Διαστάσεις Η έκλειψη του Λόγου

Ζακ Σιράκ. Ο απερχόμενος πρόεδρος και η κουστωδία του (σκίτσο από τη «Λιμπερασιόν»)

Το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, 25 Ισραηλινοί στρατιώτες εισέβαλαν στα
γραφεία της παλαιστινιακής εταιρείας κινητής τηλεφωνίας Jawwal, στη Ραμάλα.
Συνέλαβαν τους εργαζομένους, τους έστειλαν σηκωτούς σε ένα άλλο κτίριο, κι
εκείνοι πέρασαν τη νύχτα εκεί. Έσπασαν πόρτες και γκρέμισαν τοίχους, παρ’ όλο
που όλα τα δωμάτια είχαν κλειδιά. Άρπαξαν τηλέφωνα, ψηφιακές κάμερες και CD,
άδειασαν ό,τι κουτί βρήκαν μπροστά τους, κατέστρεψαν ακόμη και κορνίζες με
οικογενειακές φωτογραφίες, και αποχώρησαν. Αλλά ο Χακάμ Καναφάνι, ο διευθυντής
της εταιρείας, είναι αισιόδοξος. «Θα τα κτίσουμε όλα απ’ την αρχή», γράφει
στην Ιντιπέντεντ. «Θα τα καταφέρουμε».

Τα ισραηλινά τανκς εγκαθιδρύουν στην Παλαιστίνη μια δικτατορία που καταπνίγει
τον Λόγο, δηλαδή τον διάλογο, την επικοινωνία και τη συνύπαρξη. Στην Ιταλία,
αντίθετα, έχει εγκαθιδρυθεί μια δικτατορία του Λόγου, με την έννοια ότι τον
Λόγο τον κατέχει ένας άνθρωπος, ένας πολιτικός που ηγείται της κυβέρνησης και
ταυτόχρονα ελέγχει όλα τα μέσα ενημέρωσης. Η χώρα αυτή ­ λέει ένα από τα πιο
λαμπρά μυαλά της, ο Αντόνιο Ταμπούκι ­ ανήκει μόνο επιφανειακά στην οικογένεια
των ευρωπαϊκών δημοκρατιών. Στην πραγματικότητα, είναι ένα είδος ανατολίτικης
κυβέρνησης που θυμίζει τον Ηλιογάβαλο. Όταν ένας συγγραφέας τολμήσει να
αμφισβητήσει τα λόγια του αυτοκράτορα, σηκώνονται αμέσως φωνές από παντού που
του λένε να σωπάσει. Στη χώρα του Ηλιογάβαλου, η σιωπή είναι χρυσός. Όμως η
σιωπή σκοτώνει, ενώ ο Λόγος δημιουργεί. Εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ην η
Ζωή. Αυτό λέει το Ευαγγέλιο.

Σε μια από τις τελευταίες προεκλογικές εμφανίσεις του Ζακ Σιράκ, στην Μπαστιά
της Κορσικής, το μικρόφωνο νέκρωσε την ώρα που ο Γάλλος πρόεδρος επαναλάμβανε
για 27η φορά τη λέξη Γαλλία στο ηλικιωμένο ακροατήριό του. Εκείνος συνέχισε να
μιλάει και να χειρονομεί: δύο γιγάντιες οθόνες έδειχναν έναν άνθρωπο να
κουνάει τα χέρια του και να ανοιγοκλείνει το στόμα του χωρίς να ακούγεται
τίποτα. Παρά τις προσπάθειές τους, οι τεχνικοί δεν μπόρεσαν να αποκαταστήσουν
τον ήχο. Αλλά ο Σιράκ συνέχισε να μιλάει, έπρεπε να τελειώσει τον λόγο του,
τον είχε προβάρει τόσες φορές μπροστά στον καθρέφτη. Άλλωστε ξέρει ότι την
πρώτη θέση στις δημοσκοπήσεις μόνο στον Λόγο δεν την οφείλει. Το μεγάλο του
χάρισμα, λέει, είναι η προσωπικότητά του.

Από τους υπόλοιπους υποψηφίους, οι μόνοι που καλπάζουν τον τελευταίο καιρό
είναι δύο (ακρο)δεξιοί: ο Ζαν-Μαρί Λεπέν και ο Φρανσουά Μπαιρού. Ο πρώτος
υπόσχεται να πετάξει όλους τους Άραβες μετανάστες στη θάλασσα. Ο δεύτερος
χαστούκισε μπροστά στις κάμερες έναν πιτσιρικά, κατά σύμπτωση επίσης Άραβα,
που προσπάθησε να του βουτήξει το πορτοφόλι. Την άλλη μέρα, το ποσοστό που του
δίνουν τα γκάλοπ διπλασιάστηκε. Δύσκολο να μιλήσει κανείς για θρίαμβο του
Λόγου.