Νέoς, Εβραίος και… Λεπέν!

Η έκπληξη της τελευταίας στιγμής. Μία ταινία η οποία προήλθε από το ράφι,
επρόκειτο να εξέλθει από την αρχή της χειμερινής σεζόν και σε δύο φεστιβάλ
(του αμερικανικού Σάντανς και της ρωσικής Μόσχας) είχε κερδίσει τρόπαια και
εντυπώσεις. The believer. Η υπογραφή του σεναριογράφου και σκηνοθέτη – του
Χένρι Μπιν – είναι τόσο άγνωστη όσο είναι κάθε Έλληνα τελειόφοιτου της Σχολής
Σταυράκου. Το ίδιο και του πρωταγωνιστή Ράιαν Γκόσλινγκ. Ενός ερμηνευτικού
κολοσσού που βάζει κάτω όλα τα λαμπερά αστέρια του φετινού Χόλιγουντ. Η
δεξαμενή του American Cinema είναι αστείρευτη σε ενέργεια, μαστοριά, γνώσεις
και ταλέντα. Απλούστατα, εμείς δεν τα χαιρομάστε γιατί οι πολυεθνικές παράγουν
πλαστικό και χάμπουργκερ! Θέμα της; Οι δύο όψεις ενός νεαρού Αμερικανού
διανοούμενου… Αριέλ Σαρόν. Εβραίος, αλλά ναζί με τα μπούνια.

Σημιτιστής από τα γεννοφάσκια του, σπουδαγμένος ορθόδοξος Ιουδαίος
μέχρι μυελού οστέων και (ταυτοχρόνως) η ζωντανή συνέχεια του Αδόλφου, του
Γκαίμπελς, του Χίμλερ και του Μένγκελε. Μπροστά του ο Λεπέν είναι πράκτορας
της KGB του Στάλιν. Η ύψιστη σχιζοφρένεια της πολιτικής τραγωδίας των
τελευταίων 80 χρόνων. Αιτία δεν είναι η ψυχονευρολογική διαταραχή του
νεαρού… Σαρόν, αλλά η ίδια η πεμπτουσία του φασισμού. Που στην περίπτωση του
φανατικού σημιτισμού, ούτε λίγο ούτε πολύ, λέει (με τα λόγια του σκηνοθέτη) το
εξής απίστευτο: Τα βάσανα και το μίσος τρέφουν το Ισραήλ. Χωρίς Άουσβιτς και
Νταχάου οι εκλεκτοί του Θεού θα ξέμεναν στο περιθώριο της Ιστορίας!
Ανατριχιαστικό; Ναι. Βλάσφημο; Μπορεί. Αλλά οι κανιβαλικές επιδόσεις
Ισραηλινών φαλαγγιτών εναντίον Παλαιστινίων αποτελούν τη μεγαλύτερη δικαίωση
του ακραίου Χένρι Μπιν και της τολμηρής – έστω και βλάσφημης – θεωρίας του.

«Ο πιστός»: Απίστευτο ρεσιτάλ ερμηνείας από το μεγάλο ταλέντο με το όνομα Ράιαν Γκόσλινγκ

Η ιστορία είναι τόσο συμπαγής όσο ο γρανίτης. Βλαστάρι του αμερικανικού
νεοναζισμού διαθέτει τις εξής τρεις μοναδικές ικανότητες: Ρητορεία επιπέδου
Γεωργίου Παπανδρέου – μόρφωση ιδιοφυΐας και ρόπαλο δυναμικότητας Ες-Ες. Το
στυλ του παραπέμπει σε μια συγκροτημένη και άκρως οργανωμένη (εγκεφαλικά)
εκδοχή ενός Ταξιτζή του Σκορσέζε. Κουρεμένος με την ψιλή, με φλέβες που
διαγράφουν σχήματα και σύμβολα του Γ’ Ράιχ και με αποφασιστικότητα τελευταίου
Μοϊκανού που δεν καταλαβαίνει τίποτα όταν ορμάει να εξοντώσει το τελευταίο
μαύρο, κομμουνιστικό… γουρούνι. Η αληθινή μεγάλη ανατριχίλα και ουχί η
πέτσινη, τύπου Λεπέν. Η πέμπτη φάλαγγα και το αυγό του φιδιού με μία ακόμα
μεγαλύτερη ανατριχιαστική αλήθεια. Οι πεμπτοφαλαγγίτες του νεοναζισμού
χρηματοδοτούνται από σεβάσμιους και ευυπόληπτους εκπροσώπους της αμερικανικής
οικονομικής ελίτ. Μπρρρρρ!

Αν ο Χένρι Μπιν είχε αφαιρέσει τα φλας μπακ – την παιδική ασθένεια κάθε
νέου σκηνοθέτη – θα είχε υπογράψει το πιο πλήρες και πολυδιάστατο
κινηματογραφικό έργο για τη διαλεκτική σχέση ρατσισμού – αντιρατσισμού. Σαφώς
ανώτερου από τα «Μαθήματα αμερικανικής ιστορίας». Η ικανότητά του να αξονάρει
τις θέσεις και τις απόψεις του πάνω στην προσωπική ιστορία ενός ατόμου, είναι
αποτέλεσμα της μεγάλης αρετής του αμερικανικού κινηματογράφου. Ευτύχησε ακόμα
περισσότερο έχοντας πρωταγωνιστή τον Ράιαν Γκόσλινγκ, ο οποίος αν συνεχίσει
στον ίδιο δρόμο και αν οι συγκυρίες τον βοηθήσουν τότε δεν θα εκπλαγώ αν
κάποτε τον ανακηρύξουν Ρόμπερτ Ντε Νίρο!

Ο Κεν Λόουτς εκτροχιάστηκε

Συνεπής, τίμιος, συγκροτημένος, αλλά μονότονος και κουρασμένος. Οι
«Navigators» – που ελληνικώς αποδόθηκε «Ο Πολ, ο Μικ και οι άλλοι» – μία
ιστορία βρετανικής νεοφιλελεύθερης τρέλας, απέφερε τον εκτροχιασμό στον
αριστερό συρμό τού Κεν Λόουτς.

Navigators είναι η λαϊκή ονομασία των Βρετανών σιδηροδρομικών υπαλλήλων. Και η
ιστορία έχει να κάνει με τη μετεξέλιξη και τη μετάλλαξη που προκάλεσε στους
προλετάριους των τρένων η περιβόητη ιδιωτικοποίηση των βρετανικών
σιδηροδρόμων. Όχι μόνο δεν κατέληξε σε θρίαμβο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας,
αλλά, αντιθέτως, μετέτρεψε το καμάρι της βρετανικής αυτοκρατορίας στο πλέον
επίφοβο μέσο μεταφοράς. Το χρονικό που περιγράφει ο Κεν Λόουτς αποτελεί μία
πρώτης τάξεως προσφορά σ’ εκείνα τα συνδικάτα που επιμένουν να είναι δεμένα με
το άρμα του Δημοσίου, παρά να ελπίζουν στην «ελευθερία» της ιδιωτικής
πρωτοβουλίας. Μια χούφτα συντηρητές των σιδηροτροχιών σπάνε πλάκα με την
αλλαγή νοοτροπίας λόγω ιδιωτικής εκποίησης της σιδηροδρομικής περιουσίας του
Δημοσίου.

Δύο από τους Navigators των ιδιωτικών σιδηροδρόμων της Θάτσερ και του προλετάριου Κεν Λόουτς

Όμως εντός μερικών ημερών το χαμόγελο εξαφανίζεται από τα χείλη τους. Η
ανεργία, η ανασφάλεια και ο σκληρός ανταγωνισμός καταστρέφουν την παροιμιώδη
εργατική αλληλεγγύη και το σύνθημα «ο σώζων εαυτόν σωθήτω» διεισδύει μέχρι το
κρεβάτι του σπιτιού τους. Γνωστή ιστορία, γνωστά αποτέλεσματα, γνωστό
επιμύθιο. Η Θάτσερ για τους λίγους, η κόλαση για τους πολλούς.

Η πρώτη ώρα είναι παράδοση μαθήματος σκηνοθετημένου ντοκιμαντέρ.
Απίστευτη φυσικότητα στις ερμηνείες, ρεαλιστική σκηνοθεσία και προλεταριακό
χιούμορ. Όμως, μετά τα πρώτα δέκα λεπτά, η μονότονη επανάληψη του ίδιου
μοτίβου προκαλεί βαθιά χασμουρητά. Μετά το δεύτερο ημίχρονο επικρατεί μικρή
ανάφλεξη, αλλά είναι πλέον αργά.

Τελικώς, η εργατική ομάδα του Κεν Λόουτς φεύγει από το γήπεδο ηττημένη, αλλά
με το κεφάλι ψηλά. Πώς λέμε για κάποιον, «είναι φτωχός, αλλά τίμιος»; Κάπως έτσι!

Πρόβα χωρίς νυφικό

Δεύτερο κρυφό, αλλά καλό χαρτί της εβδομάδας η γαλλική «Πρόβα» (La Repetition)
της Κατρίν Κορσινί με την καταστροφική, ομοφυλοφιλική σχέση Εμανούελ Μπεάρ –
Πασκάλ Μπισιέρ. Ίσως ό,τι καλύτερο και πιο αυθεντικό έχω δει πάνω στον έρωτα
δύο θηλυκών πλασμάτων. Με πολυεπίπεδη ανάπτυξη και πολυεπίπεδη αιτιολόγηση.
Φιλία, θαυμασμός, φθόνος, υπεροψία, έρωτας, καταστροφή. Η κλιμάκωση μιας
σχέσης που αρχίζει από την αθωότητα της νηπιακής ηλικίας περνάει διά πυρός και
σιδήρου και καταλήγει στον συμβιβασμό.

Η μεγαλύτερη αρετή τής Κατρίν Κορσινί είναι η σεναριακή επεξεργασία
μιας συνηθισμένης ιστορίας, που στα χέρια ενός επιπόλαιου και ατάλαντου
σκηνοθέτη θα καταντούσε διακοσμητικό στοιχείο για περιοδικά και θαμώνες της
γκέι μειοψηφίας. Σπάνια στο σύγχρονο σινεμά κουλτούρας έχω συναντήσει τόσο
άρτια και σε βάθος επεξεργσμένα τα πορτρέτα των δύο καταστροφικών εραστών. Ας
κοπιάσουν οι νεοφώτιστοι και οι επίδοξοι πελάτες του Ελληνικού Κέντρου
Κινηματογράφου.

Εμανουέλ Μπεάρ με Πασκάλ Μπισιέρ στο κρεβάτι της «Πρόβας»: Ακόμα και ο έρωτας γυναίκας με γυναίκα… σκοτώνει

Η τραμπάλα – γιατί περί τραμπάλας πρόκειται – των δύο θηλυκών πόλων παίζει
ανάλογα με την ομορφιά, το ταλέντο και την αναγνώριση που διαθέτει ή που δεν
διαθέτει κάθε μία από τις δύο φίλες. Αμφότερες με φιλοδοξίες από το…
νηπιαγωγείο για καριέρα στη σκηνή του θεάτρου. Όμως, η αλήθεια στη συνέχεια
είναι μισή. Η Λουίζ (Πασκάλ Μπισιέρ) συμβιβάζεται με το επάγγελμα του
οδοντετεχνίτη και με τον ρόλο της συζύγου. Αντιθέτως, η λαμπερή Ναταλί
(Εμανουέλ Μπεάρ) προορίζεται για θεατρικά μεγαλεία. Επομένως, η πρώτη (η
Λουίζ) λατρεύει και ταυτοχρόνως μισεί αυτό που επιθυμεί, αλλά δεν μπόρεσε να
πραγματοποιήσει. Το πάθος και η φλόγα ανάβουν με την πυρίτιδα αυτών των
αντικρουόμενων συναισθημάτων. Από την άλλη, η Ναταλί (η Μπεάρ) με την υπεροψία
της σαρωτικής της ομορφιάς χρησιμοποιεί άνδρες, γυναίκες, το σύμπαν ολόκληρο,
σαν να είναι το φυσικότερο πράγμα στον κόσμο. Και το χειρότερο; Και οι δύο
είναι αιχμάλωτες των ενστίκτων τους. Με απλά λόγια, ο έρωτας παραπλανητικός
και ιδιοτελής. Για την αρσενική Λουίζ είναι απλώς αρπαγή και εκδίκηση. Για τη
θηλυκή Ναταλί είναι εφαλτήριο για την εξουσία!

Η πρώτη αντίδραση είναι πλήξη. Η δεύτερη «πάλι τα ίδια». Όμως η τρίτη είναι το
επιφώνημα «α, ξεχωρίζει». Και αυτό λόγω των ερμηνειών. Χωρίς τις ικανότητες
της Εμανουέλ Μπεάρ, που απ’ όπου περνάει αφήνει αποκαΐδια, αλλά κυρίως χωρίς
την Πασκάλ Μπισιέρ, η οποία υποδύεται την πληγωμένη αλλά και δόλια Λουίζ, η
ταινία θα κατέληγε στα σκουπίδια της γαλλικής κινηματογραφικής φιλολογίας και
θα απασχολούσε μόνο τις λεσβίες των καφέ της αριστερής όχθης του Παρισιού.

Δύο ακόμα

Η πολυπληθέστερη εβδομάδα της χρονιάς. Οκτώ πρεμιέρες (μαζί με το «Zoolander»,
που εξήλθε από την περασμένη Τετάρτη). Οι δύο τελευταίες του υπογείου είναι οι ακόλουθες:

«Βρώμικο ίνδαλμα» – «Mean machine» – του Βρετανού Μπάρι Σκόλνικ, υπαλλήλου
της διαφημιστικής εταιρείας του Ρίντλεϊ Σκοτ. Πρόκειται για το ριμέικ μιας
παμπάλαιης και ασήμαντης ιστορίας με τον Μπαρτ Ρέινολντς. Πρωτοκλασάτος
αστέρας του ποδοσφαίρου (Βίνι Τζόουνς) στριμώχνεται στη φυλακή και στη
συνέχεια αναλαμβάνει την προπόνηση 11 «καθαρμάτων» για έναν αγώνα κόντρα στην
ομάδα των δεσμοφυλάκων. Τι γίνεται; Μπουνιές, βρωμόξυλο, στοιχήματα και πλάκα
τού καφενέ. Η ιδέα – η αρχική ιδέα – προέρχεται από το αριστούργημα «Το
ημιχρόνιο του θανάτου», του Ούγγρου Ζόλταν Φάμπρι.

«Σαν τον Στιβ ΜακΚουίν» – «Tao of Steve – είναι μια τηλε-κωμωδιούλα με τη
σκηνοθετική υπογραφή τής Τζένιφερ Γκούντμαν που, ούτε λίγο ούτε πολύ, «δέρνει»
αλύπητα τους υποψήφιους και αθεράπευτους εργένηδες. Στην αρχή παραδίδονται
οδηγίες προς μεταμόρφωση του οποιουδήποτε αρσενικού σε γόητα επιπέδου και
ακτινοβολίας ενός Στιβ ΜακΚουίν. Στο τέλος, η (αιώνια) Γυναίκα και ο
(ακατανίκητος) έρωτας τούς βάζουν τα δύο πόδια σ’ ένα παπούτσι.
Συμπαθητικούτσικο. Αλλά μόνο για νύχτες με 30 βαθμούς θερμοκρασία.

Ριάλιτι σίριαλ κίλερ

Εφιαλτική ιδέα, επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Οι εκλεκτοί παίκτες ενός
μελλοντολογικού Big Brother με Τόμιγκαν και Κασλάνικοφ να καθαρίζουν στους
δρόμους ό,τι ζωντανό κινείται. Άντρες, γυναίκες, γέρους, παιδιά, σκυλιά,
γατιά. Ο… Πρόδρομος, που θα επιβιώσει, θα ανακηρυχθεί νικητής της
τηλεοπτικής σειράς «Series 7: The Contenders» («Οι διεκδικητές»).

«Series 7: Οι διεκδικητές»: Ο… Πρόδρομος οπλοφορεί και πυροβολεί. Λες; Ποτέ μη λες ποτέ!

Οι κανόνες αυτής της Οργουελικής τηλεοπτικής προφητείας, που μπροστά της η
ρωμαϊκή αρένα του Σπάρτακου μοιάζει με βρεφονηπιακό σταθμό, είναι απλοί και
συνοπτικοί. Το κανάλι επιλέγει έξι τυχαίους παίκτες με στόχο την
αλληλοεξόντωση, ώσπου στο τέλος να απομείνει μόνο ένας. Το κανάλι προμηθεύει
τα πυρομαχικά (όπλα και σφαίρες) και τους ξαμολάει με έναν κάμεραμαν να τους
ακολουθεί και να τους φιλμάρει. Όσο σκοτώνεις μέσα στα πλαίσια της εκπομπής
είσαι αθώος. Έτσι και σκοτώσεις εκτός εκπομπής, την έβαψες. Είσαι εγκληματίας.
Πράγμα που σημαίνει πως το ριάλιτι σόου και η τηλεόραση είναι οι ύψιστοι
θεσμοί της αμερικανικής κοινωνίας, ανώτεροι και από τον Άρειο Πάγο!

Ο σεναριογράφος και σκηνοθέτης Ντάνιελ Μίναχαν κερδίζει το Όσκαρ της πιο
ανατριχιαστικής ιδέας, αλλά και το αντι-Όσκαρ της λιγότερο επεξεργασμένης
ιστορίας. Μέσα σε είκοσι λεπτά (άντε σε μισή ώρα) ο θεατής καταβροχθίζει το
ψαχνό και την υπόλοιπη ώρα γλείφει και ξερογλείφει τα κόκαλα του ίδιου μοτίβου.

Η τέχνη του… τίποτα

Multi culti το πασχλαλινό 15νθήμερο. Κάναμε Ανάσταση με Ινδία και «Γάμους των
μουσώνων», τελειώνουμε με Τουρκία. «Mayis sikintisi» («Τα σύννεφα του Μάη») με
σκηνοθέτη τον Νουρί Μπιλγκέ Σεϊλάν. Ένα από τα πιο κρυφά και ποιητικά ατού της
χρονιάς.

Νεαρός κουλτουριάρης σκηνοθέτης επιστρέφει στους κάμπους και το χωριό του,
προκειμένου να γυρίσει την τελευταία του ταινία. Το αποτέλεσμα; Το… τίποτα
μεταμορφώνεται σε Τέχνη και ο καλλιτέχνης μένει ενεός μπροστά σ’ αυτό το…
Τίποτα. Τι είναι το τίποτα; Το χωριό, το αεράκι, οι μυρουδιές. Όλα αυτά τα…
ταπεινά που καταλαμβάνουν την ύπαρξή σου και φρενάρουν το άγχος σου. Όμως,
το… τίποτα στη διάλεκτο του σινεμά θα πει «νεκρός χρόνος». Κάθεται κανείς να
δει… νεκρούς χρόνους;

Τα Oscar της εβδομάδας

Καλύτερης ταινίας: «Ο πιστός»

Αντιρατσισμού: «Ο πιστός»

Σεναρίου: Χένρι Μπιν

Σκηνοθεσίας: Του ιδίου, του Χένρι Μπιν

Ανδρικής ερμηνείας: Ράιαν Γκόσλινγκ (ο… πιστός)

Γυναικείας: Πασκάλ Μπισιέρ – Εμανουέλ Μπεάρ (εξ ημισείας για την
«Πρόβα»)

Εκτροχιασμού: «Ο Πολ, ο Μικ και οι άλλοι» (του Κεν Λόουτς)

Προλεταριακής συνέπειας: Κεν Λόουτς

Ποίησης και φλυαρίας: «Τα σύννεφα του Μάη»

Εφιαλτικού Big Brother: «Series 7: Οι διεκδικητές»

Κλωτσοπατινάδας: «Βρώμικο ίνδαλμα»

Τηλε-κωμωδίας: «Σαν τον Στιβ ΜακΚουίν»

Αθάνατης ρήσεως: Ουκ εν τω πολλώ το ευ!