Πρόσωπα «Η Τραγουδίστρια των Πολέμων»

Η Βέμπο του Ισραήλ είναι αντίθετη στον πόλεμο που διεξάγει η χώρα της στα
παλαιστινιακά εδάφη και τόλμησε να το δηλώσει. Και τώρα φοβάται να εμφανιστεί
δημόσια…

Γιάφα Γιαρκόνι. Τότε πολεμούσαμε για την ύπαρξή μας, τώρα γιατί πολεμάμε;

Για πολλές γενιές Ισραηλινών, η Γιάφα Γιαρκόνι υπήρξε «η Τραγουδίστρια των
Πολέμων». Ασυρματίστρια στον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας το 1948, τραγούδησε τα
εμβατήρια των εβραϊκών πολιτοφυλακών που πολέμησαν τους Βρετανούς και τους
Παλαιστινίους πριν από την ίδρυση του Ισραήλ. Το 1967, μόλις κατελήφθη η Παλιά
Πόλη, ήταν εκείνη που τραγούδησε τη «Χρυσή Ιερουσαλήμ» μπροστά στο Τείχος των
Δακρύων. Στην 50ή επέτειο της Ανεξαρτησίας, το 1998, τιμήθηκε με το Βραβείο
του Ισραήλ. Ωστόσο, ο τωρινός είναι ένας πόλεμος που η Γιάφα Γιαρκόνι ούτε που
θα διανοούνταν να τραγουδήσει.

Δεν φοβήθηκε να το δηλώσει λίγες ημέρες πριν από την Ημέρα της Ανεξαρτησίας,
και μάλιστα σε εκπομπή του ραδιοσταθμού του στρατού: «Όταν είδα τους
Παλαιστινίους, νέους ανθρώπους, με τα χέρια δεμένα στην πλάτη, είπα, “Είναι
σαν αυτά που μας έκαναν στο Ολοκαύτωμα”… Είμαστε ένας λαός που πέρασε από το
Ολοκαύτωμα. Πώς μπορούμε να κάνουμε αυτά τα πράγματα;». Θυμάται ακόμη,
πρόσθεσε, πώς οι στρατιώτες σπρώχνονταν για να ανέβουν στα φορτηγά που έφευγαν
για το μέτωπο στους προηγούμενους πολέμους, «επειδή ξέραμε πως πολεμούσαμε για
την ύπαρξή μας. Σήμερα, γιατί πολεμάμε; Πολεμάμε για εδάφη; Γιατί;».
Καταλαβαίνει τους εφέδρους που αρνούνται να υπηρετήσουν στη Δυτική Όχθη και τη
Γάζα. Αν η κατάσταση στο Ισραήλ συνεχίσει να επιδεινώνεται, τόνισε, ίσως
στείλει τα εγγόνια της να ζήσουν στο εξωτερικό. «Δεν θέλω να περάσουν ό,τι
περάσαμε εμείς, ό,τι πέρασαν τα παιδιά μου… Ώς πότε; Τι μπορούμε να τους
εξηγήσουμε; Ότι αυτοί είναι εχθροί μας; Για να δημιουργήσουμε περισσότερο
μίσος;».

Μετά την εκπομπή, η Ένωση Καλλιτεχνών του Ισραήλ ματαίωσε μια παράσταση προς
τιμήν της Γιαρκόνι που σχεδιαζόταν εδώ και δύο χρόνια. Υπουργοί καταδίκασαν
την τραγουδίστρια. Παραστάσεις της ματαιώθηκαν. Κινήματα νεολαίας ανακοίνωσαν
πως θα μποϋκοτάρουν τα τραγούδια της. Η 77χρονη δέχθηκε τόσες απειλές, λέει η
κόρη της, ώστε φοβάται τώρα να εμφανιστεί δημόσια. Ωστόσο, τόνισε, η μητέρα
της δεν μετανιώνει για τα σχόλια που έκανε.

Σφυγμομέτρηση της εφημερίδας «Μααρίβ» έδειξε ότι το 55% των Ισραηλινών
πιστεύει πως καλώς ματαιώθηκε η παράσταση προς τιμήν της Γιαρκόνι. Καλά, και η
ελευθερία της έκφρασης; Δεν εντυπωσιάζονται που «η Τραγουδίστρια των Πολέμων»
μίλησε τόσο επικριτικά για τον πόλεμο του Σαρόν; «Δεν είναι μόνον αυτό»,
γράφει ο αναλυτής της «Μααρίβ» Χεμί Σαλέβ. «58% του κοινού πιστεύει πως οι
δημοσιογράφοι που επικρίνουν τις επιχειρήσεις (του στρατού) ή την κυβερνητική
πολιτική “βλάπτουν την κρατική ασφάλεια”. Τίποτε περισσότερο και τίποτε
λιγότερο, και είναι πολύ, πολύ ανησυχητικό».