Πρόσωπα «Μόνον ο διάλογος θα μας σώσει»

Τι είναι άραγε σημαντικότερο; Να εκδημοκρατιστεί η Τουρκία; Ή να
αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων;

Χραντ Ντινκ: Αν η Τουρκία δεν εκδημοκρατιστεί, η Αρμενία δεν θα είναι ασφαλής

Ημέρα μνήμης χθες της αρμενικής γενοκτονίας και χιλιάδες Αρμένιοι σ’ όλο τον
κόσμο τίμησαν τη μνήμη του 1,5 εκατομμυρίου ομοεθνών τους που σκοτώθηκαν από
τους Οθωμανούς Τούρκους στο διάστημα από το 1915 έως το 1919. Η 24η Απριλίου
είναι η συμβολική ημερομηνία της έναρξης των σφαγών και στο Ερεβάν, την
πρωτεύουσα της Αρμενίας, διαδηλωτές έκαψαν τουρκικές σημαίες διαμαρτυρόμενοι
επειδή η σύγχρονη Τουρκία αρνείται να αναγνωρίσει τη γενοκτονία. Αλλά ο Χραντ
Ντινκ, διευθυντής του «Agos», του αρμενικού περιοδικού που κυκλοφορεί εδώ και
έξι χρόνια στην Κωνσταντινούπολη, πιστεύει πως το πρωταρχικό θέμα είναι όχι
τόσο η αναγνώριση της γενοκτονίας του λαού του, όσο ο εκδημοκρατισμός της
Τουρκίας. Γιατί, αν συμβεί το δεύτερο, μόνο τότε υπάρχει ελπίδα να γίνει και
το πρώτο.

Το «Agos» είναι δίγλωσσο περιοδικό (τα άρθρα του δημοσιεύονται στα αρμενικά
και τουρκικά) και πουλάει 6.000 αντίτυπα. Απασχολεί τριάντα δημοσιογράφους,
στους αρθρογράφους του περιλαμβάνονται ο ιστορικός Τανέρ Ακτσάμ και ο
δημοσιολόγος Μπασκίν Οράν και απευθύνεται κυρίως στην αρμενική κοινότητα της
Τουρκίας, που αριθμεί 70.000 ανθρώπους. Ο 49χρονος Ντινκ είναι υπερήφανος που
ανήκει σ’ αυτήν. Γεννημένος στη Μαλάτια, δεν δίστασε πέρυσι να εμφανιστεί στην
τουρκική τηλεόραση και να θυμίσει τις αδικίες που έγιναν στους Αρμένιους, την
ώρα που οι Τούρκοι διαδήλωναν κατά της απόφασης του γαλλικού Κοινοβουλίου να
αναγνωρίσει την αρμενική γενοκτονία. Πότε ήταν, κύριοι, η τελευταία φορά που
το Κοινοβούλιο της Άγκυρας συζήτησε το πρόβλημα της αρμενικής μειονότητας της
Τουρκίας; ρώτησε τους Τούρκους βουλευτές που συμμετείχαν στην εκπομπή, για να
ακολουθήσει μια παγερή σιωπή, αφού η τουρκική Εθνοσυνέλευση δεν έχει συζητήσει
ποτέ το θέμα.

Ο εκδημοκρατισμός της Τουρκίας είναι λοιπόν το μείζον ζήτημα, υποστηρίζει ο
Ντινκ. Πέρυσι το περιοδικό του κατασχέθηκε επειδή έγραψε πως «οι νόμοι (για τη
γενοκτονία) θα πάψουν να είναι πρόβλημα όταν η Τουρκία σεβαστεί τον πόνο που
δημιούργησε η 24η Απριλίου». Μήνυση κατατέθηκε εναντίον του Ντινκ, ο οποίος
ευτυχώς αθωώθηκε. «Έχω αφιερώσει όλες τις δυνάμεις μου στη βελτίωση των
τουρκο-αρμενικών σχέσεων», λέει στο γαλλικό περιοδικό «Λ’ Εξπρές». «Αν η
Τουρκία δεν εκδημοκρατιστεί, η Αρμενία δεν θα είναι ποτέ ασφαλής». Και
πιστεύει πως η γειτονία της με την Τουρκία μπορεί να αποβεί θετική για τη
νεαρή Αρμενία. «Έστω κι αν ακούγεται ουτοπικό, η Αρμενία θα έχει πιθανόν
αύριο, χάρη στην Τουρκία, την ευκαιρία να μετράει ένα γείτονα που ανήκει στην
Ευρωπαϊκή Ένωση», υπογραμμίζει. Και επιμένει: «Μόνον ο διάλογος θα μας σώσει».