«Μόνη μου διασκέδαση το τσιγάρο…»

Είναι συνταξιούχος, 75 ετών. Λίγο πριν τα Χριστούγεννα, και προτού
εισπράξει το «πενιχρό» δώρο, το… ταμείο του ήταν άδειο για άλλη μια φορά.

Φτωχά Χριστούγεννα. «Τα εισοδήματά μου δεν μου επέτρεψαν να κάνω δώρα στα ανίψια μου», λέει ο 75χρονος συνταξιούχος κ. Δημήτρης Χριστόπουλος

Έτσι ο Δημήτρης Χριστόπουλος, που μένει στην Νέα Φιλαδέλφεια, αναγκάστηκε να
δουλέψει μεροκαματο στην οικοδομή προκειμένου να έχει κάποια χρήματα παραπάνω
για τις γιορτές. Παρά την ηλικία του, παρά το γεγονός ότι εκείνες τις ημέρες
έκανε πάρα πολύ κρύο, αναγκαζόταν να ξυπνάει χαράματα και να εργάζεται. Είναι
ένας απο τα 70.000.000 Ευρωπαίους πολίτες, που ζούν κάτω απο τα απόλυτα όρια
της φτώχειας.

Πρόκειται για αυτούς που το ετήσιο εισόδημα τους είναι κάτω απο το μισό του
Ακαθάριστου Εθνικου Προιόντος του κάθε κράτους – μέλους της ΕΕ. Στην χώρα μας
ο αριθμός αυτών που και επίσημα ονομάζονται «φτωχοί» είναι γύρω στο 1
εκατομμύριο 800 χιλιάδες. «Ο αριθμός αυτός αυξάνεται και προσεγγίζει τα 3
εκατομμύρια, αν γίνει σύγκριση με τα ευρωπαϊκά εισοδήματα» όπως εξηγεί ο κ.
Ιωάννης Κουζής, λέκτορας του Παντείου, ειδικός σε θέματα εργασιακών σχέσεων.

Το ίδιο και με το ευρώ

Για όλους αυτούς η αλλαγή του νομίσματος δεν σημαίνει τίποτα. Η αγωνία για το
πως θα τα βγάλουν πέρα θα εξακολουθεί να υπάρχει και μετά την 1η Ιανουαρίου.
«Η μηνιαία μου σύνταξη είναι μόλις 150.000 δραχμές. Ποσό μικρότερο απο τα
μεγαλύτερης αξίας χαρτονόμισματα Ευρώ που θα κυκλοφορήσουν…» λέει ο ίδιος.
«Πληρώνω 60.000 για το ενοίκιο του σπιτιου, μια μικρή γκαρσονιέρα χωρίς πολλά
κομφόρ». Ο ίδιος έμενε με την γυναίκα του εδώ και τριάντα χρόνια στην συνοικία
των εργατικών πολυκατοικιών στην Νέα Φιλαδέλφεια. Πριν λίγο καιρό αναγκάστηκε
να αλλάξει σπίτι και γειτονιά γιατί του ζητούσαν 70.000 δρχ. για ένα δωμάτιο
στο οποίο ζούσαν. Υπολόγισε ότι δεν μπορούσε να τα βγάλει πέρα και μετακόμισε
στην περιοχή της Πλατείας Πατριάρχου.

Λογαριασμοί – θηλιά

Τα προβλήματα του δεν τελείωσαν εκεί. «Χρειάζομαι κατά μέσο όρο 20.000 κάθε
μήνα για τους λογαριασμούς ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, ΟΤΕ». Επίσης περίπου 18.000 δραχμές
μηνιαίως για το ένα πακέτο τσιγάρα που καπνιζει την ημέρα. «Την μοναδική
ουσιαστικά ευχαρίστηση που έχω» όπως λέει ο ίδιος. Του μένουν 50.000 δραχμές.
Για φαγητό δυο ατόμων, για ένδυση, για ιατρική περίθλαψη και φάρμακα, για
συγκοινωνία. «Το καφενείο στο οποίο συχνάζω μερικές φορές προκειμένου να
συναντήσω τους φίλους μου βρίσκεται στην παλιά μου γειτονιά. Όποτε το
επισκέπτομαι χρησιμοποιώ λεωφορείο. 150 δραχμές την φορά».

Τα Χριστούγεννα για αυτόν δεν ήταν ιδιαίτερα διαφορετικά. «Δυστυχώς δεν είχα
την οικονομική δυνατότητα να κάνω ένα δώρο στους συγγενείς μου. Ανήμερα
Χριστούγεννα δεν τους πρόσφερα παρά ένα κουτί γλυκά. Δεν μπόρεσα να κάνω τα
δώρα που ήθελα στα ανήψια μου, μια που δεν απέκτησα παιδιά». Θα ήθελε, τις
ημέρες των γιορτών να μαζέψει τους δικούς του ανθρώπους και να τους κάνει το
τραπέζι. «Ούτε αυτό μπόρεσα» λέει με παράπονο.

«Η τάση των τελευταίων ετών είναι να μεγαλώνει, να διευρύνεται το χάσμα της
φτώχειας και η ψαλίδα στα εισοδήματα φτωχών – μη φτωχών νοικοκυριών»
επισημαίνει ο ερευνητής του ΕΚΚΕ κ. Διονύσης Μπαλούρδος, διδάσκων αναπληρωτής
καθηγητής στο Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Η σύνθεση των
νοικοκυριών που πλήττονται περισσότερο απο την φτώχεια παρουσιάζει ομοιότητα
σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ευρωπαικής Ενωσης. Ομάδες «υψηλού κινδύνου»,
σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαικής Στατιστικής Υπηρεσίας θεωρούνται οι
ηλικιωμένοι, οι πολυμελείς οικογένειες (με περισσότερα από τρία παιδιά και
ασταθή εισοδήματα), όσοι απασχολούνται σε αγροτικές δουλειές, οι μονογονεϊκές
οικογένειες, τα άτομα χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, και οι οικογένειες με
αρχηγό σχετικά μεγάλης ηλικίας.

Διαμορφώνεται επίσης, σύμφωνα πάντα με τα στατιστικά στοιχεία της ΕΕ μια νέα
ομάδα υψηλού κινδύνου. «Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν οι μακροχρόνια άνεργοι,
οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας, οι γυναίκες και βέβαια μια μεγάλη
κατηγορία ανθρώπων, των οποίων ο κοινωνικός αποκλεισμός οδηγεί και στον
αποκλεισμό από την αγορά εργασίας. Αυτές είναι οι ομάδες που αυξάνονται και
«εφοδιάζουν» με νέες παραμέτρους τη φτώχεια, όχι μόνο στη χώρα μας, αλλά
γενικά στην Ευρώπη» επισημαίνει ο κ. Κουζής. «Για αυτούς φυσικά τα
Χριστούγεννα δεν ήταν διασκέδαση και χαρά. Βιωσαν με τον πλέον έντονο τρόπο
την σκοτεινή πλευρά των γιορτών. Αυτη της στέρησης..».

Το 70% των κυρίων συντάξεων κάτω από τις 130.000 δρχ. τον μήνα

Τα στατιστικά στοιχεία που φανερώνουν την άλλη όψη των Χριστουγέννων είναι
αμείλικτα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, περίπου 1 εκατομμύριο
συνταξιούχοι στη χώρα μας ζουν σήμερα με συντάξεις κάτω των 150.000 δρχ. τον
μήνα. Συνολικά, το 75% των συντάξεων κύριας ασφάλισης είναι κάτω από τις
130.000 δρχ. τον μήνα. Στην Ελλάδα το φτωχότερο 10% του πληθυσμού απολαμβάνει
το 2,2% του συνολικού εισοδήματος (2,6% στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης)
και το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού απολαμβάνει το 26,3% του συνολικού
εισοδήματος (24% στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης).

Φτωχότεροι και οι άνεργοι

Οι άνεργοι στην Ελλάδα είναι οι φτωχότεροι στην Ευρώπη. Έχουν χαμηλό επίδομα
ανεργίας για μικρό χρονικό διάστημα επιδότησης. Τα τελευταία ­ επίσημα ­
στοιχεία για την κοινωνική κατάσταση στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνουν
ότι στην Ελλάδα ο πληθυσμός 55-64 ετών μαστίζεται από 27% περισσότερη φτώχεια
από τον μέσο Έλληνα, αναλογία που συνιστά αρνητική πρωτιά στην Ευρωπαϊκή
Ένωση, ενώ συνολικά το 21% ζει σε συνθήκες φτώχειας εκ των οποίων ο ένας στους
δύο δηλώνει ότι δεν μπορεί να επιβιώσει. Τα Χριστούγεννα, ακόμα και για
ψυχολογικούς λόγους, το πρόβλημα γίνεται εντονότερο.