ΓΝΩΜΗ Δύο μάχες, δύο λύσεις

Σε μια κατάσταση πολέμου, πρέπει να είσαι είτε με τη μια πλευρά είτε με την
άλλη. Σήμερα, όμως, για ένα μεγάλο μέρος των Ευρωπαίων μια τέτοια επιλογή
είναι αδύνατη. Κι αυτό οφείλεται στο ότι εμπλεκόμαστε όχι σε μια μάχη, αλλά σε
δύο.

Η μία μάχη είναι ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας, ο οποίος πρέπει να είναι
εξίσου βίαιος και αποφασιστικός με τις τρομοκρατικές επιθέσεις. Δεν μπορείς να
καταδικάζεις τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου χωρίς να υποστηρίζεις την
αμερικανική δράση στο Αφγανιστάν. Εκείνοι που καταδικάζουν αυτή την επέμβαση
απορρίπτοντας ταυτόχρονα την τρομοκρατία είναι υποκριτές, γιατί ο σημερινός
εχθρός αντιτάσσεται σε όλες μας τις αξίες. Πρέπει λοιπόν να υποστηρίξουμε
ανοιχτά την αμερικανική επέμβαση μέχρι τελικής καταστροφής των Ταλιμπάν και
της Αλ-Κάιντα.

Το δεύτερο πρόβλημα είναι τελείως διαφορετικού χαρακτήρα. Από τότε που
κατέρρευσε το σοβιετικό σύστημα, κυριαρχεί σε ολόκληρο τον κόσμο ένας ακραίος
καπιταλισμός, δηλαδή η καταστροφή όλων των μορφών πολιτικού ή κοινωνικού
ελέγχου της οικονομίας. Μπροστά σε μια τέτοια κατάσταση, είναι αναγκαίο να
πάρουμε μια θέση το ίδιο καθαρή με τη θέση μας απέναντι στις τρομοκρατικές
επιθέσεις, και να καταδικάσουμε αυτή τη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης που
καθυποτάσσει το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας στη χρηματοπιστωτική λογική
των παγκοσμίων δικτύων.

Πολλοί θα αναρωτηθούν: μα τα δύο προβλήματα δεν είναι στενά συνδεδεμένα μεταξύ
τους; Η αυξανόμενη ανισότητα και η φτώχεια δεν είναι ακριβώς οι παράγοντες που
οδηγούν σε εξεγέρσεις, και εν τέλει σε τρομοκρατικές επιθέσεις; Η απάντηση
είναι απλή. Η καταπολέμηση της τρομοκρατίας δεν είναι συνώνυμη με την
καταστροφή του Αφγανιστάν, αλλά με την εξουδετέρωση των Ταλιμπάν και της
Αλ-Κάιντα, οι οποίοι δεν κινούνται από τη φτώχεια αλλά από έναν ακραίο
θρησκευτικό φανατισμό. Ο Μπιν Λάντεν ανήκει, περισσότερο απ’ όλους μας, στα
καπιταλιστικά δίκτυα που προσπαθεί να καταστρέψει για λόγους θρησκευτικούς και
πολιτικούς, όχι οικονομικούς. Άλλο η οικονομική αδικία, και άλλο ο
θρησκευτικός φανατισμός.

Αν όμως δεχθούμε τον διαχωρισμό των δύο προβλημάτων, μήπως παγιδευόμαστε σε
μια αντίφαση μεταξύ των δύο στόχων; Όχι, γιατί η καταστροφή της τρομοκρατίας
πρέπει να είναι ταχεία, ακόμη κι αν είναι δύσκολο να δοθεί μια πολιτική λύση
στο Αφγανιστάν μετά την καταστροφή των Ταλιμπάν, ενώ η ανατροπή του παγκόσμιου
οικονομικού συστήματος δεν μπορεί να επιτευχθεί παρά με πολιτικά και κοινωνικά
κινήματα μεγάλου εύρους και μακράς διαρκείας.

Ο Αλέν Τουρέν είναι Γάλλος κοινωνιολόγος