Τεχνολογία δια χειρός Αρχιμήδους!

Από τα πιο εντυπωσιακά εκθέματα είναι ο «κοχλίας του Αρχιμήδους», η μηχανή άντλησης ύδατος από μια χαμηλή στάθμη σε υψηλότερη

Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία: Η άγνωστη για τους περισσότερους πλευρά του
αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, η τεχνολογική, αναδεικνύεται μέσα από την έκθεση
που φιλοξενείται στην Τεχνόπολι και διοργανώνεται με τη συνεργασία της
Εταιρείας Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας και του Τεχνικού Μουσείου
Θεσσαλονίκης.

«Ζωντανά» τα εκθέματα, καθώς στην πλειονότητά τους λειτουργούν,
αποτελούν αντίγραφα των αρχαίων μηχανισμών. Αποδεικνύουν δε πως πολλές από τις
νεώτερες τεχνολογικές εξελίξεις έχουν βασιστεί στις αρχαίες ελληνικές
εφευρέσεις και εφαρμογές, ενώ «αποκαθιστούν» τους αρχαίους Έλληνες, που
θεωρείται πως διέπρεψαν στη φιλοσοφία και τις τέχνες, αφήνοντας κατά μέρος την
πρακτική πλευρά της ζωής.

Στον κόσμο της τεχνολογικής προόδου των προγόνων μας εισάγει τον
επισκέπτη ένα βίντεο διάρκειας δέκα λεπτών, προσφέροντάς του συνοπτικές
πληροφορίες για το σκεπτικό και τις οκτώ ενότητες της έκθεσης, αλλά και για
εφαρμογές που δεν παρουσιάζονται, όπως ο κεραμικός τροχός και το πιεστήριο
λαδιού.

Το ταξίδι στην τεχνολογία του παρελθόντος ξεκινά με τη μέτρηση του
χώρου και το οδόμετρο του Ήρωνος, ένα αρχαίο «κοντέρ», που αποτελείται
από ένα πολύπλοκο σύστημα γραναζιών και κοχλιών και μετρά την απόσταση που
διανύει ένα τροχοφόρο. Η ορειχάλκινη διόπτρα του Αλεξανδρινού μηχανικού
υπολογίζει με ακρίβεια γεωμετρικά μήκη, και ο χωροβάτης, πρόγονος του
σημερινού αλφαδιού, κλείνουν την πρώτη ενότητα.

Τη σκυτάλη παίρνει ο χρόνος και τα ρολόγια που επινοήθηκαν για τη
μέτρησή του. Από το λίθινο ηλιακό ρολόι, έως το επίσης ηλιακό, αλλά και
πολύπλοκο φορητό ρολόι των Φιλίππων, με τους τρεις χάλκινους δακτυλίους. Και
από το υδραυλικό ρολόι τύπου κλεψύδρας, έως εκείνο που επινόησε ο Κτησίβιος, ο
ιδρυτής της μεγάλης αλεξανδρινής τεχνολογικής παράδοσης, τον 3ο αι. π.Χ.

Η αρχαία ύδραυλις, το πρώτο πληκτροφόρο μουσικό όργανο

Ο αστρολάβος του Πτολεμαίου, το αστρονομικό όργανο με τους επτά
δακτυλίους, που μετρούσε το γεωγραφικό μήκος και το πλάτος των άστρων από
οποιοδήποτε σημείο της Γης και τα ξύλινα αντίγραφα πλοίων από τον 16ο
έως και τον 5ο αι. π.Χ. ιστορούν την εξέλιξη των επιτευγμάτων σε θέματα
σχετικά με τη ναυσιπλοΐα.

Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, που έχει προβληματίσει όσο λίγα
αρχαιολογικά ευρήματα τους ερευνητές, κατέχει τη δική του ενότητα στην έκθεση.
Το αντίγραφό του με τα 29 γρανάζια και ένα βίντεο για την ιστορία του
αποκαλύπτουν στον επισκέπτη τα μυστικά του αστρονομικού αυτού οργάνου
ακριβείας.

Η ύσπληξ, το σύστημα που εμπόδιζε τις πρόωρες εκκινήσεις των δρομέων
στους αγώνες, παρουσιάζεται πολύ παραστατικά, τόσο μέσω του ομοιώματός του,
όσο και μέσω ενός βίντεο, που δείχνει πώς λειτούργησε όταν τοποθετήθηκε πριν
από λίγα χρόνια στο στάδιο της Νεμέας.

Η τεχνολογία στην οικοδομική δραστηριότητα έχει τη δική της ενότητα.
Αντίγραφα αρχαίων επιγραφών που μαρτυρούν τον τρόπο κατασκευής δημόσιων έργων
και εργαλεία πλαισιώνουν τις μακέτες κτιρίων όπως της τριώροφης οικίας της
προϊστορικής Θήρας (16ος αι. π.Χ) και του Ευπαλίνειου Ορύγματος, της σήραγγας
του υδραγωγείου της Σάμου, που κατασκεύασε ο Ευπάλινος τον 6ο αι. π.Χ.

Δεν θα μπορούσαν βέβαια να λείπουν οι γερανοί και οι αντλίες, αφού
ορισμένες (όπως εκείνη του Κτησιβίου) βρίσκουν εφαρμογή ύστερα από 23 αιώνες
ακόμη και σήμερα.

Ένα βήμα πριν από το τέλος μαθαίνουμε τις τεχνολογικές εξελίξεις στον
χώρο της μεταλλουργίας, ενώ η έκθεση κλείνει με την εντυπωσιακή ύδραυλι, το
πρώτο πληκτροφόρο μουσικό όργανο από το οποίο «γεννήθηκε» το εκκλησιαστικό
όργανο και έχει ανακατασκευαστεί, με βάση τμήμα υδραύλεως που βρέθηκε στο
Δίον.

Πριν φύγουμε οι τρεις υπολογιστές με touch screens αναλαμβάνουν να μας
ταξιδέψουν στον κόσμο του Ήρωνος, στα μυστικά του μηχανισμού των Αντικυθήρων
και στην τεχνολογική πρόοδο των Ελλήνων, μέσα από κείμενα, μικρά βίντεο και
προσομοιώσεις, στα Ελληνικά, Αγγλικά και Γερμανικά.

Προσοχή: Τα περισσότερα από τα εκθέματα λειτουργούν, αλλά δεν
επιτρέπεται να τα αγγίξετε. Για να κατανοήσετε τη λειτουργία τους
παρακολουθήστε τα σχετικά βίντεο ή ζητήστε τη βοήθεια των ανθρώπων της έκθεσης.

Οδηγίες «χρήσης»

Πού: Στην αίθουσα Δ7 της Τεχνοπόλεως του Δήμου Αθηναίων (Πειραιώς 100,
Γκάζι).

Πότε: Κάθε μέρα 10.00-14.00 και 17.00-21.00 έως 30 Ιουνίου

Πώς πάμε: Με τα λεωφορεία 811, 815, 835, 914, 049, Β18 και Γ18, στάση
Παλαιά Αγορά. Με το τρένο. Από τον σταθμό του Θησείου κατεβαίνουμε την Ερμού
και συναντάμε την Τεχνόπολι στο τέλος του δρόμου, αφού περπατήσουμε περίπου
δέκα λεπτά.

Πόσο: 3 ευρώ. Δωρεάν για παιδιά έως 12 ετών. Την Κυριακή είσοδος
ελεύθερη για όλους.

Ξεναγήσεις: Για σχολικές ομάδες καθημερινά κατόπιν ραντεβού στο τηλ.
010-3467.322.

Κατάλογος: Έγχρωμος, με κατατοπιστικές περιγραφές και βιβλιογραφία,
κοστίζει 10 ευρώ.