να μην παίζω όταν υπάρχουν άλλοι». Τον παρακάλεσαν και τα παιδιά της
ορχήστρας, αλλά εκείνος είπε πάλι όχι. Τσούγκρισε όμως το ποτήρι του, με ρακί,
με όλους και όταν κοίταξε το ρολόι του που έδειχνε 5.05′ το πρωί είπε: «Τώρα
πρέπει να πηγαίνουμε, γιατί ξημερώνει». Χαιρετήσαμε τον κόσμο και αποχωρήσαμε.
Η ορχήστρα έπαιζε το τραγούδι του Τσιτσάνη «Φτωχόπαιδο με γνώρισες».

«Ροδακιό»

Μία ανάμνηση, πολλά τραγούδια

Μου φαίνεται παράξενος ο ρόλος μου απόψε, αλλά το χαίρομαι, είπε ο Χρήστος
Νικολόπουλος, όταν καθήσαμε μπροστά στην πόρτα, στο πρώτο μαγαζί, το
«Ροδακιό», εκεί που συναντήθηκα με τον Στέφανο τον μπουζουξή, έπειτα από 21
χρόνια. Τον είχα συναντήσει – λέει ο Νικολόπουλος – έξω από τη «Διαγώνιο» στην
Πλάκα, όταν δούλευα εκεί το 1980. Τον πήρα σπίτι μου μία νύχτα, τον φιλοξένησα
κάμποσες μέρες, του έδωσα και ένα μπουζούκι, του έμαθα αρκετά πράγματα και από
τότε τον έχασα.

Με συγκινεί ότι τον συναντώ εδώ και παίζει τόσο ωραία. Ο κόσμος στο μαγαζί –
λέει ο ιδιοκτήτης του «Ροδακιού» Θέμης Παπαδόπουλος – είναι κάθε ηλικίας και
χειροκροτούν το καλό τραγούδι. Το ίδιο κάνει και ο Χρήστος Νικολόπουλος.
Χειροκροτεί το Τρίο που παίζει και τραγουδά επιτυχίες Ζαμπέτα, Καλδάρα,
Μητσάκη, Χιώτη, αλλά και Ξαρχάκο, Λοΐζο, Θεοδωράκη, και λίγο πριν φύγουμε
άρχισαν να τραγουδούν συνθέσεις δικές του. Ο Στέφανος Γαβριηλίδης με το
μπουζούκι, ο Νίκος Σκλάκος με κιθάρα και η Γκέλυ Πιττακή παίζουν και
τραγουδούν ενότητες από τραγούδια που αρέσουν πολύ στον κόσμο, που απολαμβάνει
το κρασάκι και τους μεζέδες της ταβέρνας.

Βρίσκω σωστές τις φωνές και πολύ καλό το μπουζούκι, παρατηρεί ενθουσιασμένος ο
Χρήστος Νικολόπουλος. Λίγο πριν φύγουμε, του αφιέρωσαν τον «Σαλονικιό» και το
«Αγριολούλουδο». Κι εκείνος χειροκρότησε και μετά, όταν αποχωρούσαμε,
χαιρέτησε έναν έναν τους καλλιτέχνες και το κοινό.

Βρίσκω σωστές τις τιμές, είπε ο Νικολόπουλος, αφού ένα μπουκάλι λευκό κρασί
και μια πλούσια ποικιλία για τέσσερις κόστισαν 45 ευρώ.

«Μάνδρα» – «Τάκη 13»

Επίδοξοι στιχουργοί και ταξίμια

Νυχτερινή βόλτα στους δρόμους του Ψυρή, έξω απο το κέντρο «Μάνδρα» που ήταν κατάμεστο, λίγο μετά τα μεσάνυχτα

Μεσάνυχτα και κάτι, βρεθήκαμε στη «Μάνδρα», στην οδό Αγίων Αναργύρων.
Τραπεζάκια έξω, αλλά και μέσα γεμάτο από νεολαία. Το συγκρότημα μεγαλύτερο
εδώ. Μπουζούκι ο Σταύρος Μπουζάκης, κιθάρα ο Δημήτρης Σταματέλος, τραγούδι ο
Τάσος Κατωπόδης και ο Σταύρος Κούβαρης, συμμετέχει η ηθοποιός Όλγα
Πρωτονοταρίου. Το ρεπερτόριο περισσότερο λαϊκό. Το στυλ, γενικώς, προς το
χορευτικό. Και ωραία παλιά ζεϊμπέκικα και τσιφτετέλια.

Όλοι οι μουσικοί κατέβαιναν και χαιρετούσαν τον Νικολόπουλο. Μιλούσαν μαζί του
και αυτός τους έλεγε τη γνώμη του: «Πολύ ωραία τα λέτε, αλλά μαζέψτε λίγο το
πρόγραμμα. Σωστή η αναλογία στα ζεϊμπέκικα και τα τσιφτετέλια, αλλά ρίξτε και
κανένα χασάπικο. Γιατί, απ’ ό,τι βλέπω, ο κόσμος ξέρει να χορεύει και θέλει
απ’ όλα».

Σωστά απάντησε ένας από τους μουσικούς και εξηγήθηκε: «Προσπαθούμε για το
καλύτερο, γιατί πιστεύουμε στο λαϊκό τραγούδι, το αγαπάμε και το τραγουδάμε.
Τα δικά σας τραγούδια αρέσουν στον κόσμο. Μας ζητά κάθε βράδυ το “Υπάρχω”, το
“Αγριολούλουδο”, “Οι αισθηματίες”, τον “Σαλονικιό” κι άλλα κι άλλα». Την
κουβέντα όμως διέκοψε ένας λαχειοπώλης, ο οποίος κρατούσε πάνω του στίχους
τραγουδιών και δεν ξεκολλούσε. Πίεζε τον Νικολόπουλο να τα διαβάσει, με
αποτέλεσμα να του χαλάσει τη διάθεση.

«Εδώ μου αρέσει πολύ. Να κι ο μπουζουξής είναι φίλος μου».
Ενθουσιασμένος με τα πρώτα ακούσματα και τις πρώτες εικόνες, στο κέντρο «Τάκη
13», ο Χρήστος Νικολόπουλος χαιρετά από μακριά τον Τάκη Τσαγκουρνό, έναν
σπουδαίο δεξιοτέχνη που εργαζόταν πολλά χρόνια στην Αμερική. Πλάι του, η
Εμμανουέλλα και ένας θαυμάσιος κιθαρίστας, ο Ισίδωρος. Εδώ ακούμε τον
«Τραγουδιστή» και «Κάποια κάπου κάποτε». Καθόμαστε στη μέση του δρόμου και ο
Φοίβος Μητρόπουλος, ο πρώτος που άνοιξε μαγαζί στου Ψυρή, μας οδηγεί στο «Τάκη
13», το μπαρ ακριβώς απέναντι, όπου δύο καλλιτέχνες, ο Γιάννης και ο Θόδωρος,
παίζουν μπουζούκι και κιθάρα και τραγουδούν.

Βρίσκω το ένα τραγούδι καλύτερο από το άλλο, λέει ο Χρήστος και σιγοψιθυρίζει
κάποια τραγούδια του Ζαμπέτα που παίζουν οι δύο μουσικοί στο κλασικό μπαρ, του
Φοίβου Μητρόπουλου πλέον, ο οποίος αφηγείται στον Νικολόπουλο πώς ανακάλυψε
πριν από 19 χρόνια τη γειτονιά του Ψυρή και «τώρα υπάρχει αυτή η μουσική κοσμογονία».