ΓΝΩΜΗ Ελπίδες για την Οικονομία

Πρώταείχαμε ιλιγγιώδη πτώση των αγορών, τώρα έχουμε πόλεμο. Η οικονομία πέρασε
18 πολύ σκληρούς μήνες από τότε που ο δείκτης Νάσντακ πέρασε το όριο των 5.000
μονάδων τον Μάρτιο του 2000. Οι μετοχές υψηλής τεχνολογίας μετατράπηκαν σε
μετοχές υψηλού κινδύνου και εξαιτίας φανατικών, τμήματα του κάτω Μανχάταν
έχουν ερειπώσει, η αμερικανική βιομηχανία αερογραμμών έχει παγώσει,
εκατοντάδες συνέδρια αναβλήθηκαν ή και ακυρώθηκαν, χιλιάδες ξενοδοχεία
άδειασαν και τα φώτα έσβησαν στο Μπρόντγουεϊ.

Παρ’ όλη την κατάσταση αυτή, για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, αλλά και
για τον υπόλοιπο κόσμο, η μακροχρόνια προοπτική παραμένει πάρα πολύ καλή. Δεν
είναι λοιπόν καιρός για απαισιοδοξία, αλλά για σοβαρή και συνετή σιγουριά.

Κάτι τέτοιο δεν σημαίνει ότι τα προβλήματα δεν είναι σοβαρά. Από μερικές
απόψεις, η παγκόσμια οικονομική προοπτική είναι αισθητά χειρότερη απ’ ό,τι
ήταν κατά τη διάρκεια της χρηματοοικονομικής κρίσης του 1997-1998.

Πάντως, η οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής μοιάζει να είναι
ισχυρή για πολλούς λόγους.

Πρώτον, η παραγωγικότητα του αμερικανικού εργατικού δυναμικού αυξάνεται, και
αυξάνεται με αρκετή ταχύτητα ώστε να κρατήσει τον δείκτη ετήσιας ανάπτυξης της
οικονομίας μας κοντά στο 3,7%. Δεύτερον, η οικονομική κατάσταση της
ομοσπονδιακής κυβέρνησης είναι καλή. Σήμερα, το εθνικό χρέος βρίσκεται στο 56%
του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν άνετα να
κουβαλήσουν ένα φορτίο πολύ βαρύτερο. Και ουδέποτε έχει συμβεί ένα διογκωμένο
εθνικό χρέος να σταματάει την ανάπτυξη.

Τρίτον, μοιάζει απίθανο οι ξένοι επενδυτές να αποσύρουν τα χρήματά τους από
την Αμερική, όποια βραχυπρόθεσμα προβλήματα και αν αντιμετωπίζουμε. Η
οικονομία και η αγορά μας είναι υπερβολικά μεγάλη ώστε να απέχουν από αυτήν οι
ξένοι επενδυτές. Στο κάτω κάτω, η Ευρώπη είναι τουλάχιστον εξίσου ευάλωτη στην
τρομοκρατία όσο εμείς. Τελευταίο, και ίσως σημαντικότερο απ’ όλα, το ανθρώπινο
δυναμικό των ΗΠΑ δεν συγκρίνεται με αυτό καμίας άλλης χώρας. Το επίπεδο
μόρφωσης του αμερικανικού λαού διαρκώς αυξάνεται, ενώ κάθε χρόνο εκατοντάδες
χιλιάδες από τους πιο έξυπνους, πιο φιλόδοξους και πιο εργατικούς ανθρώπους
του κόσμου συνεχίζουν να μεταναστεύουν στις ΗΠΑ.

Τελικά λοιπόν, μακροχρόνια, δεν υπάρχει καμία οικονομία σε όλο τον κόσμο της
οποίας οι προοπτικές να είναι τόσο καλές όσο αυτές των Ηνωμένων Πολιτειών!

Ο Walter Russel Mead είναι μέλος του Council on Foreign Relations στις ΗΠΑ