Μετρούσαν τον χρόνο 4.500 χρόνια πριν!

Ο Γάλλος ερευνητής ανθρωπολόγος, Ζερόμ Μπαγκάιγ, κατάφερε να αποκρυπτογραφήσει
τα αρχαία ημερολόγια, που είχαν χαράξει στους βράχους του όρους Μπεγκό, στις
Άλπεις, οι «βουκολικοί» πληθυσμοί που ζούσαν εκεί, 4.500 χρόνια πριν και να
αποδείξει πως ο χρόνος… μετρούσε από τότε, από την Εποχή του Χαλκού.

Κι ενώ οι περισσότεροι ερευνητές προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν τις 35.000
μυθολογικές παραστάσεις της πρωτοϊστορικής περιόδου πάνω στους βράχους, ο
Μπαγκάιγ διαπίστωσε ότι, τουλάχιστον στα μισά από τα ευρήματα, τα σκαλίσματα
ήταν ένα είδος ημερολογίου, κάτι σαν ηλιακό ρολόι. Οι χαράκτες έκαναν τα
σχέδια του Ήλιου πάνω στους βράχους ανάλογα με τη διαφορετική του θέση κάθε
χρόνο, ενώ χρησιμοποιούσαν και γνώμονες, των οποίων οι σκιές υποδείκνυαν τις
ετήσιες ημερομηνίες.

Ο Γάλλος ερευνητής ανακάλυψε ότι σκαλίσματα πάνω σε βράχους έδειχναν ακόμη και
τον χρονικό προσδιορισμό της νύχτας. Ακόμη και η χάραξη του θερινού
ηλιοστασίου στις 14 Σεπτεμβρίου, πιστεύει ο ερευνητής, απεικονίζεται στους
βράχους του όρους Μπεγκό.

«Η μέτρηση του χρόνου ήταν αναγκαία προκειμένου να κάνουν τις αγροτικές τους
εργασίες με ακρίβεια. Κατέληξα ότι οι χαράκτες των βράχων χρησιμοποιούσαν δύο
μεθόδους γνωστές στους περισσότερους αγροτικούς πληθυσμούς εκείνης της εποχής,
προκειμένου να καταγράφουν τις καθημερινές ποικίλες κινήσεις του Ήλιου»,
εξηγεί ο ίδιος. Ενώ σε άλλες περιπτώσεις τα σκαλίσματα των βράχων, όπως
συμπέρανε ο Μπαγκάιγ, αντιστοιχούσαν σε ημερομηνίες θρησκευτικών γεγονότων.

Η έννοια του χρόνου για τον άνθρωπο υπήρχε από τότε που καταλάβαινε ότι ο
Ήλιος ανατέλλει και δύει. Η μέρα και η νύχτα ήταν ο πρώτος τρόπος που
χρησιμοποίησε για να τον «ταξινομήσει». Αργότερα, αντιλαμβανόταν ότι κάποια
ουράνια φυσικά φαινόμενα επαναλαμβάνονταν. Άστρα εμφανίζονταν πριν από τον
Ήλιο στην Ανατολή και κάποια άλλα στη Δύση, με το λυκόφως. Υπήρχαν όμως και οι
εποχές που άλλαζαν την εικόνα της φύσης. Τα συνδύασε αυτά τα δύο και τότε
προέκυψε η ανάγκη ενός μεγέθους μεγαλύτερου από τη μέρα και τη νύχτα. Αυτό
ήταν το έτος.

«Ο αρχαίος άνθρωπος δεν μπορούσε φυσικά να αγνοήσει το φεγγάρι», λέει στα
«ΝΕΑ» ο Γιάννης Μπαδογιαννάκις, συγγραφέας του βιβλίου «Χρόνος, οδοιπορικό
χωρίς τέλος» (εκδόσεις «Πορεία»). «Το άδειασμα και το γέμισμα της Σελήνης τού
έδωσαν την ευκαιρία να διαιρέσει το έτος του σε μικρότερα διαστήματα, τους
μήνες». Μήνη ονομαζόταν η Σελήνη.

Ποτέ δεν σταμάτησε ο άνθρωπος την προσπάθειά του να δημιουργεί διάφορα όργανα
για να υπολογίζει τον χρόνο. Το πιο εύκολο ήταν να καταφέρει να χωρίσει την
ηλιοφανή μέρα σε μικρότερα διαστήματα. Σε ώρες. Προέκυψε έτσι ο γνώμονας (από
τη λέξη γωνιόμων = ο μετρών τη γωνία).

Ήταν ένας κάθετος στύλος που μετρούσε το μήκος της σκιάς όταν έπεφτε πάνω του
το φως του Ήλιου. Αυτή τη δουλειά έκανε ο οβελίσκος, ύψους 29,5 μέτρων, που
χτίστηκε στο Καρνάκ της Αιγύπτου γύρω στο 1476. Στην Ελλάδα έφερε τον γνώμονα
ο Αναξίμανδρος, τον 6ο αιώνα. Αντίστοιχα όργανα ήταν ο ηλιακός δίσκος και
βεβαίως ο αστρολάβος που επινόησε ο Ίππαρχος το 2ο αιώνα π.Χ. Ο αστρολάβος
τροποποιήθηκε από τους Άραβες και χρησίμευσε στη ναυτιλία μέχρι τα μέσα του
18ου αιώνα!

Εκείνη την εποχή προέκυψε και η κλεψύδρα (που σημαίνει κλέφτης ύδατος).
Αποτελείτο από δύο όμοια δοχεία. Το ένα είχε νερό και ήταν τοποθετημένο
ψηλότερα. Μετρούσε τον χρόνο όση ώρα το νερό κυλούσε προς το άδειο δοχείο. Οι
Έλληνες τη χρησιμοποιούσαν από την εποχή του Θαλή (624-546 π.Χ.). Αργότερα,
στις κλεψύδρες προστέθηκαν πλωτήρες και μεταμορφώθηκαν σε πολύπλοκα υδραυλικά
όργανα.