ΓΝΩΜΗ Ένα σχέδιο για το αδιανόητο

Τα νέα πυρηνικά σχέδια της κυβέρνησης Μπους ανατρέπουν την πολιτική δύο
δεκαετιών, σύμφωνα με την οποία τα πυρηνικά όπλα ήταν το έσχατο μέσον. Η
έκθεση του Πενταγώνου, η οποία ζητεί την ανάπτυξη νέων πυρηνικών όπλων, αγνοεί
μυωπικά τις πολιτικές, ηθικές και στρατιωτικές επιπλοκές – βραχυχρόνιες και
μακροχρόνιες – που θα έχει η πυρηνική επιλογή. Μέχρι τώρα, η πυρηνική
στρατηγική υπήρχε ως κάτι εντελώς ξεχωριστό από τις τρέχουσες προκλήσεις της
εξωτερικής πολιτικής και των αμυντικών υποθέσεων. Τα πυρηνικά όπλα δεν ήταν
απλώς το έσχατο μέσον, αλλά και μια επιλογή την οποία διατηρούσε η χώρα για
την περίπτωση που θα απειλείτο η εθνική επιβίωση – όπως, ας πούμε, σε μια
μετωπική αντιπαράθεση με τη Σοβιετική Ένωση. Τώρα, η πυρηνική στρατηγική
φαίνεται να σχεδιάζεται μέσα από το πρίσμα της 11ης Σεπτεμβρίου. Η πεποίθηση
της κυβέρνησης Μπους στην ξεπερασμένη αποτροπή έχει χαθεί και για να νιώσει η
Αμερική πως απειλείται δεν χρειάζεται πια μια υπερδύναμη. Επίσης, ενώ
επιμένουν ότι δεν θα προχωρήσουν στην πυρηνική επιλογή παρά μόνον όταν όλες οι
άλλες επιλογές αποδειχθούν ανεπαρκείς, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι επιδιώκουν
την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων τα οποία θα μπορούσαν να παίξουν ρόλο στις
προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ με την οργάνωση Αλ Κάιντα.

Η «νέα τριάδα», που αναφέρει η απόρρητη έκθεση, αποτελεί προϊόν μιας
κοσμοθεώρησης η οποία είναι επηρεασμένη από την 11η Σεπτεμβρίου: 1)
επιθετικό πλήγμα (οι πυρηνικές και συμβατικές δυνάμεις), 2) ενεργητική
και παθητική άμυνα (αντιπυραυλικά και άλλα συστήματα) και 3) υποδομή
ανταποδοτικής άμυνας (ικανότητα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων και επανάληψης των
πυρηνικών δοκιμών). Τους τελευταίους μήνες, όταν η κυβέρνηση Μπους μιλούσε για
τις συνέπειες της 11ης Σεπτεμβρίου στη μακροπρόθεσμη στρατιωτική πολιτική,
αναφερόταν κυρίως στην «εσωτερική άμυνα» και την αντιπυραυλική ασπίδα. Στην
πραγματικότητα, αυτό που προκύπτει από τις περυσινές τρομοκρατικές επιθέσεις
είναι ένα ολοκληρωμένο και σημαντικά διευρυμένο δόγμα για πυρηνικούς πολέμους.

Ο William Μ. Arkin είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins και
στη Σχολή της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας