Ώρα για καθαρές λύσεις στην οικονομία

Η περίοδος αυτή της πολιτικής ενδοσκόπησης για το κυβερνών κόμμα, με το
συνέδριο εν εξελίξει και τον ανασχηματισμό εν όψει, έχει φυσικά παγώσει κάθε
πρωτοβουλία και στην οικονομική πολιτική, αφού κανένας υπουργός ή στέλεχος δεν
γνωρίζει αν θα βρίσκεται και αύριο στην ίδια θέση που είναι σήμερα.

Αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό για την οικονομία, όπως συνήθως λέγεται σε
τέτοιες περιπτώσεις από την αγορά, που επιζητεί συνεχώς δράση, χωρίς διακοπή.
Κακό θα μπορούσε να είναι το αποτέλεσμα του συνεδρίου και του ανασχηματισμού
αν δεν οδηγήσουν σε ξεκαθάρισμα πολιτικής και σε νέες, δραστήριες πρωτοβουλίες
για την αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων.

Δείγματα νέας γραφής

Δεν περιμένει κανείς, βεβαίως, να αλλάξουν όλα σε μία ημέρα, σε ένα συνέδριο,
σε έναν ανασχηματισμό. Αλλά η οικονομία, που έχει αποτελματωθεί το τελευταίο
διάστημα, χρειάζεται, για να ζωντανέψει, δείγματα νέας γραφής. Αν, μάλιστα,
μπορούσε κανείς να συνοψίσει τις υποδείξεις, όχι των διεθνών οργανισμών αλλά
των ίδιων των στελεχών του κυβερνητικού μηχανισμού, τεχνοκρατών και
τραπεζιτών, που διατηρούν ακόμη την ευθυκρισία τους και δεν έχουν υποκύψει στη
γοητεία της εξουσίας, θα έλεγε ότι τα νέα αυτά δείγματα γραφής πρέπει να
αποτολμούν ρήξεις με το παρελθόν, με τα κατεστημένα κομματικά και άλλα
συμφέροντα. Να μη διστάζουν να θίξουν τα «ιερά και τα όσια» του παρελθόντος,
αλλά και να αντιμετωπίζουν με ευαισθησία τα πραγματικά προβλήματα του σήμερα
και όχι αυτά που προβάλλονται ως δήθεν προβλήματα.

Η οικονομική πολιτική, σύμφωνα με τις υποδειξεις τους που βασίζονται στην
πικρή εμπειρία του παρελθόντος, πρέπει να έχει κατ’ αρχήν στέρεη αφετηρία. Οι
επόμενοι υπουργοί του οικονομικού επιτελείου πρέπει να γνωρίζουν σαφώς αν το
κόμμα τους στηρίζει μια πολιτική φιλική προς τις ιδιωτικές επενδύσεις και υπέρ
της ανοιχτής αγοράς. Πρέπει, όμως, παράλληλα οι ίδιοι να φροντίζουν ώστε να
εφαρμόζεται η πολιτική αυτή αντικειμενικά και αξιοκρατικά, όχι με αδιαφανείς
μεθόδους, που μπορεί να υποκρύπτουν ύποπτες συναλλαγές. Αν όλοι συμφωνούν,
όπως το κάνουν ανεπισήμως, ότι το καθεστώς της μίζας δεν έχει εκλείψει, τότε
δεν νοείται να μην κάνουν απολύτως τίποτα για να το περιορίσουν.

Ανισότητες

Η εισοδηματική πολιτική που συγκέντρωσε πυρά το τελευταίο διάστημα, με την
περίφημη αύξηση 6,8% που υποσχέθηκε ο κ. Γιάννος Παπαντωνίου στους δημοσίους
υπαλλήλους, χρειάζεται νέα αντιμετώπιση. Ο επόμενος υπουργός Οικονομικών
πρέπει να είναι σε θέση να ανταμείψει τους καλούς δημοσίους υπαλλήλους με
αξιοπρεπείς μισθούς, για να ασκείται αποτελεσματικά η Δημόσια Διοίκηση. Αλλά
όχι να μοιράζει εκ των υστέρων επιδόματα παραγωγικότητας, χωρίς διάκριση, με
το πρόσχημα της ισότητας, που είναι η μεγαλύτερη ανισότητα.

Οι δαπάνες

Νέα βάση απαιτείται και για τις δαπάνες, που είναι χρήματα των φορολογουμένων,
για όσους το ξεχνούν. Πρέπει να είναι σε θέση ο επόμενος υπουργός Οικονομικών
να πει όχι σε παράλογες απαιτήσεις δαπανών. Αν αυτός ο προϋπολογισμός
χρηματοδοτεί τα νοσοκομεία, για παράδειγμα, για να προμηθεύονται 100.000
αντιλυσσικά εμβόλια τον χρόνο, τα οποία πετούν στη συνέχεια αχρησιμοποίητα, ο
επόμενος προϋπολογισμός δεν πρέπει να το κάνει. Αν με αυτόν τον προϋπολογισμό
χρηματοδοτείται γραφείο συγκεκριμένου πρωτοκλασάτου υπουργού με δισεκατομμύρια
για να εξυπηρετούνται τα προσωπικά του πολιτικά συμφέροντα ­ και τα συμφέροντα
του Πρωθυπουργού, ενδεχομένως, ο οποίος δεν θέλει να τον έχει στην
αντιπολίτευση ­ με τον επόμενο προϋπολογισμό αυτό δεν πρέπει να γίνει.

Έτσι, θα είναι σε θέση ο υπουργός Οικονομικών να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις
του φορολογουμένου, ο οποίος δικαιούται να απαιτεί να υπάρχουν παντού
αξιοπρεπή σχολικά κτίρια, ικανά να φιλοξενήσουν το πρωί ­ και όχι σε βάρδιες ­
όλους τους μαθητές.

Ζήτημα αξιοπιστίας

Ακόμη, υπάρχει πρόβλημα αξιοπιστίας, σημειώνουν τα στελέχη της Διοίκησης, και
επικαλούνται, μεταξύ άλλων, την ουσιαστική ματαίωση του σχεδίου για την
ανασυγκρότηση των Βαλκανίων, επειδή βασίσθηκε σε ένα προβληματικό ­ προφανώς
και ρουσφετολογικό ­ νομοσχέδιο, το οποίο επιπλέον έθιγε υφιστάμενες
ισορροπίες εξουσιών. Δεν είναι, όμως, νοητό οι τοποθετήσεις ημετέρων και τα
παιχνίδια εξουσίας να τινάζουν στον αέρα την πολιτική της χώρας στα Βαλκάνια.
Δεν είναι νοητό ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας να περιοδεύει πριν από ένα χρόνο
τα Βαλκάνια υποσχόμενος βοήθεια, ο υπουργός Εξωτερικών να κλειδώνει στη
συνέχεια στο συρτάρι του το σχετικό νομοσχέδιο και να μην υπάρχει πρόβλημα.

Ξεκάθαρο σήμα

Αν το συνέδριο και ο ανασχηματισμός που θα επακολουθήσει στείλουν ένα ξεκάθαρο
σήμα προς την κατεύθυνση αυτή, τότε ο χρόνος που πήγε χαμένος δεν θα είναι
χαμένος. Ούτε και αυτός που θα επακολουθήσει, γιατί θα υπάρξει προφανώς και
μια περίοδος προσαρμογής στη συνέχεια στα νέα δεδομένα.

Μάλιστα, σε μια τέτοια περίπτωση, η Ελλάδα θα έχει και την άνεση να κάνει ­ αν
και όποτε χρειάζεται ­ εναλλακτικές επιλογές, παραβιάζοντας την οικονομική
ορθοδοξία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να προσχωρήσει,
χωρίς να φοβάται, στη γραμμή υπέρ της κεϊνσιανής πολιτικής αύξησης των
δημοσίων δαπανών, η οποία κανονικά πρέπει να εκφράζει τη σοσιαλιστική
κατεύθυνση της κυβέρνησης.

Αλλά δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι το ξεκαθάρισμα αυτό θα είναι η κατάληξη του
διαλείμματος πολιτικής ενδοσκόπησης, στην άσκηση της διακυβέρνησης της χώρας.
Σε κάθε περίπτωση, η αγορά πρώτη θα δείξει τις διαθέσεις της ­ και αυτή δεν
ήταν σε μεγάλη φόρμα το τελευταίο διάστημα…