Διαστάσεις Ένα δηλητηριώδες αέριο

Με την ένταση να ανεβαίνει συνεχώς στην Ιταλία και την κυβέρνηση
Μπερλουσκόνι να γίνεται όλο και πιο προκλητική, ένα ερώτημα πλανάται πάνω από
τη χώρα: υπάρχει φόβος αναβίωσης του φασισμού;

Η αντίσταση (σκίτσο του Πλαντύ, από τη «Μοντ»)

Ο Βιντσέντσο Κονσόλο απαντά θετικά. Είμαι σύμφωνος μ’ αυτούς που μιλούν για
«καθεστώς», λέει ο συγγραφέας του «Φοίνικα του Παλέρμο» στον Νουβέλ
Ομπζερβατέρ. Όπως και μ’ εκείνους που μιλούν για «φασισμό». Στην Ιταλία
παρακολουθούμε την αναπαραγωγή των όσων συνέβησαν τη δεκαετία του ’20. Αλλά η
τραγωδία μπορεί εύκολα να δώσει τη θέση της στη φάρσα: ο σινιόρ Μπερλουσκόνι
που πουλά την πολιτική σαν να είναι διαφήμιση συνιστά μια δύναμη θλιβερή,
χυδαία και καταστροφική.

Σας παρακαλώ, μη μιλάτε για φασισμό, αντιτείνει ο Σισιλιάνος συγγραφέας Αντρέα
Καμιλέρι («Μια ξεχασμένη σφαγή»). Είμαι 76 ετών και γνωρίζω τι σημαίνει
φασισμός. Καμιά σχέση με αυτό που ζούμε σήμερα, που είναι δυσνόητο, ύπουλο και
διεστραμμένο. Είναι σαν ένα δηλητηριώδες αέριο που περνά κάτω από την πόρτα
του σπιτιού σας. Δεν πρόκειται ούτε για φασισμό ούτε για ναζισμό, αλλά για μια
αεριώδη κατάσταση, που μακροπρόθεσμα μπορεί να παραμορφώσει τη δημοκρατία.

Η επαγρύπνηση της διεθνούς κοινότητας είναι χρήσιμη, επισημαίνει η συγγραφέας
και δημοσιογράφος Ελιζαμπέτα Ράζι («Η πολίτις της σκιάς»). Το να μιλά κανείς
για «φασισμό», όμως, είναι εκτός τόπου και χρόνου. Αυτό που μπορούμε να πούμε
είναι ότι αν το καθεστώς αυτό διαρκέσει όσο κι εκείνο της Θάτσερ, υπάρχει
κίνδυνος να νομιμοποιηθούν οι λανθάνουσες ξενοφοβικές και αντιδραστικές
τάσεις.

Έχω την τάση να αγκαλιάσω όσους με ρωτούν για τις εξελίξεις στην Ιταλία, για
την απίστευτη οικονομική ειδωλολατρία που κυριαρχεί, λέει ο Έρι ντε Λούκα,
συγγραφέας του «Μοντεντίντιο». Ο πρωθυπουργός είναι πρόεδρος επιχείρησης και ο
πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι διοικητής της Τράπεζας της Ιταλίας! Όλα αυτά
φανερώνουν μια υπέρμετρα μεγάλη προσδοκία της κοινωνίας για τον πλούτο. Είναι
λυπηρό και απογοητευτικό.

Για να είναι αποτελεσματικές οι κρίσεις που προέρχονται από το εξωτερικό,
τονίζει η συγγραφέας Ντάτσια Μαραΐνι («Η σιωπηρή ζωή της Μαριάνα Ούκρια»),
πρέπει να αποφεύγονται διατυπώσεις του τύπου: «ο φασισμός επέστρεψε στην
Ιταλία». Η απειλή εναντίον της ελευθερίας της έκφρασης είναι ήδη σοβαρή. Ας
μην επιβαρύνουμε ακόμη περισσότερο το κλίμα. Η κυβέρνηση αυτή είναι μια
κυβέρνηση εμπόρων, που έχει διαρκώς τον πειρασμό να χρησιμοποιήσει την εξουσία
της για να ευνοήσει το εμπόριο και τη διαφήμιση.

Η ανησυχία των ξένων για την Ιταλία, ανακεφαλαιώνει ο Κλάουντιο Μάγκρις
(«Δούναβης»), δεν πρέπει να εκφυλιστεί σε μια χειμαρρώδη και εσφαλμένη
φιλαρέσκεια, η οποία προκαλεί τελικά εκνευρισμό. Η χρήση συνθημάτων,
συνθετικών εικόνων και ιστορικών απλουστεύσεων είναι αντιπαραγωγική. Έχω
ανάγκη να φωνάξω σε όλους: «Ας αντισταθούμε όλοι μαζί!». Ας εκτελεί ο καθένας
τα καθημερινά του καθήκοντα, σκεπτόμενος ότι αποστολή του δεν είναι μόνο να
σώσει την ψυχή του, αλλά και τον κόσμο.