Σταυρόλεξο η πορεία των ευρωπαϊκών αγορών

Σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες είναι πλέον η πορεία των μεγάλων ευρωπαϊκών
αγορών, μετά τις επιθέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και την πολιτική,
κοινωνική, αλλά και οικονομική αναταραχή που δημιουργήθηκε.

Στους φόβους που υπήρχαν τους προηγούμενους μήνες για επιβράδυνση της
αμερικανικής αλλά και της ευρωπαϊκής οικονομίας, που είχαν δημιουργήσει
ισχυρές πιέσεις σε πολλές μετοχές, ιδιαίτερα όσες ανήκουν σε εταιρείες υψηλής
τεχνολογίας, ήρθαν να προστεθούν τώρα δύο ακόμη παράγοντες:

Πρώτον, το αρνητικό ψυχολογικό κλίμα που δημιουργείται μεταξύ θεσμικών και
ιδιωτών επενδυτών για τις επιπτώσεις που θα έχουν τα χτυπήματα στην πορεία των
αγορών.

Δεύτερον, οι φόβοι για επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας, που ήδη
βρισκόταν στο μεταίχμιο, αλλά και οι επιπτώσεις που θα έχουν οι επιθέσεις πάνω
στις επιχειρήσεις.Πρόκειται περισσότερο για ασφαλιστικές και αεροπορικές
εταιρείες καθώς και για εταιρείες υψηλής τεχνολογίας. Ωστόσο, ιστορικά, όταν
επικρατεί αρνητικό κλίμα μαζί με τους βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες
επηρεάζονται ανάλογα οι μετοχές όλων σχεδόν των εταιρειών.

Αυτό φάνηκε από την πορεία των ευρωπαϊκών αγορών ­ και της Σοφοκλέους ­ στις
πρώτες συνεδριάσεις μετά τα τρομοκρατικά χτυπήματα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι
την ημέρα των επιθέσεων και τις επόμενες τρεις ημέρες τα αμερικανικά
χρηματιστήρια παρέμειναν κλειστά. Έτσι, η πορεία των ευρωπαϊκών αγορών που
παρουσιάζεται στο σχετικό πίνακα από την προηγούμενη ημέρα των επιθέσεων και
τις επόμενες τέσσερις συνεδριάσεις είναι «ανεπηρέαστη» από τη Γουώλ Στρητ.

Πώς όμως αναμένεται να επηρεαστούν τα μεγάλα χρηματιστήρια και τι επιπτώσεις
εκτιμάται ότι θα υπάρξουν μεσοπρόθεσμα μετά τα νέα δεδομένα;

Όπως επισημαίνουν σε εκθέσεις τους διεθνείς επενδυτικοί οίκοι, τα μάτια
αναλυτών και επενδυτών βρίσκονται στραμμένα στα στοιχεία που θα δοθούν στο
τέλος Σεπτεμβρίου από τα οποία θα γίνει μια πρώτη εκτίμηση σχετικά με τις
επιπτώσεις των επιθέσεων στην πορεία της αμερικανικής οικονομίας, αλλά και
στην πορεία της τιμής του «μαύρου χρυσού».

Όπως επισημαίνει η Salomon Smith Barney σε έκθεσή της με ημερομηνία 13
Σεπτεμβρίου 2001 και τίτλο «Οι επιπλοκές στις επενδύσεις από την τρομοκρατική
επίθεση στις ΗΠΑ», οι επενδυτές πλέον πρέπει να παρακολουθούν προσεκτικά τα
στοιχεία για την πορεία της οικονομίας στις ΗΠΑ, την εξέλιξη στις τιμές του
πετρελαίου και την πορεία των ξένων αγορών. Ο διεθνής επενδυτικός οίκος
αναφέρει ότι τα πρώτα στοιχεία για τις επιπτώσεις των επιθέσεων στην «ήδη
εύθραυστη οικονομία των ΗΠΑ» θα δοθούν στη δημοσιότητα στο τέλος Σεπτεμβρίου,
προσθέτοντας ότι η καταναλωτική εμπιστοσύνη, που παρέμεινε σταθερή παρά την
οικονομική και χρηματιστηριακή αστάθεια των προηγούμενων μηνών, τώρα μπορεί να
αποδειχτεί εύθραυστη.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις συνέπειες που θα έχουν οι εξελίξεις στην
παραγωγή και κατά συνέπεια στην τιμή του πετρελαίου. «Στην περίπτωση, όπως
φαίνεται πιθανό, που ο υπεύθυνος για τη θηριωδία έχει σαν βάση τη Μέση
Ανατολή, η τιμή του πετρελαίου θα παραμείνει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος»,
εκτιμά η SSSB. Ο διεθνής επενδυτικός οίκος υπογραμμίζει ότι σημαντικός
παράγοντας δεν είναι μόνο η άνοδος της τιμής αλλά και η διάρκεια που θα έχει η
άνοδος, καθώς η διάρκεια αυτή καθορίζει τις επιπτώσεις της ανόδου της τιμής
στην οικονομία. Η SSSB αναφέρει ακόμη ότι σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι
αποφάσεις της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ (FED). Σε έκθεση με ημερομηνία 14
Σεπτεμβρίου 2001 η Salomon Smith Barney αναφέρει ότι η έντονα πτωτική πορεία
στις ευρωπαϊκές αγορές τις αμέσως επόμενες ημέρες μετά την επίθεση είναι
δικαιολογημένη αν και ενέχει μερικά στοιχεία υπερβολής. Η κυριότερη οικονομική
επίπτωση στη ζώνη του ευρώ, λόγω των τρομοκρατικών επιθέσεων στις ΗΠΑ, είναι η
πιθανή αρνητική επίδραση στην επιχειρηματική και καταναλωτική εμπιστοσύνη, σε
συνδυασμό με υψηλότερες τιμές πετρελαίου. Όσον αφορά στη FED η SSSB αναφέρει
ότι το αρνητικό ψυχολογικό κλίμα μπορεί να αναγκάσει την Κεντρική Τράπεζα των
ΗΠΑ να προχωρήσει σε νέες μειώσεις στα επιτόκια τα οποία ενδέχεται να
υποχωρήσουν κάτω από το 3%. Η εταιρεία καταλήγει αναφέροντας πως «η
αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, λόγω των πιθανών επιπτώσεων στις
πετρελαιοπαραγωγές περιοχές από πιθανά αντίποινα».

Σημαντική αναμένεται να είναι η επίπτωση στις ασφαλιστικές εταιρείες και
ιδιαίτερα σε όσες εμπλέκονται στην ασφάλιση ανθρώπινου δυναμικού και κτιρίων
που βρέθηκαν στο στόχαστρο των επιθέσεων. Σε σχετική έκθεσή του ο διεθνής
επενδυτικός οίκος Standard & Poors αναφέρει ότι οι εταιρείες μέχρι στιγμής
«βλέπουν» απώλειες περίπου τεσσάρων δισ. δολαρίων, ποσό όμως που εκτιμάται ότι
τελικά θα είναι πολύ υψηλότερο. «Από τη στιγμή που οι απώλειες σε ασφάλειες
ξεπεράσουν τα 10 ή 15 δισ. δολάρια, περιμένουμε να δούμε σημαντική επίδραση
στους ισολογισμούς μεμονωμένων ασφαλιστών. Ωστόσο, οι συνολικές απώλειες
πρέπει να ξεπεράσουν τα 50 δισ. δολάρια πριν αρχίσουμε να ανησυχούμε για το
ασφαλιστικό σύστημα».

Σε ανάλυσή της η εταιρεία Alpha Χρηματιστηριακή επισημαίνει ότι «η περίοδος
των ερχόμενων 2-3 μηνών θα είναι περίοδος αβεβαιότητας», προσθέτοντας ότι «η
κίνηση της πετρελαϊκής αγοράς, βασική παράμετρος στην εξίσωση κόστους πολλών
επιχειρήσεων, δεν είναι δυνατόν να προβλεφτεί δεδομένου ότι και η προσφορά
αλλά και η ζήτηση έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση».