ΓΝΩΜΗ Οι φόβοι που μοιραζόμαστε

«Ποια νίκη είναι δυνατόν να πετύχουμε, η οποία να αντισταθμίζει τις ήττες που
έχουμε ήδη υποστεί, για να μη μιλήσουμε για τις ήττες που βρίσκονται μπροστά
μας; “Η τρομοκρατία είναι θέατρο”, μου έλεγε ένας Παλαιστίνιος το 1982 στη
Βηρυτό. Αναφερόταν στον φόνο Ισραηλινών αθλητών στους Ολυμπιακούς του Μονάχου,
αλλά θα μπορούσε να μιλάει για τους δίδυμους πύργους και το Πεντάγωνο. Ο
μακαρίτης Μπακούνιν, ευαγγελιστής του αναρχισμού, μιλούσε για την προπαγάνδα
της πράξης. Δύσκολα φαντάζεται κανείς πιο θεατρικές, πιο ισχυρές πράξεις
προπαγάνδας από αυτές.

Τώρα ο Μπακούνιν στον τάφο του και ο Μπιν Λάντεν στη σπηλιά του πρέπει να
τρίβουν τα χέρια τους, καθώς εμείς διπλασιάζουμε εσπευσμένα τις αστυνομικές
και τις μυστικές δυνάμεις μας, καθώς αναστέλλουμε θεμελιώδη δικαιώματα του
πολίτη και περιορίζουμε τις ελευθερίες του Τύπου, επιβάλλουμε συσκότιση
πληροφοριών και μυστική λογοκρισία, κατασκοπεύουμε τους εαυτούς μας και,
παρουσιάζοντας τον χειρότερο εαυτό μας, βεβηλώνουμε τζαμιά και κυνηγάμε
δύστυχους πολίτες στους δρόμους μας επειδή φοβόμαστε το χρώμα του δέρματός
τους. Όλοι οι φόβοι που μοιραζόμαστε ­ να τολμήσω να πάρω το αεροπλάνο; Πρέπει
να πω στην αστυνομία για το παράξενο ζευγάρι που μένει στον επάνω όροφο;
Γύρισε το παιδί μου με ασφάλεια από το σχολείο; Μήπως εξανεμίστηκαν οι
οικονομίες που έκανα μια ζωή; ­ είναι ακριβώς οι φόβοι που αυτοί οι οποίοι μας
επιτίθενται θέλουν να έχουμε.

Έως τις 11 Σεπτεμβρίου, οι ΗΠΑ κατηγορούσαν τον Πούτιν για το μακελειό στην
Τσετσενία. Η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τη Ρωσία στον Βόρειο
Καύκασο, του έλεγαν ­ μιλάμε για βασανιστήρια και φόνους που ισοδυναμούν με
γενοκτονία ­ αποτελεί εμπόδιο για την ανάπτυξη στενότερων σχέσεων με το ΝΑΤΟ
και τις ΗΠΑ. Υπήρξαν μάλιστα και φωνές ­ η δική μου ήταν μία απ’ αυτές ­ που
πρότειναν ο Πούτιν να συντροφεύσει τον Μιλόσεβιτς στη Χάγη. Τώρα μπορούμε να
τα αποχαιρετίσουμε όλα αυτά. Στη δημιουργία του νέου μεγάλου συνασπισμού, ο
Πούτιν θα μοιάζει με άγιο σε σύγκριση με μερικούς από τους συμμάχους του.

Θυμάται άραγε κανείς πλέον την κατακραυγή εναντίον της οικονομικής
αποικιοκρατίας της G8; Εναντίον της λεηλασίας του Τρίτου Κόσμου από
ανεξέλεγκτες πολυεθνικές εταιρείες; Η συζήτηση πνίγηκε σ’ ένα κύμα πατριωτικού
αισθήματος, το οποίο εκμεταλλεύτηκε επιδέξια η Αμερική των πολυεθνικών
εταιρειών. Τούτες τις ημέρες, αν αναφερθείς στο Κιότο, κινδυνεύεις να
κατηγορηθείς ως αντι-Αμερικανός. Είναι σαν να μπήκαμε σ’ έναν νέο οργουελικό
κόσμο, στον οποίο αν υποστηρίξεις ότι υπάρχει ένα ιστορικό πλαίσιο για τις
πρόσφατες ωμότητες, σημαίνει ότι τις δικαιολογείς. Όποιος είναι μαζί μας, δεν
το κάνει. Όποιος το κάνει, είναι εναντίον μας.

Κι όταν όλα τελειώσουν, δεν θα έχουν τελειώσει. Οι ομιχλώδεις στρατοί του Μπιν
Λάντεν, στη συγκινησιακή επαύριο της καταστροφής του, θα αυξηθούν μάλλον παρά
θα χαθούν. Το ίδιο και οι σιωπηλοί συμπαθούντες που τους παρέχουν
επιμελητειακή υποστήριξη. Καλούμαστε να πιστέψουμε ότι η συνείδηση της Δύσης
αφυπνίσθηκε όσον αφορά τους φτωχούς και άστεγους της γης. Και πιθανόν, από τον
φόβο και την ανάγκη, να έχει γεννηθεί πραγματικά ένα νέο είδος πολιτικής
ηθικής. Αλλά όταν κοπάσουν τα πυρά και μια φαινομενική ειρήνη επιτευχθεί,
άραγε οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα παραμείνουν στις θέσεις τους ή, όπως
συνέβη στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου, θα επιστρέψουν στις δικές τους αυλές;
Έστω κι αν οι αυλές αυτές δεν θα είναι ποτέ τα ασφαλή καταφύγια που ήταν
κάποτε;

Απόσπασμα από το άρθρο του διάσημου Βρετανού μυθιστοριογράφου John le
Carre που δημοσιεύτηκε στους «Σάντεϊ Τάιμς»