Η Καινή Διαθήκη επέστρεψε στη… Γωνιά της

Η σπάνια έκδοση της Καινής Διαθήκης, που χρονολογείται στον 17ο αιώνα, επέστρεψε στη χώρα μας με πρωτοβουλία του καθηγητή Βάλτερ Μπούρκερτ

Βρέθηκε στα χέρια του «εντελώς τυχαία». Μία άγνωστή του γυναίκα χτύπησε πριν
από περίπου δύο χρόνια την πόρτα του γραφείου του Βάλτερ Μπούρκερτ, καθηγητή
Κλασικής Φιλολογίας, στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Είχε μαζί της μερικά παλιά
βιβλία. Ήταν του Γερμανού πατέρα της ο οποίος είχε πεθάνει πρόσφατα και εκείνη
αποφάσισε να τα δώσει στον καθηγητή, επειδή γνώριζε πως ο ίδιος ασχολούνταν με
θρησκευτικά και ιστορικά θέματα.

Ανάμεσα σε αυτά τα βιβλία ήταν και ένα γραμμένο στα ελληνικά. Όχι στην
αρχαία ελληνική, αλλά στη δημοτική γλώσσα. Ένα βιβλίο που φαινόταν πως δεν
είχε καλοδιατηρηθεί, σε κάθε προσπάθεια να γυρίσει κανείς τις σελίδες ήταν
έτοιμο να διαλυθεί. «Ήταν μια σπάνια μετάφραση της Καινής Διαθήκης στην
καθομιλουμένη, που χρονολογείται στον 17ο αιώνα», λέει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο
καθηγητής Μπούρκερτ, ο οποίος επέστρεψε το χειρόγραφο εκεί όπου ανήκε, στη
Μονή Γωνιάς, στο Κολυμπάρι Χανίων, στην Κρήτη.

«Ήταν φανερό το πού ανήκε το χειρόγραφο. Μέσα στο βιβλίο υπήρχαν γράμματα από
τον πατέρα εκείνης της γυναίκας που αποδείκνυαν ότι είχε φύγει από το μικρό
μοναστήρι της Κρήτης. Είχε εξάλλου και τις σφραγίδες της Μονής».

Ο πατέρας της γυναίκας ήταν στρατιώτης στην Κρήτη κατά τη διάρκεια του Β’
Παγκοσμίου Πολέμου. Φεύγοντας από το νησί, πήρε μαζί του το σπάνιο αυτό
χειρόγραφο. «Είχε προσπαθήσει γύρω στο 1950 να το επιστρέψει στην Κρήτη, αλλά
δεν τα κατάφερε. Έτσι το χειρόγραφο έμεινε στα χέρια του μέχρι τον θάνατό
του».

Τον περασμένο Ιούλιο ο καθηγητής Μπούρκερτ ταξίδεψε μέχρι το Κολυμπάρι
για να επιστρέψει το σπάνιο βιβλίο στη Μονή Γωνιάς, ένα μικρό μοναστήρι με
πέντε μόνο μοναχούς. «Στο μοναστήρι δεν υπήρχε άλλο αντίγραφο του βιβλίου. Και
οι μοναχοί ανέθεσαν σε κάποιον να το αντιγράψει». Εξάλλου, αυτό που είχε
κλαπεί ήταν και το μοναδικό που υπήρχε στην Κρήτη. «Ήταν ένα από τα 1.500
αντίτυπα που είχαν εκδοθεί στη Βενετία. Το βιβλίο επανεκδόθηκε πριν από
περίπου επτά χρόνια».

Συγγραφέας του σπάνιου αυτού βιβλίου ήταν ο Μάξιμος Καλλιουπολίτης, αλλά
γραφέας δεν ήταν ο ίδιος. Αυτός ήταν ο ιερέας Δημήτριος Σουρούμης, ο οποίος
φαίνεται ότι είχε γράψει και τα περισσότερα βιβλία της Μονής Γωνιάς.

Ο καθηγητής Βάλτερ Μπούρκερτ ασχολείται εδώ και πολλά χρόνια με την αρχαία
ελληνική θρησκεία. Αυτές τις ημέρες βρέθηκε στην Αθήνα, ενώ χθες ήταν το
τιμώμενο πρόσωπο σε εκδήλωση της Ελληνικής Παλαιογραφική Εταιρείας, η οποία
πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.