ΓΝΩΜΗ Το άρθρο 5 και το «Νέο ΝΑΤΟ»

Η εν εξελίξει γεωπολιτική κοσμογονία δεν αφήνει ανεπηρέαστη και τη λειτουργία
της Ατλαντικής Συμμαχίας. Ήδη, τον Απρίλιο του 1999, στη σύνοδο κορυφής της
Ουάσιγκτον, το «νέο ΝΑΤΟ» κατέτασσε την τρομοκρατία μεταξύ των κύριων απειλών
κατά της ευρωατλαντικής ασφάλειας στον μεταψυχροπολεμικό κόσμο. Συναρτώντας
ευλόγως την καταπολέμησή της με τις ενδοσυμμαχικές διαβουλεύσεις τις
προβλεπόμενες από το άρθρο 4 του Βορειοατλαντικού Συμφώνου. Όχι με τις
αυστηρότερες διατάξεις τού ­ ευρέως πλέον γνωστού από τη διεθνή ειδησεογραφία
­ άρθρου 5. Που κατ’ αρχήν αποσκοπεί στην απόκρουση ενδεχόμενης έξωθεν
στρατιωτικής επίθεσης κατά συμμαχικής επικράτειας. Αλλά του οποίου η
διασταλτική ερμηνεία και η συνακόλουθη ενεργοποίηση μετά την 11η Σεπτεμβρίου
δικαιολογούνται, πάντως, τόσο από την έκταση όσο και από τις επιπτώσεις των
τρομοκρατικών πληγμάτων κατά των ΗΠΑ.

Ωστόσο, το άρθρο 5 δεν προσφέρεται σε απεριόριστη ερμηνευτική διαστολή.
Σύμφωνα με τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» της 5ης τρέχοντος, η Τουρκία και η Ισπανία,
επωφελούμενες της συγκυρίας, προτείνουν κατ’ ουσίαν τη μετατροπή του σε όργανο
αντιμετώπισης μειονοτικών τους προβλημάτων. (Το τι μάλιστα η Άγκυρα,
ειδικότερα, έχει κατά νου, αποκαλύπτουν και οι τελευταίες δηλώσεις των κ.κ.
Ετζεβίτ και Κεβρίκογλου περί δήθεν υπόθαλψης τρομοκρατών από Ελλάδα και
Κύπρο). Μια τέτοια διεύρυνση των συμμαχικών υποχρεώσεων θα ήταν καταφανώς
αυθαίρετη. Τόσο μάλλον που οι ίδιοι οι Τούρκοι, κατά το πρόσφατο ακόμη
παρελθόν ­ και, ομολογουμένως, όχι χωρίς τεχνικά επιχειρήματα ­ επικαλέσθηκαν
τον αμυντικό χαρακτήρα του ΝΑΤΟ για να ματαιώσουν την αποδοχή τής κατά τα
λοιπά εποικοδομητικότατης ελληνικής πρότασης για τη δημιουργία μόνιμου
μηχανισμού ειρηνικής επίλυσης των ενδοσυμμαχικών διενέξεων. Αν τώρα, υπό το
φως των νέων διεθνών συνθηκών, η Συμμαχία θελήσει να αναπτύξει, συμπληρωματικά
προς το αμυντικό, και ένα σκέλος συλλογικής ασφάλειας, το ελάχιστο που θα
δικαιούτο να απαιτήσει κανείς θα ήταν η υιοθέτηση της παλαιότερης αυτής
πρότασης και η συναφής απαγόρευση της προσφυγής στην απειλή πολέμου μεταξύ συμμάχων.