Η ρύπανση κτυπάει τους άνδρες

Η μείωση της ανδρικής γονιμότητας τα τελευταία χρόνια έχει άμεση σχέση με
τη μόλυνση του περιβάλλοντος, απέδειξε έρευνα σοκ Βρετανών επιστημόνων. Η ίδια
έρευνα έδειξε ότι τα αρσενικά ψάρια που ζουν στα ποτάμια της Αγγλίας αλλάζουν
φύλο. Αιτία; Τα οιστρογόνα από τα αντισυλληπτικά χάπια που φθάνουν στα ποτάμια
μέσω του αποχετευτικού συστήματος.

Την ίδια στιγμή και οι Έλληνες συνάδελφοί τους κάνουν λόγο για ισχυρές
ενδείξεις που ενοχοποιούν φυτοφάρμακα, ατμοσφαιρική ρύπανση, διατροφική
αλυσίδα για την ανδρική υπογονιμότητα, την εμφάνιση καρκίνου των όρχεων, αλλά
και τη συχνότερη εκδήλωση συγγενών ανωμαλιών του γενετικού συστήματος. «Δύο
στα δέκα ζευγάρια Ελλήνων παρουσιάζουν πρόβλημα υπογονιμότητας. Στο 50% αυτών
των περιπτώσεων το πρόβλημα εντοπίζεται σε δυσλειτουργία των ανδρικών
γεννητικών οργάνων», επισημαίνει ο κ. Χάρης Ασβέστης, ανδρολόγος και
χειρουργός ουρολόγος.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Independent», έρευνες του βρετανικού
συμβουλίου για τη μελέτη του περιβάλλοντος έδειξαν ότι τουλάχιστον τα μισά από
τα αρσενικά ψάρια που ζουν στα ποτάμια της χώρας (τα οποία είναι η
σημαντικότερη πηγή πόσιμου νερού για τους Βρετανούς) αναπτύσσουν αυγά στους
όρχεις τους ή εμφανίζουν θηλυκά χαρακτηριστικά στα γεννητικά τους όργανα. Για
όλα φταίνε τα αντισυλληπτικά χάπια των γυναικών, στα οποία εντοπίζεται η…
ένοχη ουσία των οιστρογόνων.

Μέσω των ούρων η ουσία περνάει στο αποχετευτικό σύστημα. Τα νερά των
αποχετεύσεων διοχετεύονται στα ποτάμια ύστερα από καθαρισμό. Και όμως, τα
οιστρογόνα είναι τόσο δυνατά που καταφέρνουν να ξεγλιστρούν, με αποτέλεσμα να
αυξάνουν τις θηλυκές ορμόνες των αρσενικών ψαριών. Η βρετανική κυβέρνηση είναι
καθησυχαστική. Όμως οι περιβαλλοντολόγοι δεν αποκλείουν οι επιπτώσεις να
παρουσιαστούν και σε ανθρώπους, έπειτα από τη χρόνια κατανάλωση του νερού.

Γενετικές ανωμαλίες

Και ενώ τα αρσενικά ψάρια… κάνουν αυγά, βρετανικό ίδρυμα ανακοινώνει ότι τα
τελευταία πέντε χρόνια οι γεννήσεις παιδιών με γενετικές ανωμαλίες, όπως η
σχιστία και η υποσπαδίαση (ανωμαλία στο πέος του νεογέννητου), έχουν αυξηθεί
κατά 50%. Τα δύο περιστατικά φαντάζουν ασύνδετα. Όμως και στη δεύτερη
περίπτωση οι επιστήμονες ενοχοποιούν τη λήψη φαρμάκων από τις εγκύους, αλλά
και συγκεκριμένα στοιχεία στο περιβάλλον που λειτουργούν σαν οιστρογόνα και
είναι δυνατόν να εκφυλίσουν τα αρσενικά. Ακόμη και τα φυτοοιστρογόνα, που
περιέχονται στη σόγια, μπορεί να συμβάλουν αρνητικά, όταν λαμβάνονται σε
υπερβολική δόση, καθώς συντελούν στην αύξηση των θηλυκών χαρακτηριστικών.

«Τα μόριά τους παρουσιάζουν οιστρογονική δράση. Μιλάμε για μόρια σε
φυτοφάρμακα, εντομοκτόνα, μυκητιοκτόνα, πλαστικά, τα οποία δρουν σαν
οιστρογόνα, αν και δεν είναι. Το αποτέλεσμα είναι να εκθηλύνονται τα αρσενικά
άτομα, τα οποία λαμβάνουν τέτοιες ουσίες», σημειώνει ο κ. Γιώργος
Καλλιπολίτης, επίκουρος καθηγητής στην Ιατρική Σχολή Αθηνών. Και προσθέτει:
«Παράλληλα τα τελευταία χρόνια έχουμε σημαντική αύξηση στον καρκίνο των
όρχεων. Την ίδια στιγμή, η περιεκτικότητα σπερματοζωαρίων από 120.000 ανά
κυβικό εκατοστό που ήταν πριν από πενήντα χρόνια έχει φθάσει στα 20.000. Και
να φανταστείτε ότι αυτό σήμερα θεωρείται φυσιολογικό».

Οι επιστήμονες κάνουν λόγο για ισχυρές ενδείξεις, όχι όμως και για
τεκμηριωμένες αποδείξεις. «Χρειάζονται μακροχρόνιες έρευνες παρακολούθησης
πληθυσμών προκειμένου να μιλήσουμε για αποδείξεις. Είναι γνωστό πάντως ότι τα
συντηρητικά στα τρόφιμα, τα απορρυπαντικά, τα φυτοφάρμακα αλλά και οι
πλαστικοποιητές δρουν σαν οιστργονόνα, καθώς κάτι τέτοιο έχει ήδη αποδειχθεί
σε μελέτες που έχουν γίνει σε ζώα», σημειώνει ο κ. Ασβέστης. Και εξηγεί ότι τα
μόρια αυτών των ουσιών πηγαίνουν στους υποδοχείς των ορμονών, τους μπλοκάρουν
και δεν αφήνουν τη δράση της ορμόνης να εκδηλωθεί.

Ορμονικές διαταραχές

Για «ψευδοορμόνες» που περιέχονται σε φυτοφάρμακα και πλαστικά κάνει λόγο και
ο χημικός περιβάλλοντος, κ. Δημήτρης Παπαϊωάννου. «Οι επιστήμονες το έχουν
πλέον συνειδητοποιήσει. Το πρώτο σύστημα που προσβάλλεται από τη χρήση
φυτοφαρμάκων είναι το αναπαραγωγικό, εξαιτίας της ορμονικής διαταραχής. Πάντως
είναι γεγονός ότι η ανδρική γονιμότητα επηρεάζεται από ένα σύνολο παραγόντων,
από το διοξείδιο του αζώτου που εισπνέουμε μέχρι τα πλαστικά στις
συσκευασίες».

Τέσσερις εξετάσεις για την ανδρική υπογονιμότητα

Σπερμοδιάγραμμα, υπερηχογράφημα οσχεου, ορμονικός προσδιορισμός και
καλλιέργεια προστατικού υγρού είναι οι τέσσερις εξετάσεις που συστήνονται σε
περιπτώσεις ανδρικής υπογονιμότητας. «Στην πρώτη εξέταση ερευνάται κάτω από
μικροσκόπιο ο αριθμός, η κινητικότητα, η μορφολογία και η ζωτικότητα των
σπερματοζωαρίων, καθώς επίσης και ο όγκος, η οξύτητα και η ύπαρξη
αντισπερματικών αντισωμάτων», εξηγεί ο κ. Χάρης Ασβέστης. Με το υπερηχογράφημα
τεκμηριώνεται η ύπαρξη ή όχι κιρσοκήλης στους όρχεις, ενώ με την καλλιέργεια
είναι δυνατή η ανίχνευση λοιμώξεων των παραγεννητικών αδένων του άνδρα. Οι
εξετάσεις, σε συνδυασμό με την παρακολούθηση του άνδρα από τον κατάλληλο
γιατρό, κοστίζουν από 352 ευρώ (120.000 δρχ.) έως και 470 ευρώ (160.000 δρχ.).

Ευθύνονται και φυτοφάρμακα, κάπνισμα, αλκοόλ και καφές

«Σε πειράματα που έχουν γίνει σε άνδρες, οι οποίοι είχαν εκτεθεί σε χλωριωμένο
υδρογονάνθρακα και σε PCB, αποδείχθηκε ότι η κινητικότητα των σπερματοζωαρίων
ήταν μειωμένη κατά 10, ακόμη και 20 φορές», σημειώνει ο κ. Κωνσταντίνος
Κωνσταντινίδης, από το Ανδρολογικό Ινστιτούτο, ο οποίος συμπληρώνει ότι η
ανδρική γονιμότητα «βάλλεται» από έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως η μόλυνση,
τα φυτοφάρμακα, το κάπνισμα, η ακτινοβολία, το αλκοόλ, ο καφές, ενώ ερευνάται
και η επίδραση των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων (τηλεόραση και ηλεκτρονικοί
υπολογιστές).

Αποδείξεις

Μία από τις ουσίες σε φυτοφάρμακα που αποδεδειγμένα προκαλεί ορμονικές
διαταραχές είναι και το DDT. Αν και έχει απαγορευθεί εδώ και τουλάχιστον 30
χρόνια, το 2000 ανιχνεύθηκε σε αμνιακό υγρό. «Παράγωγο του DDT βρέθηκε σε
αμνιακό υγρό εγκύων στις ΗΠΑ. Έχει αποδειχθεί ότι το συγκεκριμένο στοιχείο,
p,p’-DDE, μπορεί να αναστείλει τη δράση των ανδρογόνων, των ορμονών δηλαδή που
ευθύνονται για τα χαρακτηριστικά του ανδρικού φύλλου», εξηγεί ο δρ Ευστάθιος
Νικολαρόπουλος, βιολόγος-εμβρυολόγος.