«Ας ξαναδούμε το παλιό με νέο μάτι»

Για τέσσερις μέρες έξι παλαιοπώλες εκθέτουν όλοι μαζί τα νέα «ευρήματά» τους στον χώρο της Γκαλερί Ζουμπουλάκη και παρακινούν το φιλότεχνο κοινό να δει το παλιό με καινούργιο μάτι

«Ο παλιός είναι αλλιώς», λέει το σύνθημα. Κι έχει δίκιο, ακόμη κι όταν
πρόκειται για έναν παλιό ξύλινο καναπέ. Έξι γνωστοί παλαιοπώλες, που αφιέρωσαν
τη ζωή τους στην ανάδειξη των περιφρονημένων αυθεντικών, παλιών χρηστικών
αντικειμένων, επίπλων και έργων τέχνης, συμμετέχουν στην επίκαιρη έκθεση –
πρόταση ζωής της Γκαλερί Ζουμπουλάκη, με τίτλο «Λίγο πριν το καλοκαίρι».

Η αλλαγή μπορεί να ξεκινά από πολύ απλά πράγματα. Από ένα πήλινο βάζο, όπου τα
φρέσκα κόκκινα τριαντάφυλλα συνδυάζονται με τα ασημένια φύλλα της ελιάς – μια
λεπτομέρεια που έχει την «υπογραφή» της γνωστής γκαλερίστα. Είναι στο πάντρεμα
του παλιού με το καινούργιο, την ανακάλυψη της συγγένειας που υπάρχει ανάμεσα
σε ένα ελληνικό αντικείμενο και τα αντικείμενα του ευρύτερου μεσογειακού
χώρου.

Το απλόχωρο περιβάλλον – μια παλιά αποθήκη που διαμορφώθηκε σε κέντρο τέχνης –
ελευθερώνει τα αντικείμενα από το στρίμωγμα που επιβάλλουν τα ράφια ενός
παλαιοπωλείου. Εδώ βλέπεις κι αγγίζεις καλύτερα. Εκτιμάς την αξία του
συνδυασμού ενός ανατολίτικου κιλιμιού στο πάτωμα με ένα παλιό σκρίνιο που ήρθε
από τη Σαντορίνη. Ένα απέριττο, στιβαρό, παλιό τραπέζι, φτιαγμένο από σανίδες,
μοιάζει σαν να έγινε για να δεχθεί τα πιο περίτεχνα ασημικά, τις πιο λεπτές
φαγιάνς, σαν το πιο φυσικό πράγμα του κόσμου.

Ο ξύλινος καναπές από την Τήνο αποκτά την αληθινή του αρχοντιά μόνο
όταν τον γεμίσεις με παλιά κεντημένα μαξιλάρια, με λαμπερά χρώματα που έμειναν
ανεξίτηλα εδώ και, Κύριος οίδε, πόσα χρόνια. Κι ο πίνακας ενός νέου ζωγράφου
που κρέμεται από πάνω, λες κι έγινε γι’ αυτόν τον χώρο. Να είναι άραγε
ελληνικά αυτά τα παλιά αντικείμενα; Ένα εξασκημένο μάτι μπορεί να ξεχωρίσει
τις ιδιαιτερότητες κάθε τόπου, τις ομοιότητες, τις συγγένειες και τις
διαφορές, που υπάρχουν στα έργα εφαρμοσμένης τέχνης που βγήκαν από τα χέρια
των λαών που κατοικούν γύρω από τη Μεσόγειο και στα Βαλκάνια.

Στη φετινή διοργάνωση συμμετέχουν τα παλαιοπωλεία του Θόδωρου Μίντζα, που
θεωρείται ο «πατριάρχης» των Ελλήνων παλαιοπωλών, διότι αυτός πρώτος σε
ανύποπτους καιρούς – το 1970 – έδωσε σημασία στα περιφρονημένα «ελληνικά»
αντικείμενα: Τις ζωγραφιστές κασέλες που είχαν γίνει κοτέτσια, τους ξύλινους
νησιωτικούς καναπέδες και τα σανιδένια μοναστηριακά τραπέζια, τις παλιές
ταμπλαδωτές πόρτες που σάπιζαν. Εκείνος πρώτος τα έφερε σε πύργους του
εξωτερικού και στα μεγάλα σαλόνια, πολύ πριν το παλιό γίνει μόδα και λάιφ
στάιλ.

Συμμετέχει ακόμα το παλαιοπωλείο του Θανάση και της Μπέσσυς Γιαννούκου,
που έχουν πάθος και εμπειρία στο κυνήγι, τη συλλογή και τον επαναπατρισμό
γνήσιων ελληνικών αντικειμένων υψηλής στάθμης από τις αγορές του εξωτερικού
και επιδίδονται, όπως και το παλαιοπωλείο του Άγγελου Βλαστάρη, σ’ έναν αγώνα
να περισωθούν τα φιλελληνικά αντικείμενα και τα έργα της πολιτιστικής
κληρονομιάς. Όλοι αυτοί θεωρούν ότι προσφέρουν πολύτιμες υπηρεσίες στην
κατάρτιση ενός εθνικού αποθέματος, ενώ το επίσημο κράτος μένει αδρανές.
Συμμετέχουν ακόμα, με το ίδιο μεράκι, και τα παλαιοπωλεία του Απόστολου
Αργυριάδη και της Γιολάντας – Εμμανουήλ Χωρέμη.

Ένθερμη οπαδός του παντρέματος του παλιού με το καινούργιο, της
καλλιτεχνικής διάστασης και της διαχρονικότητας αυτών των αντικειμένων η κυρία
Πέγκυ Ζουμπουλάκη, έχει μπολιάσει αυτές τις εκθέσεις με τον χαρακτήρα
πανηγυριού, γιορτής, με μουσική και ποτό, θέλοντας να τονίσει ότι όλα αυτά δεν
είναι νεκρά αντικείμενα, αλλά στοιχεία μιας συνολικής πρότασης ζωής, που δεν
είναι «φτιαχτή», εισαγόμενη, ξενόφερτη.

«Πρέπει να κατανοήσουμε ότι όλα αυτά τα αντικείμενα είναι λόγος να είμαστε
υπερήφανοι, εκφράζουν την αρχοντιά σε κάθε τόπο», λέει. «Πριν από εκατόν
πενήντα χρόνια δεν υπήρχαν τα σύνορα. Υπήρχε η Μεσόγειος, το κλίμα.

Παράγοντες που διαμορφώνουν κοινό τρόπο ζωής, αξίες και εκφράσεις. Πρότασή μας
δεν είναι το επίχρυσο ροκοκό, το γοτθικό. Είναι το απλό και λειτουργικό, αυτό
που εκφράζει και εξυπηρετεί το κέφι και τη χαρά της ζωής. Αυτό που είναι πάντα
επίκαιρο και μοντέρνο». «Δεν πρέπει να ντρεπόμαστε για τη γιαγιά μας τη
χωριάτισσα ή την Αρβανίτισσα», παρεμβαίνει ο Θόδωρος Μίντζας.

Τάση προς το σπάνιο

Ένα απλό και γερό ξύλινο τραπέζι, ένα κιλίμι, μια γλάστρα κι ένα παλιό κέντημα φτιάχνουν τη διάθεση και προκαλούν ανοιξιάτικη ευφορία

Πώς διαμορφώνεται σήμερα η ζήτηση τούτων των -«παλαιών»- ειδών; Ο Θανάσης
Γιαννούκος υπογραμμίζει ότι είναι αυξητική η τάση προς το ακριβότερο, το
σπάνιο, το μοναδικό, ενώ υπάρχει κάμψη στη ζήτηση των μέτριων και κακής
ποιότητας αντικειμένων. «Βρισκόμαστε ήδη στη δεύτερη γενιά αγοραστών. Πριν από
δέκα – είκοσι χρόνια ο κόσμος αγόραζε οτιδήποτε, αρκεί να ήταν παλιό. Σήμερα
υπάρχουν συλλέκτες, αλλά και ο κόσμος που προτιμά να βάλει στο σπίτι του, το
γραφείο, το εξοχικό, ένα και καλό αντικείμενο, παρά να γεμίσει τον τοίχο με
μέτρια πράγματα».

Ποια τελικά είναι η πρόταση; Να αναγνωρίσουμε την τεράστια αξία της
πολιτιστικής κληρονομιάς, να παρακινήσουμε το φιλότεχνο κοινό και τους
συλλέκτες να αποκτήσουν αυτά τα αντικείμενα όσο είναι καιρός, πριν μας
κατακλύσουν τα ξενόφερτα πολιτιστικά προϊόντα, και σε προσιτές ακόμα τιμές.

«Παράταιρα» και συλλεκτικά

«Τα παράταιρα» είναι συλλεκτικά κομμάτια, πορσελάνες, ασημικά, γυάλινα κ.ά.,
που προσφέρονται σε δελεαστικές τιμές.

INFO

Στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη (Αγαθοδαίμονος 37, Ταύρος, απέναντι από το
«Praktiker» της οδού Πειραιώς, τηλ. 010-3414.214). Αύριο, Σάββατο, και
Κυριακή, Δευτέρα, Τρίτη, από 12 μ. έως 5 μ.μ.