ΜΑΤΙΕΣ Γελοιογραφίες

Το δωμάτιο, πέντε επί έξι, βρισκόταν στον δεύτερο όροφο του κτιρίου του ΔΟΛ.
Το μοναδικό του παράθυρο έβλεπε στην «Αίθουσα των Φιλελευθέρων», στη Χρήστου
Λαδά. Δίπλα σ’ αυτό το παράθυρο, είχε το γραφείο του ο Φωκίων Δημητριάδης.
Απέναντί του, πάλευε με τα χαρτιά του, από το πρωί ίσαμε το βράδυ, ο Φάνης
Κλεάνθης. Αριστερά του Κλεάνθη, καθόταν ο Δημήτρης Ψαθάς. Το τραπέζι του,
πάντα, γεμάτο επιστολές αναγνωστών. Αντίκρυ στον Ψαθά, το πρωί δούλευε ο
Πηλιχός και το βράδυ ο Σταματίου. Στην άκρη, τέλος, πλάι σε κάτι γυμνούς
σωλήνες, που ο Κωβαίος δεν φρόντιζε να τους καλύψει, ήταν το γραφείο του
Ανδρέα Σακαλή, που φιλοξενούσε και μένα.

Ο Δημητριάδης έπιανε δουλειά κατά τις 10 το πρωί. Του ‘δινε κάποιο θέμα ο
Μανιατάκος – μερικές φορές και ο Ψαθάς – κι αυτός με όλα τα συμπράγκαλά του –
μολύβια, ξυράφια, πένες, μελάνια, φακούς – πάνω στο γυαλί του τραπεζιού,
άρχιζε, σιγά σιγά, το «κέντημα». Σχεδίαζε με το μολύβι πολλήν ώρα, και ύστερα
μελάνωνε. Τελειώνοντας, έδειχνε το σκίτσο στον Ψαθά, περιμένοντας την
επιδοκιμασία του. Αλλά, έξυπνος Κωνσταντινουπολίτης καθώς ήταν, ήθελε και μια
δεύτερη γνώμη. Από «παρθένο» μάτι. Έτσι, απευθυνόταν σε μένα, που «ήμουν ο πιο
μικρός στην τάξη». Του έλεγα κι εγώ, με δέος, φυσικά, αλλά και ειλικρίνεια, τη
γνώμη μου. Κι όταν βεβαιωνόταν πως το «εργόχειρο», όπως το έλεγε ο Σταματίου,
ήταν άψογο, το έπαιρνε από τα χέρια μου και πήγαινε, σέρνοντας τα βήματά του,
να το παραδώσει στο «γραφείο της ύλης», στον Μαγγανάρη.

Έτσι μεγάλωσα δημοσιογραφικά. «Διαβάζοντας», κάθε μέρα, στο χαρτί, τα σκίτσα
του αξεπέραστου Δημητριάδη. Κι από κει και πέρα, ήρθαν και οι άλλοι έρωτες. Ο
Κώστας Μητρόπουλος, ο Μποστ, ο Κυριακόπουλος, ο Στάθης, ο Ιωάννου ένα φεγγάρι.
Ναι, αγαπώ πολύ τη γελοιογραφία και τους γελοιογράφους. Όσο περίπου και ο
«σύντροφος εν όπλοις», από τη δεκαετία του ’60, Δημήτρης Σαπρανίδης. Που, από
«τότε», ήθελε να βγάλει ένα βιβλίο, για τη γελοιογραφία. Και τό ‘βγαλε το 1974
(Παπαζήσης) με τίτλο «Ιστορία της Πολιτικής Γελοιογραφίας στην Ελλάδα».

Πριν από λίγο καιρό, ο Σαπρανίδης μάς ξάφνιασε πάλι. Αυτή τη φορά,
κυκλοφόρησε, από τον «Ποταμό», την «Ιστορία της Ελληνικής Γελοιογραφίας –
3.000 χρόνια αμφισβήτησης». Πρόκειται για ένα καταπληκτικό έργο 575
σελίδων, γεμάτο γελοιογραφίες – ακόμη και από αγγεία – από την αρχαιότητα,
ίσαμε σήμερα! Μιλάω για χιλιάδες γελοιογραφίες – όχι μόνο πολιτικές. Αλλά και
για κείμενα και λεζάντες, που φωτίζουν τις περιπέτειες του τόπου μας, ιδίως
τους δύο τελευταίους αιώνες, με τρόπο μοναδικό.

Ο Σαπρανίδης πρέπει να είναι υπερήφανος για το επίτευγμά του.