«Οδύσσεια» η σύσταση εταιρείας στην Ελλάδα

Όσοι επιθυμούν να δοκιμάσουν την τύχη τους στο επιχειρείν, δεν θα έχουν να
αντιμετωπίσουν μόνο τον ανταγωνισμό αλλά και τη γραφειοκρατία, συγκεντρώνοντας
από τουλάχιστον έξι διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες τα απαραίτητα
δικαιολογητικά, τα οποία ξεπερνούν τα 30, ανάλογα με το είδος της εταιρείας
που σκοπεύουν να συστήσουν και την άδεια επαγγέλματος που ζητούν να λάβουν.

Όλα αυτά καθιστούν την Ελλάδα ως την πλέον αφιλόξενη χώρα της Ευρωπαϊκής
Ένωσης για νέους επιχειρηματίες. Αποκαλυπτικά είναι τα σχετικά στοιχεία της
Ε.Ε., σύμφωνα με τα οποία, στην Ελλάδα, για τη σύσταση μιας εταιρείας,
εμπλέκονται έως και εννέα υπηρεσίες, ενώ στην Αυστρία ή τη Φινλανδία, για
παράδειγμα, αρκεί η επίσκεψη σε μία ή δύο, το πολύ, υπηρεσίες.

Δεν πρόκειται μόνο για χαμένο χρόνο αλλά και για χρήμα, αφού για τη σύσταση
μιας ανώνυμης εταιρείας, εκτός από την ταλαιπωρία και την καθυστέρηση λόγω
γραφειοκρατίας, οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να πληρώσουν και μια σειρά εξόδων,
όπως ο Φόρος Συγκέντρωσης Κεφαλαίου, που αντιστοιχεί στο 1% του μετοχικού
κεφαλαίου της εταιρείας, αλλά και συμβολαιογραφικά έξοδα και παράβολα που
απαιτούνται.

Στην Ευρώπη

Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της ΓΣΒΕΕ κ. Γιώργος Μότσος, «είμαστε ακόμη μακριά
από άλλες χώρες της Ευρώπης σε ό,τι αφορά τον λαβύρινθο της γραφειοκρατίας που
πρέπει να περάσει ο επιχειρηματίας για να δημιουργήσει μια νέα επιχείρηση. Για
παράδειγμα, στη Βρετανία, τα Γραφεία Ολοκληρωμένης Εξυπηρέτησης (Business
Links) είναι ο μοναδικός δημόσιος φορέας με τον οποίο οι ενδιαφερόμενοι
έρχονται σε επαφή, προκειμένου να συστήσουν μια επιχείρηση. Το ίδιο συμβαίνει
και στη Γαλλία, ενώ στη Γερμανία αρμόδια είναι τα κατά τόπους Επιμελητήρια».

Η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική στην Ελλάδα. Από τη στιγμή που κάποιος το
αποφασίσει, ώς και την ίδρυση μιας ΕΠΕ, θα πρέπει να επισκεφθεί εννέα
υπηρεσίες και να προσκομίσει τουλάχιστον 30 δικαιολογητικά. Μόνο για την
έναρξη των εργασιών και τη θεώρηση των στοιχείων από την Εφορία απαιτούνται 11
δικαιολογητικά στην περίπτωση ατομικής επιχείρησης και 12 για τις προσωπικές
εταιρείες (Ο.Ε. και Ε.Ε), 14 για τις ΕΠΕ και 16 για τις Α.Ε.

Οι πολύπλοκες αυτές διαδικασίες δεν κοστίζουν μόνο σε χρόνο αλλά και σε χρήμα,
καθώς δεν μπορούν συνήθως να διεκπεραιωθούν από τους ίδιους τους
ενδιαφερομένους. Όπως λένε επιχειρηματίες που αντιμετώπισαν τον κυκεώνα της
γραφειοκρατίας, ο μοναδικός τρόπος για να ολοκληρώσει κανείς τη δουλειά του
και να προλάβει τις προθεσμίες που επιβάλλει ο νόμος, ώστε να αποφύγει τα
σχετικά πρόστιμα, είναι να καταφύγει σε δικηγόρους (οι οποίοι αναλαμβάνουν να
ολοκληρώσουν τα πρώτα στάδια των απαιτούμενων διαδικασιών) και, στη συνέχεια,
σε εξειδικευμένα φοροτεχνικά γραφεία.

Όπως επισημαίνεται από τη Γενική Συνομοσπονδία Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδος, ένα
ακόμα παράλογο που έρχεται να προστεθεί σ’ αυτόν τον «εφιάλτη», αφορά τις
ασφαλιστικές υποχρεώσεις του νέου επιχειρηματία ή και απλού επιτηδευματία, οι
οποίες «τρέχουν» από την ημέρα εγγραφής του στο μητρώο του ΤΕΒΕ και όχι από
την ημέρα που πράγματι άρχισαν οι δραστηριότητές του.

Διώχνει επενδυτές

Η πολυπλοκότητα των διαδικασιών θεωρείται σημαντικός παράγοντας αποθάρρυνσης
των επενδυτών, υποστηρίζουν οι εκπρόσωποι της Συνομοσπονδίας Ελληνικού
Εμπορίου. Την ίδια ώρα που άλλες χώρες της Ευρώπης προσπαθούν να παράσχουν
όλες τις διευκολύνσεις, ώστε να ενισχύσουν την επιχειρηματικότητα, η Ελλάδα
παραμένει «ερωμένη του χαρτοβασιλείου της». Όλοι συμφωνούν ότι η γραφειοκρατία
αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά αντικίνητρα για τους υποψηφίους επενδυτές και
πολλοί είναι εκείνοι που τονίζουν ότι αυτός είναι ένας από τους
σημαντικότερους λόγους για τους οποίους δεν προσελκύει η χώρα μας ξένες άμεσες
επενδύσεις, αλλά η πραγματικότητα παραμένει θλιβερή.

Κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου, ο πρόεδρος του ΣΕΒ κ. Λευτέρης
Αντωνακόπουλος επισημαίνει ότι «η δυσάρεστη αυτή πραγματικότητα δεν λειτουργεί
ανασχετικά μόνο στο θέμα της προσέλκυσης ξένων επενδύσεων στη χώρα μας, αλλά,
εφόσον συνεχιστεί, θα επηρεάσει καθοριστικά σημαντικό αριθμό επενδύσεων, των
οποίων η υλοποίηση προγραμματίζεται μέσω του Γ’ ΚΠΣ, για το οποίο ισχύουν
ιδιαίτερα άκαμπτοι κανόνες σε ό,τι αφορά την έγκαιρη και εύρυθμη υλοποίηση των έργων».

Σχέδια υπάρχουν

Σχέδια υπάρχουν, πάντως, στα αρμόδια υπουργεία για τη βελτίωση του
επιχειρηματικού κλίματος και τη μείωση των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και του
αριθμού των απαιτούμενων δικαιολογητικών. Εξετάζεται, επίσης, στα πλαίσια της
φορολογικής μεταρρύθμισης να υπάρξουν ρυθμίσεις για την απλοποίηση των
διαδικασιών.

Ο πρόεδρος του ΣΕΒ κ. Αντωνακόπουλος, αν και παραδέχεται ότι «τα τελευταία
χρόνια έχουν γίνει κάποιες προσπάθειες, ιδιαίτερα από το υπουργείο Ανάπτυξης,
για την απλοποίηση των διαδικασιών και τη σύντμηση του χρόνου που απαιτείται
για τη σύσταση και την αδειοδότηση των επιχειρήσεων, η κατάσταση που
εξακολουθεί να επικρατεί αποτελεί για την Ελλάδα μεγάλο συγκριτικό μειονέκτημα».

Δέκα επισκέψεις και 14 έγγραφα για να λειτουργήσει μία ΕΠΕ

«Οδύσσεια» αποτελεί για τους επενδυτές, μικρούς ή μεγάλους, η σύσταση μιας
εταιρείας. Από τη σύνταξη του σχεδίου του καταστατικού της εταιρείας έως και
τη στιγμή της έναρξης των εργασιών και της θεώρησης των στοιχείων της,
μεσολαβεί ένα «σαφάρι» δικαιολογητικών και μια αλυσίδα επαφών με αρμόδιες
υπηρεσίες του Δημοσίου και άλλους φορείς, μία πραγματική περιπέτεια για τους
ενδιαφερομένους, που όλοι συμφωνούν ότι είναι σημαντικός ανασταλτικός
παράγοντας για νέες επενδύσεις στην Ελλάδα.

Για τη σύσταση μιας Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ), για παράδειγμα,
μορφή που έχουν οι περισσότερες εμπορικές επιχειρήσεις της χώρας, ο Γολγοθάς
ξεκινά με τη σύνταξη του σχεδίου καταστατικού από δικηγόρο.

Ο ενδιαφερόμενος παραλαμβάνει το σχέδιο του καταστατικού, στη συνέχεια το
προσκομίζει (προαιρετικά) στο αρμόδιο Επιμελητήριο και παραλαμβάνει μια
βεβαίωση προέγκρισης. Ακολουθεί η καταβολή γραμματίου προείσπραξης, για την
παράσταση του δικηγόρου, στον Δικηγορικό Σύλλογο. Ο ενδιαφερόμενος
παραλαμβάνει το γραμμάτιο προείσπραξης, για να το προσκομίσει στον
συμβολαιογράφο, που συντάσσει και υπογράφει το καταστατικό τής υπό σύστασιν
εταιρείας.

Τα απαραίτητα δικαιολογητικά, σε αυτή τη φάση, είναι τρία. Με την ολοκλήρωση
των διαδικασιών αυτών, ο ενδιαφερόμενος παραλαμβάνει το καταστατικό της
εταιρείας.

Έχει περάσει στο δεύτερο στάδιο των ενεργειών. Ήρθε η ώρα για την έγκριση της
επωνυμίας από το Επιμελητήριο.

Έχοντας στα χέρια του τέσσερα ακόμη δικαιολογητικά, υποβάλλει στην Εφορία τη
Δήλωση Καταβολής ΦΣΚ (Φόρου Συγκέντρωσης Κεφαλαίου, που αντιστοιχεί στο 1% του
μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας) και πληρώνονται ο φόρος που αναλογεί, τα
παράβολα του Δημοσίου και το ΤΑΠΕΤ. Ακολουθούν οι επισκέψεις σε τρεις ακόμη
υπηρεσίες, για την πληρωμή εισφορών στο Ταμείο Νομικών και Πρόνοιας Δικηγόρων,
για την καταχώρηση της εταιρικής σύμβασης στα Βιβλία Εταιρειών στο Πρωτοδικείο
και για τη δημοσίευση στο ΦΕΚ, στο Εθνικό Τυπογραφείο.

Ακολουθεί μία επίσκεψη στο ΤΕΒΕ, για ασφαλιστική ενημερότητα των εταιρειών,
και η… γραμμή του τερματισμού είναι κοντά. Στην αρμόδια ΔΟΥ της έδρας της
εταιρείας υποβάλλονται ξανά σχεδόν όλα τα δικαιολογητικά τα οποία χρειάστηκαν
στις προηγούμενες υπηρεσίες και μαζί οι βεβαιώσεις που έχουν δοθεί μέχρι τη
στιγμή αυτή στον νέο επιχειρηματία.

Συνολικά 14 έγγραφα απαρτίζουν τον φάκελο που θα εξετάσει η Εφορία ­ επτά
δικαιολογητικά και επτά έντυπα δηλώσεων. Η ΔΟΥ, ελέγχοντας το σύνολο των
εγγράφων και την ύπαρξη επαγγελματικού χώρου ­ και εφόσον τα βρει όλα εντάξει
­ χορηγεί, εντός τριών ημερών, τη βεβαίωση έναρξης της ΕΠΕ, ΑΦΜ και θεωρεί τα
Βιβλία και τα Στοιχεία της εταιρείας.