Πέδρο μην κλαις…

Το πρώτο πράγμα που με κάνει να θυμώνω είναι όταν μερικοί διάσημοι σκηνοθέτες
ανάγουν το προσωπικό σε γενικό και το υποκειμενικό σε αντικειμενική
πραγματικότητα. Και ο Βισκόντι ήταν γκέι, αλλά στο σινεμά το προσπερνούσε. Και
ο Παζολίνι ήταν, αλλά στις ταινίες του το… ξεχνούσε. Η διαφορά που χωρίζει
τον μεγάλο καλλιτέχνη από τον μεσαίο είναι πως ο πρώτος με το έργο του
υπερβαίνει τον εαυτό του. Ο Μπαλζάκ ήταν μοναρχικός, αλλά στα βιβλία του
περιγράφει με τον πιο αξεπέραστο ρεαλισμό την παρακμή τού κοινωνικού του
περιβάλλοντος. Αλλιώτικα, τα βάζουμε όλα στο κρεβάτι τού Προκρούστη και
πριονίζουμε την πραγματικότητα στα μέτρα του… (άσε καλύτερα).

Κάπως έτσι, ο Ισπανός στο «Hable con ella» («Μίλα της») αρπάζει πριόνι
και κόβει φαλλούς. Παιδιά – μας λέει – τελειώσαμε. Το μόνο που μένει να
κάνουμε είναι να φροντίζουμε νοσοκομειακώς το… πτώμα!

Η μετάλλαξη του Αλμοδόβαρ οφείλεται στο γεγονός πως πέταξε το μπλουτζίν και
φόρεσε γραβάτα. Από σαρκαστικός και χλευαστικός προς τον εαυτό του, τη μαμά
του και όλα τα πρόσωπα που κοσμούν την πινακοθήκη των τεράτων του, έγινε
ινστρούχτορας της περισκελίδας μας. Εγκατέλειψε την πλάκα και βούτηξε σε
ποταμούς δακρύων. Το τι δάκρυ χύνουν οι δύο αρσενικοί νοσοκόμοι του δεν
λέγεται. Ούτε ο Νίκος Ξανθόπουλος. Μα, αν δεν κάνω λάθος, το αληθινό, πηγαίο
μελό βγαίνει από την καρδιά όχι από το μυαλό. Οι θεατές και όχι οι ήρωες
πρέπει να κλαίνε. Στοιχειώδες. Άσε που τα δάκρυα των αρσενικών ηρώων του
κουβαλάνε ασήκωτο φορτίο σημειολογίας, καταλήγοντας στο εξής τερατώδες
συμπέρασμα. Είσαι άντρας που γουστάρει γυναίκες; Την πάτησες φιλαράκο. Αντί
για προφυλακτικό, φρόντισε στις τσέπες σου να έχεις τόνους από χαρτομάντιλα.

«Μίλα της». Ιατρική γνωμάτευση Πέδρο Αλμοδόβαρ: Έρωτας και Γυναίκες σε κώμα. Οι Άντρες απλώς φροντίζουν το… πτώμα

Δύο τύποι… αρσενικού τύπου (έτσι τουλάχιστον ισχυρίζεται ο Πέδρο)
καθηλώνονται σε νοσοκομείο και ολημερίς, ολονυχτίς φροντίζουν δύο θηλυκά
πλάσματα που βρίσκονται σε κώμα. Η πρώτη, η ταυρομάχος – με ανδρικά
χαρακτηριστικά, πράγμα που φανερώνει πλαγίως την ετεροφυλική της κατάσταση –
υπέστη πανωλεθρία σε μονομαχία που έλαβε χώρα σε αρένα με αντίπαλο μαινόμενο
ταύρο. Η δεύτερη, η χορεύτρια – ένα πλάσμα με χυμούς καθαρόαιμου και
λαχταριστού θηλυκού – κατέληξε σε κώμα, ύστερα από τροχαίο δυστύχημα. Το
σημειολογικό νόημα είναι επιπέδου Τρίτης Δημοτικού. Αμφότερες εξολοθρεύτηκαν
από γιγάντιους φαλλούς. Από τα κέρατα του ταύρου η πρώτη (η οποία, έτσι κι
αλλιώς, έπασχε από αθεράπευτη φαλλοφοβία) και από τον αρσενικό συμβολισμό τού
αυτοκινήτου η δεύτερη. Με λίγα λόγια, κάθε Γυναίκα που συνάπτει αισθηματική
σχέση με το έτερον ήμισυ καταλήγει σε φυτό. Συμπέρασμα πρώτο, Γυναίκες
παρακαλώ μην ερωτεύεστε.

Η δεύτερη πράξη της προκρούστειας εφόδου του Αλμοδόβαρ καταφέρνει
συντριπτικό κάταγμα στο ερωτικό Σώμα. Σε όλη τη διάρκεια της ταινίας μόνο δύο
φορές συντελείται Πράξη. Η πρώτη είναι φαντασιακή, η δεύτερη… κρυφή. Η πρώτη
περιγράφεται, η δεύτερη υπονοείται. Η πρώτη είναι μια ασπρόμαυρη σκηνή από
ταινία βωβού κινηματογράφου με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Συρρικνωμένος
εραστής» (περίπου τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια). Εκεί λοιπόν ένας
λιλιπούτειος τύπος διαστάσεων βελόνας εισβάλλει σε τεράστιο αιδοίο
προσφέροντας ηδονή στην αγαπημένη του. Περίπου… αυνανισμός. Η δεύτερη πράξη
(εκείνη που δεν βλέπουμε) είναι ο βιασμός της χορεύτριας στο κρεβάτι του
πόνου. Εκ του βιασμού προκύπτει εγκυμοσύνη και εκ της εγκυμοσύνης εξέρχεται
νεκρό μωρό. Συμπέρασμα; Ανδρες, Γυναίκες, παρακαλώ μην κάνετε έρωτα. Διότι
όλες οι εκδοχές τής ερωτικής πράξης καταλήγουν στον… θάνατο. Να το πω
χυδαία; Να το πω. Πεσμένα τα… αγόρια, Αυνάνες τα κορίτσια. Μωρέ τι μας λες.
Δεν πας μέχρι τη γωνία να δεις αν έρχομαι; Συμπέρασμα τρίτο και τελευταίο:
Πέδρο, παρακαλώ μην κλαις για λογαριασμό μας.

Γαλλικός τοματοπελτές

Οι Ισπανοί με την παέλια, οι Γάλλοι (οι πονηροί που κλείνουν το ματάκι στη
αμερικανόφιλη νεολαία) με τοματοπελτέ. Το «Vidocq, η μάσκα του τρόμου» αρχίζει
με ιπτάμενο καράτε, συνεχίζει με Σέρλοκ Χολμς και καταλήγει στον μεταφυσικό
τρόμο.

Με την ακριβή σειρά παρέλασης έχουμε τα εξής: Μοναρχία, λαϊκή εξέγερση (1830),
Μάσκα, Ιαβέρης, Γιάννης Αγιάννης, Φαντομάς, Τζακ ο αντεροβγάλτης, ελιξίριο
νεότητας, Αλχημιστής, εμπόριο όπλων, ναρκωτικά, πολεμικές τέχνες. Όλα, μα όλα,
μέσα. Ξέχασα τίποτα; Μπορεί. Πάντως εκείνος που δεν ξεχνιέται είναι ο Ζεράρ
Ντεπαρντιέ. Έχετε ξαναδεί ιπτάμενη φουσκωμένη σαμπρέλα; Ε, τώρα θα δείτε.
Εναέριος καρατίστας, βάρους μερικών τόνων, γρονθοκοπεί μασκοφόρο τύπο που
αρέσκεται να καταβροχθίζει αίμα παρθένων και να ροκανίζει οτιδήποτε ζωντανό
βρει μπροστά του.

Τα ονόματα των πανούργων Γάλλων που σχεδίασαν, οργάνωσαν και σκηνοθέτησαν αυτό
το ψηφιακό ποτ πουρί είναι Πιτόφ και Μαρκ Καρό. Πιτόφ είναι το ψευδώνυμο του
Γάλλου σκηνοθέτη που παραδίδει μαθήματα ψηφιακής κινηματογράφησης, ενώ το
όνομα του Μαρκ Καρό παραπέμπει στις ταινίες «Ντελικατέσεν» και «Η πόλη των
χαμένων παιδιών». Παρέα με τον Ζαν Πιέρ Ζενέ (το παιδί που υπογράφει την
«Αμελί») είχε σκηνοθετήσει και τις δύο αυτές ταινίες. Που θα πει πως το
γαλλικό σινεμά έχει πάρει φορά προκειμένου να αντιμετωπίσει στα ίσα όλα τα
«προϊόντα» του Χόλιγουντ. Με γεια και χαρά τους. Ευχαριστώ, δεν θα πάρω. Γιατί
στο τέλος σηκώθηκα από το τραπέζι με σίδερα. Μια σόδα, παιδιά, γιατί βαρυστομάχιασα.

Ισπανική αναπηρία

Αλμοδόβαρ νούμερο 2 σε ρόλο παραγωγού της καλτ παέλιας του ταλαντούχου
Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο «Στη ράχη του διαβόλου» (The devil’s backbone). Μια ταινία
που σε κάτι λιγότερο από δύο ώρες διασχίζει τη μισή κινηματογραφική υφήλιο.
Αντί για χαρμάνι και multi culti, προκύπτει τουρλουμπούκι.

Πρώτη πράξη Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος. Δεύτερη πράξη «Οι άλλοι» και
φαντάσματα. Τρίτη πράξη «Ο δολοφόνος με το πριόνι» και μακελειό. Ενδιαμέσως
κόβουν βόλτες Μπουνιουέλ, Πάπας, ορφανοτροφείο, Πικάσο και…«Στάσου πλάι
μου». Επιρροές, αναφορές και αναγωγές στη μισή αφρόκρεμα του παγκόσμιου
κινηματογράφου. Αποτέλεσμα; Ούτε μισό δράμι της ιστορίας δεν είναι πειστικό.
Αν στη θέση του Ντελ Τόρο βρισκόταν ο πρώτος τυχών, η ταινία θα κατέληγε σε
μνημείο πανωλεθρίας. Η επιδεξιότητά του να παράγει ατμόσφαιρα, αποδείχθηκε η
πιο σωτήρια επιλογή τού (παραγωγού) Αλμοδόβαρ.

«Στη ράχη του διαβόλου». Καλτ παέλια από τον Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο

Κάπου προς το τραγικό φινάλε του Ισπανικού Εμφύλιου, ένας δωδεκάχρονος με
γονείς να μάχονται στην πρώτη γραμμή του Δημοκρατικού Μετώπου βρίσκεται
τρόφιμος σε ορφανοτροφείο, όπου συμβαίνουν αλλόκοτα περιστατικά. Μια βόμβα του
Φράνκο, σφηνωμένη στο προαύλιο του τεράστιου κτιρίου, είναι στα όρια της
έκρηξης. Η ιδιοκτήτρια (Μαρίζα Παρέδες) κυκλοφορεί με ξύλινο πόδι και
ανοιγοκλείνει θησαυροφυλάκιο με τούβλα χρυσού. Ο νεαρός επιστάτης έχει τα
χαρακτηριστικά υποψήφιου σίριαλ κίλερ. Και ένας πιτσιρικάς, με κεφάλι
ανοιγμένο και με αίμα να τρέχει ακατάπαυστα μέσα από το κρανίο του, κυκλοφορεί
σαν φάντασμα ψιθυρίζοντας πως όπου να ‘ναι όλοι σχεδόν θα είναι νεκροί.
Καταλάβατε τίποτα;

Όποιος μπει στον κόπο να σκαλίσει τη σημειολογία, τους συμβολισμούς και τις
προκαταλήψεις από τις οποίες υποφέρει – σε βαθμό σήψεως – το ισπανικό σινεμά
ίσως βγάλει κάποια άκρη. Από την εμφύλιο σύγκρουση προέκυψε τερατογένεση και
από την τερατογένεση προέκυψε συμμορία που λυμαίνεται τον πλούτο της χώρας. Ως
εκ τούτου, το δολοφονημένο πνεύμα των ανιδιοτελών και ιδεολόγων Ισπανών
κυκλοφορεί στη χώρα ζητώντας εκδίκηση. Αλλά ποιος να πάρει εκδίκηση; Η
κουτσή… Μαρίζα; Για όλα, φίλοι μου, φταίει ο Μπουνιουέλ. Σαρωτική η επιρροή
του. Με τη διαφορά πως εκείνος ήταν πρωτότυπος και αναντικατάστατος, όμως οι
επίγονοι αποδείχθηκαν ημιμαθείς και αναλώσιμοι.

Καφενείο και μπαρμπούτι

Λόγω εξαιρετικής πρωτοτυπίας και λεπτότατης σάτιρας, η μπαρμπουτιέρα της
εβδομάδας με τον τίτλο «Αιώνιος φοιτητής» έλαβε από την Επιτροπή Βραβείων…
ποιότητας του υπουργείου Πολιτισμού το τρόπαιο της καλύτερης ταινίας
πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη.

Η ιστορία θα αποτελούσε ένα πρώτης τάξεως υλικό για τη «Ζούγκλα» του Μάκη
Τριανταφυλλόπουλου. Ισόβιος φοιτητής της Ιατρικής και χαρτόμουτρο της υπαίθρου
ξημεροβραδιάζονται στην τσόχα και στο καζίνο. Περίπου σαν να λέμε φοιτητές –
αγρότες ρεμπεσκέδες. Ή, ακόμα καλύτερα, αφήστε την πόκα και πιάστε τα βιβλία
και τα αμπέλια. Για να σας δώσω να καταλάβετε περί τίνος ακριβώς πρόκειται,
είναι σαν να κάθεσαι με τις ώρες στον καφενέ και να ακούς γύρω σου ανέκδοτα
της πρέφας. Του τύπου (σταχυολογώ μερικά εξ αυτών): «Είναι σαν τον Γκορμπατσόφ
που για να χτυπήσει τον αλκοολισμό ξεπάτωσε τ’ αμπελια και είναι σαν να
πιάνεις τη γυναίκα σου στα πράσα στον καναπέ (το λέει αλλιώτικα αλλά δεν μπορώ
να το γράψω) και συ να πουλάς τον καναπέ». Θα πουλήσω το ρολόι για να πάρω
κομπολόι, που έλεγε και ο Μπιθικώτσης.

Αιμίλιος Χειλάκης, Σπύρος Σταυρινίδης και Μαρία Σολωμού συγκροτούν το τρίο της
συμφοράς, με σκηνοθέτη τον πρωτοεμφανιζόμενο Βαγγέλη Σεϊτανίδη, που εξέλαβε το
σινεμά ως κουλοχέρη. Και καλά αυτός. Έτσι ξέρει, έτσι κάνει. Οι λεβέντες και
οι… λεβέντισσες του «Κέντρου» και της Επιτροπής Βραβείων, τι έκαναν όταν
μοίραζαν λεφτά; Ταινία έβλεπαν ή έριχναν ζάρια;

Θερμόαιμος καταψύκτης

Τελικώς, με τούτα και με τ’ άλλα, το βραβείο της πιο χαριτωμένης ταινίας της
εβδομάδας το κερδίζουν τα κινούμενα – ψηφιακώς – σχέδια του Κρις Γουέτζ με τον
τίτλο «Η εποχή των παγετώνων» (Ice age).

Συμπυκνωμένο, ευχάριστο και πικάντικα χορογραφημένο «υλικό» προς κατανάλωση
και απόλαυση της πιτσιρικαρίας. Βρισκόμαστε 20.000 χρόνια πριν, όταν όλος ο
πλανήτης αποτελείτο από αιώνια παγωμένα βουνά. Προϊστορικός, μαλλιαρός
ελέφαντας (μαμούθ) παρέα με γιγάντιο πλακατζή βραδύποδα αναλαμβάνουν τη
φροντίδα νεογέννητου… ανθρώπινου μωρού. Από πίσω ομάδα αιμοδιψών τίγρεων
καταδιώκει τον ανθρώπινο μεζέ, αλλά για καλή τύχη της παρέας ένας τίγρης
παρασπονδεί από τη σαρκοβόρο φύση του και το παίζει μπέιμπι σίτερ! Καλό;

Το καλύτερο όλων συντελείται στο πρώτο και τελευταίο πεντάλεπτο. Όπου
λιλιπούτειος, προϊστορικός σκίουρος «σκοτώνεται» για να θάψει το βελανίδι του,
ενώ την ίδια στιγμή λαμβάνουν χώρα σεισμοί, καταποντισμοί και εκατομμύρια
τόνοι πάγου παρασέρνουν οτιδήποτε βρίσκουν στο πέρασμά τους. Περιττό να πω ότι
όλα τα θηριώδη προϊστορικά ζώα έχουν ανθρώπινο χαρακτήρα που παραπέμπει σε
κινηματογραφικές καρικατούρες. Και περιττό ακόμα να πω ότι απείρως καλύτερη
εκδοχή είναι η πρωτότυπη αγγλική με τις φωνές τών Ρέι Ρομάνο, Ντένις Λίρι και
Τζον Λεγκουιζάμο. Κάθε ατάκα σαν να βγαίνει από το σώμα τους. Αξίζει τον κόπο
και αξίζει τα λεφτά του.

Τάφος…

Φινάλε (ταινιών της εβδομάδας) με… νεκρανάσταση. Περιφερόμενος Κέβιν Κόστνερ
λαμβάνει σήματα από τη νεκρή γυναίκα του. Οπότε ο άνθρωπος δικαιολογημένα
αναρωτιέται καθ’ όλη τη διάρκεια του αφόρητου δίωρου: Να ζει ή να μη ζει;
Σκασίλα μου!

Ιδού το δίλημμα του μεταφυσικού και μελοδραματικού ρομάντζου με τον τίτλο
«Μήνυμα σιωπής» ή, αλλιώς, «Dragonfly». Και ο (σκηνοθέτης) Τομ Σάντιακ,
προκειμένου να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα, χωρίζει το υλικό σε δύο…
γεωγραφικά μέρη. Στο πρώτο, ο Κόστνερ κυκλοφορεί εντός αμερικανικού
νοσοκομείου ως ιατρός έκτακτων περιστατικών. Στο δεύτερο μέρος, πετάγεται
μέχρι τη ζούγκλα της Βενεζουέλας μπας και βρει ακόμα τη γυναίκα του ζωντανή.
Κάπου εμφανίζεται και η Κάθι Μπέιτς. Τι να κάνει η γυναίκα, πρέπει να φάει.
Και κάπου εμφανίζεται και η Λίντα Χαντ, παριστάνοντας την καθολική καλόγρια.
Τι να κάνει, κι αυτή πρέπει να φάει. Εκείνος που με τίποτα δεν τρώγεται είναι
ο Κόστνερ. Πέρασαν καμιά εικοσιπενταριά χρόνια, αλλά ακόμα να μάθει πώς κλαίει
ένας ηθοποιός.

Τα Oscar της εβδομάδας

Εντατικής: «Μίλα της»

Φαλλοφοβίας: «Μίλα της»

Ιατρικής: Πέδρο Αλμοδόβαρ

Προϊστορίας: «Η εποχή των παγετώνων»

Τοματοπελτέ: «Vidocq, η μάσκα του τρόμου»

Σαμπρέλας: Ζεράρ Ντεπαρντιέ (ο Vidocq)

Ισπανικής παέλιας: «Στη ράχη του διαβόλου»

Νεκρανάστασης: «Μήνυμα σιωπής»

Λαζάρου: Κέβιν, δεύρο έξω (εκ της σιωπής)

Μπαρμπουτιέρας: «Αιώνιος φοιτητής»