Αλλάζουν οι ισορροπίες

Μετά τη Δανία και την Ιταλία, ήρθε η σειρά της Πορτογαλίας να στραφεί προς
τα δεξιά. Από την Κυριακή, η Ευρώπη είναι δεξιότερη, αλλά αυτό δεν την φέρνει
κατ’ ανάγκην πιο κοντά στη φιλελεύθερη αμερικανική οικονομία.

Η νίκη των κεντροδεξιών Σοσιαλδημοκρατών της Πορτογαλίας άλλαξε την ευρωπαϊκή
ισορροπία δυνάμεων προς όφελος της Δεξιάς, για πρώτη φορά από το 1997. Ο
νικητής των βουλευτικών εκλογών Σοσιαλδημοκράτης Ζοσέ Μανουέλ Ντουράο Μπαρόσο
δήλωσε χθες ότι θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για τον σχηματισμό μιας «σταθερής
και αξιόπιστης κυβέρνησης» για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Όμως, δεν
διευκρίνισε αν το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, που δεν απέσπασε την απόλυτη
πλειοψηφία των εδρών στο Κοινοβούλιο, είναι έτοιμο να σχηματίσει κυβέρνηση
συνασπισμού με το ακροδεξιό Λαϊκό Κόμμα.

«Η νίκη στην Πορτογαλία θέτει τέλος στην εποχή των σοσιαλιστικών πλειοψηφιών
στα ευρωπαϊκά συμβούλια υπουργών», λέει ο Χανς-Γκέοργκ Πέτερινγκ, πρόεδρος του
κεντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όμως,
πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται απλώς για μια ήπια μετατόπιση από
την Κεντροαριστερά στην Κεντροδεξιά σε μια περίοδο εξίσου ήπιας οικονομικής
ανάπτυξης και όχι για μια σαρωτική αλλαγή που θα οδηγήσει στη συρρίκνωση του
κράτους, τον περιορισμό του κράτους πρόνοιας και την άρση της προστασίας στην
αγορά εργασίας.

Τα δύο μεγαλύτερα εκλογικά σώματα – το γερμανικό και το γαλλικό – δεν
αποκλείεται να επιβεβαιώσουν αυτή την τάση, όταν θα κληθούν στις κάλπες,
αργότερα αυτήν τη χρονιά.

Η ευρωπαϊκή σύνοδος κορυφής στη Βαρκελώνη έδειξε ότι οι περισσότερες
κυβερνήσεις, ακόμη και οι κεντροδεξιές, παραμένουν απρόθυμες να θυσιάσουν τα
δικαιώματα των εργαζομένων ή τον δημόσιο τομέα στις διακηρύξεις ότι η
ευρωπαϊκή οικονομία στοχεύει να γίνει η πιο ανταγωνιστική στον κόσμο μέχρι το
2010. «Δεν νομίζω ότι από τη σύνοδο προέκυψε μια περισσότερο φιλελεύθερη και
λιγότερο κοινωνική Ευρώπη», δήλωσε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρομάνο
Πρόντι στην εφημερίδα «Ρεπούμπλικα», επισημαίνοντας ότι οι στόχοι μπορούν να
επιτευχθούν χωρίς να θυσιαστεί το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο.

Τα επινίκια. Ο νικητής των πορτογαλικών εκλογών Ντουράο Μπαρόσο δέχεται τα συγχαρητήρια της συζύγου του

Μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να θέλει να καλύψει την απόσταση που τη χωρίζει από
την αμερικανική ευημερία, όμως κανείς Ευρωπαίος πολιτικός δεν θεωρεί την
πολιτική που ακολουθεί ο πρόεδρος Μπους παράδειγμα προς μίμηση.

Στη Γαλλία, ο Λιονέλ Ζοσπέν και ο Ζακ Σιράκ, αν και αντίπαλοι στις προεδρικές
εκλογές της 21ης Απριλίου, συμφώνησαν χωρίς κανένα πρόβλημα να μην ανοίξουν
την εγχώρια αγορά οικιακών ηλεκτρικών συσκευών στον ανταγωνισμό. Οι
δημοσκοπήσεις δεν δίνουν σαφές προβάδισμα σε κανέναν, πράγμα που σημαίνει ότι
οι Γάλλοι ψηφοφόροι δεν θα μετακινηθούν σημαντικά ούτε προς τα αριστερά ούτε
προς τα δεξιά.

Στη Γερμανία, οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δίνουν στον καγκελάριο Σρέντερ το
προβάδισμα έναντι του συντηρητικού αντιπάλου του Έντμουντ Στόιμπερ, αλλά
βάζουν τους Χριστιανοδημοκράτες μπροστά από τους Σοσιαλδημοκράτες. Είναι
φανερό ότι το εκλογικό σώμα δεν είναι διατεθειμένο για σαρωτικές αλλαγές.

Άλλωστε, κανείς από τους δύο αντιπάλους στις εκλογές του προσεχούς Σεπτεμβρίου
δεν προτείνει ριζικές αλλαγές στο παραδοσιακό γερμανικό συναινετικό μοντέλο.

Οι μετανάστες είναι το μοναδικό ζήτημα που μεταστρέφει το ευρωπαϊκό εκλογικό
σώμα σαφώς προς τα δεξιά – το πορτογαλικό Λαϊκό Κόμμα ενισχύθηκε σημαντικά.
Όμως και στα ακροδεξιά κόμματα, όπως στην περίπτωση Μπόσι, δύσκολα μπορεί να
ξεχωρίσει κανείς πού τελειώνει η ρητορεία και πού αρχίζουν οι πολιτικές θέσεις.