ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΕΝ «Το Χόλιγουντ είναι τυφλό»

![]() |
![]() |
|
Ο Γούντι Άλεν ανάμεσα στις Ντέμπρα Μέσινγκ (αριστερά) και Τίφανι Άμπερ Θίσεν |
Η πιο ιδιοφυής… πινέζα όλων των εποχών, είναι τόσο πονηρή όσο ο Οδυσσέας.
Ύστερα από παρακάλια δύο δεκαετιών, εδέησε να ξεπορτίσει από το Μανχάταν και
να περπατήσει στο κόκκινο χαλί του φεστιβάλ. Από εκεί που πέρασαν ο Μπέργκμαν,
ο Κουροσάβα, ο Φελίνι, ο Αντονιόνι, ο Τσάπλιν και όλη σχεδόν η αφρόκρεμα της
υφηλίου. Ο Γούντι, λοιπόν, παραβίασε τη συνήθειά του με μια ταινία – το
«Hollywood ending» – όπου, ούτε λίγο ούτε πολύ, σαρκάζει και τις δύο πλευρές
του Ατλαντικού. Το μεν Χόλιγουντ γυρίζει ταινίες με «τυφλούς» σκηνοθέτες, η δε
Γαλλία αναδεικνύει ως κουλτούρα τα σκουπίδια του Χόλιγουντ! Καλό; Το καλύτερο
το διέπραξε στη χθεσινή συνέντευξή του.
Τι ήταν αυτό που σας έκανε επιτέλους να κατηφορίσετε στις Κάννες;
«Αισθάνθηκα πως κάποτε έπρεπε να ανταποδώσω τη γενναιοδωρία και την αναγνώριση
που έχουν οι ταινίες μου στη Γαλλία. Δεκάδες θρύλους της αμερικανικής
κουλτούρας τούς είχαν πετάξει στα σκουπίδια. Ευτυχώς αναγνωρίστηκαν ως μεγάλοι
καλλιτέχνες και δημιουργοί στην Ευρώπη. Από τον Φόκνερ και τον Έντγκαρ Άλαν
Πόε μέχρι την τζαζ και τον κινηματογράφο. Η Γαλλία είναι η κιβωτός του
πολιτισμού μας».
Και ο Λεπέν;
«Μα, οι Γάλλοι δεν είναι αντισημίτες. Το αποτέλεσμα των τελευταίων εκλογών
ήταν η καλύτερη απάντηση στην άκρα δεξιά, τον ρατσισμό και την ξενοφοβία».
(Το αστείο στην ιστορία, που ενδεχομένως αγνοεί, είναι πως ο Λεπέν και η παρέα
του κατήγαγαν περιφανή θρίαμβο στον πρώτο γύρο των εκλογών στις Κάννες,
κερδίζοντας την πρώτη θέση με ποσοστό 31%).
Δεν τρομοκρατηθήκατε στην ιδέα ενός τόσου τρελού φεστιβάλ;
«Φρόντισα να φέρω μαζί μου το χαμόγελο και το σμόκιν μου».
Μήπως η ιδέα του τυφλού σκηνοθέτη, που γυρίζει μια ταινία 60 εκατομμυρίων
δολαρίων (πρόκειται για το θέμα στο «Hollywood ending»), είναι αλληγορική για
το Χόλιγουντ;
«Μα πρόκειται για βιομηχανία που σκοπό έχει το χρήμα. Αν, κατά σύμπτωση, μία
ταινία είναι καλή, έχει καλώς. Σημασία έχει το κέρδος. Περισσότερο κέρδος με
το μικρότερο ρίσκο. Οι Αμερικανοί δεν παίρνουν στα σοβαρά ούτε τον
κινηματογράφο ούτε την τζαζ. Πράγμα που κάνουν οι Γάλλοι. Σας το είπα. Αρκετοί
ογκόλιθοι της αμερικανικής κουλτούρας πρώτα αναγνωρίστηκαν εδώ και κατόπιν η
αξία τους εκτιμήθηκε στις ΗΠΑ».
Είναι αλήθεια πως δίνετε στους ηθοποιούς σας μόνο τις δικές τους ατάκες και
κανείς δεν έχει ιδέα για το σενάριο;
«Πρώτα απ’ όλα προσπαθώ να επιλέξω τους κατάλληλους για τους ρόλους. Στη
συνέχεια τους αφήνω να παίξουν ελεύθερα. Προσπαθώ να μην τους καθοδηγώ. Σχεδόν
δεν τους μιλάω. Σαν να τους σκηνοθετεί ένας… τυφλός. Το αποτέλεσμα είναι
εξωφρενικό. Μπορεί να μην αρέσουν μερικές από τις ταινίες μου, αλλά όλοι με
ρωτούν “μα πώς κατάφερες και έχεις τόσο καλές ερμηνείες»; Τι να τους πω; Ότι
δεν έκανα απολύτως τίποτα; Σκεφθείτε πως όταν βλέπω τις ταινίες μου στο στάδιο
του μοντάζ λέω στον εαυτό μου “πρέπει να ήμουν τυφλός όταν σκηνοθετούσα”».
Κάποτε το Χόλιγουντ δεν ήταν τυφλό.
«Πότε; Το ’30 και το ’40; Μύθος! Και τότε, όπως σήμερα, γύριζαν χιλιάδες
ανοησίες και σκουπίδια. Οι ταλαντούχοι σκηνοθέτες έφτυσαν αίμα για να
αποσπάσουν κάτι της προκοπής».
Τελευταία, στις ταινίες σας βλέπουμε έναν γέρο παντρεμένο ή ερωτευμένο με
μικρότερή του γυναίκα.
«Το πιο δύσκολο πράγμα στον κόσμο είναι οι ερωτικές σχέσεις. Το 75% χωρίζουν.
Είτε είναι νέος με νέα ή νέα με γέρο ή γριά με νέο. Πρέπει να πετάξουμε τις
προκαταλήψεις στον τενεκέ των σκουπιδιών. Σημασία έχουν τα αισθήματα και ο
έρωτας. Ανεξάρτητα από φυλή, χρώμα, θρησκεία και ηλικία. Σημασία έχει ν’
αγαπάς. Σπάνιο, αλλά καθόλου ακατόρθωτο».
Και στο τραπέζι το ίδιο; Να τρώμε σαλιγκάρια και βατράχια σαν τους Γάλλους;
«Περί ορέξεως ουδείς λόγος. Σαλιγκάρια, κρέας αλόγου, βατράχια, ακόμα και
μυαλά πιθήκου. Εγώ αρκούμαι στο παραδοσιακό φιλετάκι».
Είστε υπέρ των κυβερνητικών επιδοτήσεων;
«Καθόλου. Έτσι και βάλουν το χέρι στην τσέπη, θα βάλουν χέρι και στην ταινία.
Αλλά χωρίς κυβερνητική υποστήριξη ο Μπέργκμαν δεν θα μπορούσε να κάνει
ταινίες».
Ούτε στο Χόλιγουντ;
«Να δώσει λεφτά το Χόλιγουντ στον Μπέργκμαν; Μόνο ως αστείο».
Πιστεύετε πραγματικά ότι οι κριτικοί είναι το χειρότερο και χαμηλότερο
είδος κουλτούρας;
«Καθόλου. Ευνοήθηκα από τους κριτικούς όσο κανείς άλλος. Μερικές φορές
παραβλέπουν τα λάθη μου και τις ασυναρτησίες μου. Είμαι ευγνώμων, αλλά σας
ομολογώ πως έχω να διαβάσω κριτικές και συνεντεύξεις μου εδώ και 20 χρόνια».
Λόγω πανικού;
«Λόγω του γεγονότος πως οι ΗΠΑ είναι μεγάλη χώρα και τα γούστα ποικίλλουν από
περιοχή σε περιοχή. Μόνο η ιδέα των Καννών μού προκάλεσε πανικό. Μόλις τώρα
τον ξεπέρασα. Ξέρετε πώς; Διαρκώς λέω στον εαυτό μου, ριλάξ Γούντι, ριλάξ»
Κωμωδία σημαίνει ελευθερία
Γελάτε με τα αστεία σας;
«Α, η σχέση μου με τις ταινίες μου είναι καταστροφική. Μερικές φορές γελάω σαν
να διαβάζω τα αστεία που έγραψε κάποιος άλλος».
Με ποιο τρόπο καταφέρατε να κερδίσετε τόση ελευθερία;
«Με την κωμωδία. Οι παραγωγοί νομίζουν πως πρόκειται για κάτι το μυστηριώδες
και εξωπραγματικό. Α, σου λένε, αυτός είναι κωμικός. Άσ’ τον στην τρέλα του.
Έτσι κέρδισα το ακατόρθωτο. Να επιχορηγούν τις ταινίες μου χωρίς να διαβάζουν
το σενάριο και χωρίς να βλέπουν ούτε καρέ πριν από τη δημόσια προβολή».
Αυτό θα επηρέασε πολλούς συναδέλφους σας…
«Μπα, κανείς δεν έχει επηρεασθεί από τις ταινίες μου. Ούτε σκηνοθέτες ούτε
θεατές».
Ποια είναι η πιο αγαπημένη σας ρομαντική ταινία;
«Αυτή τη στιγμή μου έρχεται το “Διακοπές στην Ρώμη” (με την Όντρεϊ Χέπμπορν).
Θα ‘θελα να την είχα σκηνοθετήσει. Αύριο όμως μπορεί να έχω άλλη γνώμη».
Και κάτι για το τέλος. Ποια είναι η χειρότερη εμπειρία σας;
«Το 1967 με το “Καζίνο Ρουαγιάλ”. Συνέβη κάτι το απίστευτο. Άσχετοι άνθρωποι
και ανίδεοι με τον κινηματογράφο έκαναν μια ταινία στα τυφλά».
INFO
Η ταινία του Γούντι Άλεν «Hollywood ending» θα προβληθεί στην Ελλάδα τον Οκτώβριο















