Τώρα και… επαγγελματίες δανειολήπτες

Ποιοι δανείζονται στην Ελλάδα σήμερα; «Σε πολύ μεγάλο βαθμό, οι ίδιοι και οι
ίδιοι», απαντούν από τις αρμόδιες τραπεζικές διευθύνσεις. Ειδικά στο κομμάτι
της καταναλωτικής πίστης και πιο συγκεκριμένα στα προσωπικά – ανοικτά δάνεια
μέχρι του ποσού του 1.000.000 δραχμών, όπου τα δικαιολογητικά είναι λιγότερα
και ο έλεγχος μικρότερος, παρατηρείται ένας συνωστισμός «κοινών» ή αλλιώς
«ανακυκλούμενων» πελατών, μεταξύ των τραπεζών, οι οποίοι αξιοποιούν την
αδυναμία διασταύρωσης στοιχείων από την πλευρά των πιστωτικών ιδρυμάτων και
απευθύνονται σε περισσότερα του ενός τραπεζικά γκισέ για να πάρουν δάνεια.

Το φαινόμενο, μάλιστα, παρουσιάζει έξαρση κατά την περίοδο των εορτών
(Χριστούγεννα, Πάσχα) και των καλοκαιρινών διακοπών, οπότε και οι τράπεζες
προχωρούν σε διάφορες προσφορές, μέσω των «ειδικών» δανείων που διαθέτουν στην
αγορά (εορτοδάνεια, δάνεια για διακοπές). Για όσους σπεύσουν να χαρακτηρίσουν
το μέγεθος ασήμαντο, αρκεί να σημειωθεί ότι στην Εθνική Τράπεζα, για
παράδειγμα, υπολογίζεται ότι περίπου το 12% των συνολικών χορηγήσεών της
καλύπτεται, πλέον, από αυτά τα «ειδικά» δάνεια. Κατά συνέπεια, η περίπτωση
αφορά σε αρκετές δεκάδες ή και εκατοντάδες, ανάλογα με την περίπτωση,
δισεκατομμύρια δραχμές.

«Το φαινόμενο αυτό έχει ως αποτέλεσμα να είναι, σε σημαντικό βαθμό, πλασματικά
και τα ποσοστά που αφορούν στον δανεισμό των Ελλήνων κατά τα τελευταία
χρόνια», τονίζεται από αρμόδιο στέλεχος της μεγαλύτερης εμπορικής τράπεζας της
χώρας. Η παραδοχή, για παράδειγμα, ότι τα καταναλωτικά δάνεια αντιστοιχούν
σήμερα στο 4% του ΑΕΠ στη χώρα μας, όταν ο κοινοτικός μέσος όρος βρίσκεται στο
11%, αμφισβητείται ως προς το κομμάτι του «ποιοι είναι οι δανεισμένοι του 4%».
Και αυτό, γιατί ως επί το πλείστον, όπως προαναφέρθηκε, είναι «οι ίδιοι και οι
ίδιοι».

Γιατί τώρα

Γιατί, όμως, το φαινόμενο γνωρίζει έξαρση σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους;
Όπως επισημάνθηκε και παραπάνω, παραμονές μεγάλων εορτών και κατά τη διάρκεια
των καλοκαιρινών διακοπών, οι τράπεζες, σε μια προσπάθεια να προσελκύσουν
ολοένα και μεγαλύτερη πελατεία, προσφέρουν δάνεια με καλύτερους όρους, κυρίως
σε επίπεδο επιτοκίων, που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι έως και κατά μια
ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερα από τα επιτόκια των συμβατικών δανείων.
Παράλληλα, τα δάνεια αυτά έχουν και άλλα βασικά πλεονεκτήματα, όπως, η
περίοδος χάριτος που προβλέπεται για την καταβολή της πρώτης δόσης (έως και
τρίμηνη ή σε ορισμένες περιπτώσεις και μεγαλύτερη) αλλά και η μακρά περίοδος
αποπληρωμής τους. Δεν είναι λίγοι εκείνοι, οι οποίοι σπεύδουν να
«αξιοποιήσουν» την ευκαιρία, όχι για να πάνε διακοπές, αλλά για να καλύψουν
άλλες ανάγκες τους, την ίδια ώρα όμως που έχουν άλλο προσωπικό ή καταναλωτικό
δάνειο σε εξέλιξη. Τις περισσότερες φορές, μάλιστα, οι ίδιες οι τράπεζες
υποψιάζονται ότι τα δάνεια που εκχωρούν δεν προορίζονται για τον σκοπό που τα
δίνουν, ωστόσο δεν υπάρχει και η δυνατότητα ελέγχου.

Αποτελεί πλέον κοινή παραδοχή ότι «όσο δεν εισάγεται και στη χώρα μας η
δυνατότητα διασταύρωσης των στοιχείων των δανείων μεταξύ των τραπεζών, το
φαινόμενο των πολλαπλών δανείων, από διαφορετικές τράπεζες, ενός δανειολήπτη,
θα παίρνει ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις». Μάλιστα, οι πληροφορίες
αναφέρουν ότι στο θέμα παρατηρείται μια διάσταση απόψεων, μεταξύ των «παλαιών»
και των «νέων» τραπεζών. Συγκεκριμένα, οι δεύτερες κατηγορούν τις πρώτες ότι
εμποδίζουν αυτήν τη διασταύρωση από φόβο μήπως αποκαλυφθούν η σύνθεση και τα
μυστικά των χαρτοφυλακίων τους και αποτελέσουν βορά για τους ανταγωνιστές
τους. «Εν προκειμένω, τίθεται για μία ακόμα φορά θέμα μεριδίων αγοράς, που
αποτελεί και το κρίσιμο σημείο της στρατηγικής που ακολουθούν, στο σύνολό τους
πλέον, τα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας μας», τονίζει έμπειρο τραπεζικό
στέλεχος και προσθέτει ότι «το ίδιο συμβαίνει, λίγο έως πολύ, και με τις
κάρτες, όπου επίσης παρατηρείται πρόβλημα, αλλά κανείς δεν ανοίγει τα χαρτιά
του, από τον φόβο του ανταγωνισμού».

Την ίδια ώρα, ο ρυθμός αύξησης της καταναλωτικής πίστης στη χώρα μας έχει
φτάσει πλέον στο 51,3%, με το υπόλοιπο των δανείων αυτής της κατηγορίας να
έχει ανέλθει στα 2,1 τρισεκατομμύρια δραχμές, μόλις τον περασμένο Μάιο, με την
υπόνοια ότι ένα αξιόλογο κομμάτι αυτών των χρημάτων «καταλήγει στις ίδιες
τσέπες, από διαφορετικές τράπεζες».

Μόλις τρία χρόνια νωρίτερα, άλλωστε, και πριν τα καταναλωτικά δάνεια «γίνουν
μόδα», το συνολικό τους υπόλοιπο ήταν μόλις 731 δισεκατομμύρια δραχμές.

Σήμερα, τόση είναι μόνο η αύξηση που παρατηρείται από χρόνο σε χρόνο (σ.σ. από
1,4 τρισεκατομμύρια δραχμές τον Μάιο του 2000, σε 2,1 τρισεκατομμύρια δραχμές
τον Μάιο του 2001) και σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, αναμένεται ακόμα πιο
εντυπωσιακή συνέχεια στο άμεσο μέλλον.