Πρόσωπα Εθνικισμός και αυταρχισμός

Βίκτορ Ορμπάν. Για να παραμείνει στην εξουσία, αντλεί ψήφους από την Ακροδεξιά

Ο πρώτος γύρος των βουλευτικών εκλογών διεξάγεται αύριο στην Ουγγαρία και ο
Βίκτορ Ορμπάν φιλοδοξεί να είναι ο πρώτος απερχόμενος πρωθυπουργός που θα
επανεκλεγεί σε πρώην ανατολική χώρα μετά την κατάρρευση του Τείχους του
Βερολίνου, το 1989. Η συνταγή του για να το πετύχει, είναι ένα επικίνδυνο
μίγμα εθνικισμού και αυταρχισμού.

Πατέρας τεσσάρων παιδιών, προερχόμενος από μια φτωχή οικογένεια της επαρχίας,
ο 38χρονος Ορμπάν απέχει πλέον πολύ από τον ρομαντικό φοιτητή που ήταν το
1989. Ο ίδιος και οι φίλοι του της Fidesz (Ομοσπονδία Νέων Δημοκρατών), που
συνέβαλαν στην πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος και κέρδισαν 21 έδρες στις
πρώτες ελεύθερες εκλογές του 1990, βρίσκονται τώρα στο τιμόνι ενός ισχυρού
κόμματος της Δεξιάς. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται εν πολλοίς στον Ορμπάν, ο οποίος
το 1993 οδήγησε την Fidesz από την Κεντροαριστερά, ένα χώρο τον οποίο ήλεγχαν
οι πρώην κομμουνιστές, στην Κεντροδεξιά, όπου υπήρχαν μόνο μερικά μικρά
κόμματα, τους ψηφοφόρους των οποίων κέρδισε αρθρώνοντας έναν όλο και πιο
συντηρητικό λόγο. Το 1998 κέρδισε τις εκλογές με ένα πρόγραμμα 40 σημείων, στο
πρότυπο εκείνου του Τόνυ Μπλαιρ. Για να παραμείνει στην εξουσία, προσπαθεί
τώρα να αντλήσει ψήφους από την άκρα δεξιά.

Οι επικριτές του κατηγορούν τον Ορμπάν ότι παίζει ανοικτά και επικίνδυνα το
χαρτί του εθνικισμού. Φέτος ψήφισε ένα νόμο που δίνει πλεονεκτήματα – κυρίως
ουγγρική ταυτότητα και άδεια προσωρινής εργασίας με ιατρική περίθαλψη στην
Ουγγαρία – στα 3,5 εκατομμύρια Ούγγρους που βρέθηκαν σε γειτονικές χώρες όταν
η Συνθήκη του Τριανόν στέρησε το 1920 από την Ουγγαρία τα δύο τρίτα της
επικράτειάς της και το ένα πέμπτο των κατοίκων της. Η κίνησή του αυτή
προκάλεσε εντάσεις με τις γειτονικές χώρες που έχουν ουγγρικής καταγωγής
πολίτες (Ρουμανία, Σλοβακία, Γιουγκοσλαβία, Ουκρανία, Κροατία, Σλοβενία – ο
νόμος δεν ισχύει για τους Ούγγρους της Αυστρίας), αλλά ανέβασε τη δημοτικότητα
του Ορμπάν. Στην οικονομία, το σύνθημά του ήταν ο «οικονομικός πατριωτισμός»:
ισχυριζόμενος πως προωθεί τον ουγγρικό καπιταλισμό, προκάλεσε καταγγελίες για
αδιαφάνεια, καθώς κρατική περιουσία προσφέρθηκε σε φίλους της Fidesz. Για να
εδραιώσει περισσότερο την εξουσία του, ο Ορμπάν μείωσε επίσης σημαντικά τον
ρόλο του Κοινοβουλίου, το οποίο συνεδριάζει πλέον μόνο μία φορά κάθε τρεις
εβδομάδες.

Μέχρι πού θα φτάσουν ο αυταρχισμός και η φιλοδοξία του Ορμπάν; Ο αντίπαλός
του, ο 60χρονος σοσιαλιστής υποψήφιος Πέτερ Μεντγκιέσι, επιμένει πως η Fidesz
έχει «δικτατορικές τάσεις». Και υπογραμμίζει πως ο Ορμπάν δεν έχει αποκλείσει
το ενδεχόμενο συνασπισμού με το ακροδεξιό και ανοικτά αντισημιτικό Κόμμα της
Δικαιοσύνης και της Ζωής, αν δεν συγκεντρώσει την πλειοψηφία μετά και το
δεύτερο γύρο, στις 21 Απριλίου.