10 παιδικά βήματα προς το «κλικ»

Υπάρχουν κανόνες και μικρά μυστικά για να μπει ένας ανήλικος στον θαυμαστό
κόσμο της νέας τεχνολογίας; Μπορεί το παιδί σας να δείχνει θαυμαστές
«τεχνολογικές» ικανότητες – λες και γεννήθηκε αγκαλιά με το «ποντίκι» τού
υπολογιστή – όμως χρειάζεται έναν συνοδηγό στο ηλεκτρονικό του ταξίδι: εσάς.
Με 10 απλά βήματα, ένας γονιός μπορεί να καθοδηγήσει το τέκνο του στον
θαυμαστό κόσμο της νέας τεχνολογίας, υποδεικνύοντας τα οφέλη της και
υπερπηδώντας κακοτοπιές και σκοπέλους. www.netschoolbook.gr

Βήμα 1ο: Πότε γίνεται η αρχή

Αποφύγετε τις μεταβατικές περιόδους. Ίσως δεν είναι καλή επιλογή να αγοράσετε
υπολογιστή κατά τη μετάβαση του νεοσσού από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο ή από το
Γυμνάσιο στο Λύκειο. Συχνά αποδεικνύεται εύστοχη επιλογή η αγορά τού
μηχανήματος σε περίοδο καλοκαιρινών διακοπών. Το ηλεκτρονικό πάθος τού πρωτάρη
θα ξεσπάσει χωρίς να παραγκωνιστούν οι μαθητικές υποχρεώσεις. Πιθανόν.

Βήμα 2ο: Από κοντά

Μην αφήσετε το παιδί σας μόνο του στον ψηφιακό κόσμο που ανοίγεται μπροστά
του. Ακόμα κι αν δεν έχετε ιδέα από υπολογιστή, καταπιείτε την τεχνοφοβία σας
και σταθείτε δίπλα του στις ηλεκτρονικές του περιπέτειες. Είναι σχεδόν βέβαιο
ότι θα τα καταφέρει καλύτερα από εσάς: αφήστε το να σας καθοδηγήσει. Όμως ο
νεοσσός χρειάζεται κάποιον να τον προσανατολίσει σωστά στις αναζητήσεις του.
Εσείς μπορείτε να εκτιμήσετε αν η ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια που του αγοράσατε
είναι πράγματι σοβαρή και εμπεριστατωμένη. Έχετε φυλλομετρήσει και άλλες,
συμβατικής μορφής, εγκυκλοπαίδειες. Δεν θαμπώνεστε από τα ηλεκτρονικά καθρεφτάκια.

Βήμα 3ο: Ηλεκτρονική μοναξιά;

Πολλοί γονείς ανησυχούν όταν βλέπουν την πόρτα του παιδικού δωματίου κλειστή
και ακούν μονάχα θόρυβο πλήκτρων. Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και η συγχρονική
συνομιλία (chat) δεν αντικαθιστούν την προσωπική επαφή. Συχνά τα παιδιά
περνούν μοναχικά Σαββατοκύριακα παίζοντας παιχνίδια στον υπολογιστή. Όμως αυτό
δεν είναι αναγκαστικό παρεπόμενο. Ενθαρρύνετε το παιδί να παίζει συντροφικά
ηλεκτρονικά παιχνίδια, με φίλους ή μαζί σας.

Βήμα 4ο: Επεξεργασία κειμένου

Ο επεξεργαστής κειμένου μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα στην παραγωγή λόγου.
Ενθαρρύνετε το παιδί σας να τον χρησιμοποιήσει. Να γράψει κάρτες, σχολικές
εργασίες, μηνύματα σε φίλους. Έτσι, εμπλέκεται στη διαδικασία της γραφής μέσα
από ένα εργαλείο που είναι ελκυστικό και ενθαρρύνει τις πολλαπλές δοκιμές, την
επεξεργασία της δομής και της λογικής αλληλουχίας τού κειμένου με μετακινήσεις
λέξεων ή φράσεων, με αποκοπές και επικολλήσεις προτάσεων ή και ολόκληρων παραγράφων.

Βήμα 5ο: Εικονικές περιηγήσεις

Πόσο συχνά επισκέπτεστε μουσεία; Τα διαδικτυακά μουσεία είναι ανοιχτά 24 ώρες
το 24ωρο και τις επτά ημέρες της βδομάδας. Μπορείτε να επισκεφθείτε το Τεχνικό
Μουσείο Θεσσαλονίκης (www.tmth.edu.gr),
το Μουσείο Μπενάκη (www.benaki.gr), το
Λούβρο (www.louvre.fr) ή το Μητροπολιτικό
Μουσείο της Νέας Υόρκης (www.metmuseum.org). Να δείξετε στον
νεοσσό τα εκπαιδευτικά προγράμματα και τα εκπαιδευτικά παιχνίδια των μουσείων
(π.χ. http: //artsafari.moma.org).
Μια διαδικτυακή περιήγηση, με λίγα κλικ.

Βήμα 6ο: Ακούστε προσεκτικά

Τι πραγματικά ενδιαφέρει τον μικρό; Μπορείτε να τον ενθαρρύνετε να εκθέσει
(διαδικτυακά) τις ζωγραφιές ή τα κείμενά του, να ζήσει την ασφαλή περιπέτεια
της προσομοίωσης (π.χ. να επιχειρήσει να «πετάξει» με ένα αεροπλάνο) ή του
πειράματος (π.χ. να κατασκευάσει μια χημική ένωση σε ένα εικονικό εργαστήριο).

Βήμα 7ο: Μάθηση με δράση

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής προσφέρεται γι’ αυτό που οι παιδαγωγοί ονομάζουν
μάθηση με ανακάλυψη και μάθηση με δράση. Το παιδί δεν είναι πλέον απλός
αποδέκτης πληροφοριών. Μπορεί να οδηγηθεί στην ανακάλυψη αυτού που παλαιότερα
προσφερόταν ως έτοιμη – και αδιαμφισβήτητη – γνώση. Η έρευνα των διαδικτυακών
πηγών, η εξοικείωση με τους νέους τρόπους οργάνωσης του επιστητού και η άσκηση
στην επιλογή της πληροφορίας αποτελούν σημαντικές δεξιότητες. Σταθείτε δίπλα
του. Μπορείτε να τον βοηθήσετε στην επεξεργασία και την κριτική όλων αυτών των
αταξινόμητων πληροφοριών.

Βήμα 8ο: Η «Οδύσσεια»

Έχετε ακούσει για το πρόγραμμα της «Οδύσσειας» (www.odysseia.cti.gr), τη μεγάλη
καινοτομία του υπουργείου Παιδείας; Για την «ετήσια ενδοσχολική επιμόρφωση»
που πραγματοποιείται σε περίπου πέντε χιλιάδες καθηγητές της Μέσης
Εκπαίδευσης; Τι είναι αυτά; Η σοβαρή και συγκροτημένη προσπάθεια του
υπουργείου Παιδείας να αξιοποιηθούν παιδαγωγικά οι νέες τεχνολογίες για τη
διδασκαλία όλων των διδακτικών αντικειμένων: Νέων Ελληνικών, Ιστορίας,
Μαθηματικών, Φυσικής κ.τ.λ. Με αφετηρία τη συγκεκριμένη προσπάθεια, έχει
κατασκευαστεί εκπαιδευτικό λογισμικό (http:
//edsoft.cti.gr/edsoft/index.html), το οποίο έχει ήδη διανεμηθεί στα
σχολικά εργαστήρια.

Βήμα 9ο: Τεχνολογική αγωγή

Όλοι γνωρίζουμε ότι η τεχνολογία είναι πολιτισμικά και ιδεολογικά
χρωματισμένη. Μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να συνειδητοποιήσει τους
όρους με τους οποίους παράγεται, διαδίδεται και επιβάλλεται η τεχνολογία
(οικονομικά συμφέροντα που υποκρύπτονται, πολιτισμικά και κοινωνικά πρότυπα
που προωθούνται). Η αγωγή του παιδιού ως καταναλωτή της τεχνολογίας είναι
σοβαρό και σύνθετο εγχείρημα. Μην την αφήνετε στις εταιρείες και τις
διαφημίσεις.

Βήμα 10ο: Υπάρχουν χρυσοί κανόνες;

Όχι, δεν υπάρχουν. Έχουμε να κάνουμε με παιδιά. Το καθένα είναι η δική του
μοναδική περίπτωση. Ας τα αφήσουμε να κρατήσουν το τιμόνι και ας καθήσουμε στη
θέση του συνοδηγού. Η περιπέτεια της επαφής με την τεχνολογία αρχίζει. Ας
σταθούμε δίπλα τους.

Η πεζογράφος Σοφία Νικολαΐδου εργάζεται ως επιμορφώτρια των νέων
τεχνολογιών στη Μέση Εκπαίδευση.