Οι αξίες του Τζορτζ Όργουελ

Ο τελευταίος σταθμός του ταξιδιού μας είναι το Λονδίνο. Ο Τζορτζ Όργουελ
πολέμησε στην Ισπανία σε μια Διεθνή Ταξιαρχία που ανήκε στην ευρωπαϊκή
ακροαριστερά. Από την εμπειρία του, έγραψε ένα φανταστικό βιβλίο, το Ύμνος
στην Καταλωνία. Στα μέσα του 1940 ξεκίνησε ένα ακόμη σημαντικό βιβλίο, με
τίτλο Το Λιοντάρι και ο Μονόκερως.

Ο Όργουελ, ένας διεθνιστής και υπερ-αριστερός μαρξιστής, πολέμιος του
σταλινισμού, αντιμέτωπος σε καθημερινή βάση με τις επιδρομές της Luftwaffe
αντέδρασε με έναν εκπληκτικό τρόπο: έβαλε πλώρη να ξαναανακαλύψει την Αγγλία.
Το Λιοντάρι και ο Μονόκερως είναι ένα πρωτοποριακό βιβλίο, με θέμα την
ανάκτηση μιας έννοιας εθνικής ταυτότητας από έναν άνθρωπο που είχε οδηγηθεί
στον ακραίο ριζοσπαστισμό από τον διεθνισμό του. Η συνάντηση του Όργουελ με
την Αγγλία δεν συμβολίζει μόνο την εκ νέου ανακάλυψη της εθνικής ταυτότητας,
αλλά και της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Διότι πρέπει να πούμε ότι η φιλελεύθερη
δημοκρατία ήταν στόχος όχι μόνο των φασιστών και των ναζί, αλλά και της
ακροαριστεράς. Το έργο του Όργουελ μοιάζει λοιπόν σήμερα να έχει θέμα και τη
δημοκρατία – ως μια οικουμενική προϋπόθεση για τις δυτικές κοινωνίες.

Ίσως θα έπρεπε να είχα ξεκινήσει με αυτό. Αλλά θα τελειώσω με αυτό! Διότι
σήμερα είναι σαφές ότι η ενότητα της Ευρώπης μπορεί να βασιστεί μόνο στις
αρχές της δημοκρατίας και τη βεβαιότητα των αξιών της. Πολλοί Δυτικοί
διανοούμενοι αρέσκονται να αμφισβητούν την οικουμενικότητα της δημοκρατίας.
Προτιμούν να υποστηρίζουν, αντ’ αυτής, τις τοπικές αξίες της ζωής μέσα σε μια
κοινότητα, τη ζεστασιά και την ανακούφιση που προσφέρουν αυτές οι τοπικές
κοινότητες. Στην Ευρώπη που χτίζεται σήμερα, όμως, υπάρχουν πολλοί τρόποι με
τους οποίους μπορούμε να μεταφράσουμε σε τοπικές αρχές τις θεμελιώδεις
οικουμενικές και δημοκρατικές αξίες του Όργουελ. Και σε αυτή τη βάση, είναι
προφανές ότι σήμερα, η ενότητα της Ευρώπης μπορεί να οικοδομηθεί μόνο μέσω της
ποικιλίας.