Μετοχές που ανεβαίνουν σε πείσμα των καιρών

Κόντρα στο ρεύμα των δύσκολων χρηματιστηριακών καιρών πήγαν, από την αρχή του
έτους, 78 μετοχές, οι οποίες προσέφεραν αποδόσεις που κυμαίνονται από 0,63%
(Φιερατέξ) έως 171,43% (Ευρωσύμβουλοι). Στο ίδιο διάστημα, ο Γενικός Δείκτης
έπεσε κατά 8,39%.

Η «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» κατέγραψε τις 20 πρώτες μετοχές με τη μεγαλύτερη απόδοση από την
αρχή του έτους και ζήτησε τα σχόλια χρηματιστών και εκπροσώπων των εταιρειών,
σχετικά με τις αιτίες που έκαναν τις μετοχές αυτές να ξεχωρίσουν, σε δύσκολες
ημέρες για τη Σοφοκλέους. Από την ανάλυση των στοιχείων και τις ερμηνείες των
στελεχών της αγοράς και των επιχειρήσεων, προκύπτει ότι πολλές μετοχές
κινούνται αντίθετα από την πτωτική πορεία του Χρηματιστηρίου, για
διαφορετικούς λόγους κάθε φορά. Υπάρχουν, όμως, και μερικά κοινά
χαρακτηριστικά. Ποια είναι αυτά;

Κατ’ αρχήν, σημαντικός αριθμός μετοχών κινείται ανοδικά, κυρίως λόγω της
μεγάλης πίεσης που είχαν δεχθεί οι τιμές τους κατά την προηγούμενη περίοδο.
Στη συνέχεια παρατηρείται «επιστροφή στον παλιό καλό καιρό» σε ό,τι αφορά τις
νέες εισαγωγές. Πρόκειται για έναν αριθμό εταιρειών που εισήχθησαν στο
Χρηματιστήριο μετά το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2001, με μικρές
αποτιμήσεις και δέσμευση των βασικών τους μετόχων να μην πουλήσουν κατά το
πρώτο διάστημα της εισαγωγής τους. Ένας τρίτος παράγοντας είναι η μικρή
διασπορά, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των μετοχών της εταιρείας βρίσκεται στα
χέρια του βασικού μετόχου. Όταν συντρέχουν αυτοί οι λόγοι, μάλλον είναι
αναμενόμενη η ανοδική πορεία των μετοχών, ειδικά όταν συνοδεύονται από υγιή
οικονομικά μεγέθη. Και, αν σε όλα αυτά προστεθούν θετικές προσδοκίες από την
αγορά, καλές επιχειρηματικές ειδήσεις και καλά… στόρι, τότε η άνοδος
θεωρείται σχεδόν βέβαιη.

Υπάρχουν, όμως, και περιπτώσεις τις οποίες δεν μπορούν να εξηγήσουν ούτε οι
ίδιες οι εταιρείες. Ενδεικτικά αναφέρεται η προνομιούχος ανώνυμη μετοχή της
εταιρείας Ξιφίας, η οποία από την αρχή του έτους έως τις 26 Φεβρουαρίου είχε
πραγματοποιήσει άνοδο 104,55%. Η κοινή ανώνυμος μετοχή της ίδιας εταιρείας
είχε αυξηθεί (στο ίδιο διάστημα) κατά 24,81%. Η εταιρεία, με επιστολή της προς
το Χρηματιστήριο και απαντώντας σε σχετικό ερώτημα στις 21 Φεβρουαρίου,
αναφέρει ότι «σχετικά με την άνοδο της τιμής τής προνομιούχου μετοχής της
εταιρείας μας, εικάζουμε ότι οφείλεται στο ενδιαφέρον πολλών επενδυτών στην
τρέχουσα περίοδο και είναι αποτέλεσμα προσφοράς και ζήτησης της αγοράς».

Στο ενδιαφέρον των επενδυτών που εκδηλώθηκε με βάση τα οικονομικά αποτελέσματα
της εταιρείας και την προηγούμενη πτώση της τιμής, αποδίδει το τμήμα μετόχων
της Ζάμπα την άνοδο της μετοχής της κατά 58,75%, από την αρχή του έτους. Το
αντίστοιχο τμήμα της Ιντερσάτ, μιλώντας για την αύξηση της τιμής της μετοχής
κατά 36,19%, ανέφερε τις πρόσφατες επιχειρηματικές ειδήσεις (συνεργασία μεταξύ
της Interactive Α.Ε., θυγατρικής της Intersat, και της Alpha Ψηφιακή Σύνθεση
Α.Ε.) αλλά και την προηγούμενη πτώση της τιμής της μετοχής.

Κόντρα στις εκτιμήσεις

Άλλες φορές, η πορεία μιας μετοχής είναι αντίθετη με τις εκτιμήσεις για τα
οικονομικά αποτελέσματα της εταιρείας. Για παράδειγμα, η τιμή της μετοχής της
Rainbow Computer αυξήθηκε από την αρχή του έτους κατά 36,57%, ενώ η ίδια η
εταιρεία στις 24 Ιανουαρίου 2002 είχε γνωστοποιήσει στο Χρηματιστήριο ότι ο
τζίρος και τα κέρδη θα σημείωναν πτώση στο τρέχον εξάμηνο.

Νέες εισαγωγές

Στις 10 πρώτες μετοχές με τη μεγαλύτερη άνοδο, οι τέσσερις αφορούν σε νέες
εισαγωγές εταιρειών. Πρόκειται για τις εταιρείες Ευρωσύμβουλοι, Δίας
Ιχθυοκαλλιέργειες, Μύλοι Κεπενού και Προμότα Ελλάς. Όλες οι εταιρείες αυτές
εισήχθησαν στη Σοφοκλέους εντός του Ιανουαρίου του 2002. Όπως τόνισαν
χρηματιστές, πρόκειται για περιπτώσεις μικρών εκδόσεων (μικρών εταιρειών), που
γενικά προτιμώνται τελευταία από το ευρύ επενδυτικό κοινό κατά τις δημόσιες
εγγραφές. Επιπλέον, υπάρχει η δέσμευση των βασικών μετόχων να μην πουλήσουν
τις μετοχές τους (χαρακτηριστική περίπτωση είναι οι μετοχές της ΝΕΧΑ, όπου
προβλέπεται αυστηρότερο θεσμικό πλαίσιο), ενώ βασικό ρόλο έπαιξε η χαμηλή τιμή
εισαγωγής τους.

Οι αποδόσεις των μετοχών αυτών, από την ημέρα της εισαγωγής τους μέχρι τις 26
Φεβρουαρίου, κυμάνθηκαν μεταξύ 44,32% (Προμότα Ελλάς) και 171,43%
(Ευρωσύμβουλοι). Υπενθυμίζεται ότι παραδοσιακά οι νέες εισαγωγές προσφέρουν,
στο πρώτο διάστημα, μεγάλες αποδόσεις. Από πρόσφατη μελέτη της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς, η οποία αφορά στις αποδόσεις των νεοεισηγμένων μετοχών στο
διάστημα 1/1/99 – 31/6/99, προκύπτει ότι η μέση απόδοση, την πρώτη ημέρα,
είναι 71,18% (δείγμα 99 εταιρειών), ενώ μετά την παρέλευση του πρώτου
τριημέρου είναι 119,92% (δείγμα 97 εταιρειών).

Οι κατασκευαστικές

Εκτός από τις νέες εισαγωγές, σημαντική παρουσία στις 20 πρώτες μετοχές με τη
μεγαλύτερη απόδοση από την αρχή του έτους έχουν οι κατασκευαστικές εταιρείες
(Τεχνοδομή, ΒΙΟΤΕΡ, Τεχνική Ολυμπιακή). Χρηματιστές επισήμαναν ότι τα καλά
οικονομικά τους μεγέθη, σε συνδυασμό με την επιχειρηματική κινητικότητα που
επικρατεί στον κλάδο (συγχωνεύσεις, πτυχία ανώτατης τάξης κ.λπ.), προκειμένου
να αυξήσουν τα μεγέθη τους και να ενισχύσουν τη θέση τους εν όψει των μεγάλων
έργων, οδήγησαν τις μετοχές τους σε υψηλότερα επίπεδα.

Διάψευση φόβων

Επίσης, σημαντική παρουσία στις μετοχές με τη μεγαλύτερη απόδοση έχουν εκείνες
των εταιρειών πληροφορικής και γενικότερα όσων δραστηριοποιούνται στον
ευρύτερο χώρο της Τεχνολογίας της Πληροφορίας (Forthnet, Rainbow, MLS
Πληροφορική κ.λπ.). Χρηματιστηριακά στελέχη εξηγούν ότι αυτό οφείλεται κυρίως
στην προηγούμενη πτώση των τιμών των μετοχών, η οποία είχε συνδεθεί και με
έναν φόβο στις διεθνείς αγορές για τη γενικότερη πορεία των συγκεκριμένων
μετοχών (νέας τεχνολογίας, νέας οικονομίας κ.λπ.). Όμως, τα καλά τους
οικονομικά αποτελέσματα, οι ρυθμοί ανάπτυξής τους, οι επιχειρηματικές τους
κινήσεις και η καλή πορεία των αντίστοιχων μετοχών στο εξωτερικό συνέβαλαν
θετικά. Βέβαια, όπως ισχύει σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν και ιδιαίτερες αιτίες,
που σχετίζονται με τις εξελίξεις σε κάθε εταιρεία.

Η μικρή διασπορά

Τέλος, από στελέχη της αγοράς επισημάνθηκαν και μετοχές εταιρειών οι οποίες ­
εκτός από τα καλά οικονομικά στοιχεία, τις επιχειρηματικές ειδήσεις, τις
προοπτικές της εταιρείας ή του κλάδου κ.λπ. ­ βοηθήθηκαν από τη μικρή διασπορά
των μετοχών τους (μεγάλη συγκέντρωση μετοχών από τον βασικό μέτοχο). Ως
χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρθηκαν ο ΟΠΑΠ και η Ικτίνος. Στον ΟΠΑΠ, το
ελληνικό Δημόσιο κατέχει το 94,63% και στην Ικτίνος ο κ. Ευάγγελος Ν. Χαϊδάς
κατέχει το 62,12%, η Δομική Κρήτης το 5,85%, ενώ η Marfin ΑΕΠΕΥ, η Ελληνική
Χρηματιστηριακή ΑΕΠΕΥ και η Alpha Bank κατέχουν λιγότερο από 5% η κάθε μία.
Σημειώνεται ότι τα ποσοστά της Δομικής Κρήτης και της Alpha Bank έχουν
προκύψει από άρση ενεχυρίασης μετοχών. Οι ειδικοί της αγοράς επεσήμαναν ότι,
γενικά, οι μετοχές εταιρειών μικρής κεφαλαιοποίησης και μικρής διασποράς
μπορούν να επηρεαστούν ευκολότερα από φήμες, αλλά και από τις συνθήκες που
ισχύουν κάθε φορά στην αγορά.