Ελπίζουν στον νέο νόμο για ξένες επενδύσεις

Την προσέλκυση ξένων επενδύσεων αναδεικνύουν ως προσεχή προτεραιότητα της
οικονομικής πολιτικής πηγές από το περιβάλλον του υπουργού Εθνικής Οικονομίας,
αναγνωρίζοντας ότι οι επιδόσεις της Ελλάδας στον τομέα αυτόν είναι
απογοητευτικές.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν μια σειρά από πρωτοβουλίες που σχεδιάζει ο κ.
Παπαντωνίου για το δεύτερο εξάμηνο του έτους, αφήνοντας έτσι εμμέσως να
εννοηθεί ότι ο επικεφαλής του οικονομικού επιτελείου διαμορφώνει τον σχεδιασμό
του χωρίς πολιτικούς περισπασμούς εν όψει του Συνεδρίου.

Πάντως τα σχέδια, που έγιναν γνωστά από τις ίδιες πηγές, δεν περιλαμβάνουν τα
τολμηρά εκείνα βήματα και τις εκπλήξεις που θα περίμενε κανείς, αν επρόκειτο
να επιχειρηθεί η ανατροπή του αρνητικού σκηνικού των τελευταίων δύο δεκαετιών
στον τομέα των ξένων επενδύσεων.

Πράγματι, τα στοιχεία δείχνουν ότι η χώρα βρίσκεται στην τελευταία θέση από
πλευράς επενδυτικού ενδιαφέροντος. Κατά τη διάρκεια της τριετίας 1997-1999, η
Ελλάδα εξασφάλισε μόλις το 0,4% των επενδύσεων που έγιναν στην Ευρωπαϊκή
Ένωση, ενώ στη δεύτερη θέση η Πορτογαλία είχε το διπλάσιο ποσοστό, 0,8%, του
συνόλου της Ένωσης, παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη χώρα είχε ήδη γίνει
αποδέκτης μεγάλων επενδύσεων τα προηγούμενα χρόνια. Το 1999, οι εισροές
επενδύσεων στην Ελλάδα έφθαναν το 0,72% του ΑΕΠ της, ενώ σε χαμηλότερη θέση
βρίσκονταν μόνο η Πορτογαλία, για τον λόγο που προαναφέρθηκε, καθώς και η
Ιταλία, με πολύ υψηλότερο ΑΕΠ.

Τα στοιχεία φανερώνουν ότι η Ελλάδα δεν μπόρεσε να επωφεληθεί από τη δυναμική
που δημιούργησε η ευρωπαϊκή ενοποίηση και, κυρίως, η Οικονομική και
Νομισματική Ένωση, για να προσελκύσει επενδυτικό ενδιαφέρον. Στον αντίποδα, η
Ιρλανδία πέτυχε το «θαύμα» ήδη από τη δεκαετία του 1980, ενώ η Ισπανία και η
Πορτογαλία είχαν σημαντικές επιτυχίες στο τέλος της ίδιας δεκαετίας και η
Σουηδία στα μέσα της δεκαετίας του 1990, όπως επισημαίνεται και σε άρθρο που
δημοσιεύεται στο τελευταίο οικονομικό δελτίο της Τραπέζης της Ελλάδος.

Τα σχέδια

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου φέρεται να έχει θέσει το
θέμα της προσέλκυσης επενδύσεων και κυρίως ξένων μεταξύ των προτεραιοτήτων του
για το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες από το
περιβάλλον του, τα σχετικά σχέδια περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

1. Την αναθεώρηση του επενδυτικού νόμου, με κατεύθυνση την καλύτερη
στόχευση των κινήτρων, τη μεγαλύτερη ευελιξία και την ταχύτερη διεκπεραίωση
των διαδικασιών. Με άλλα λόγια, τα ποσά που διαθέτει για την πραγματοποίηση
επενδύσεων ο αναπτυξιακός νόμος θα επικεντρωθούν σε επενδύσεις που μπορούν να
έχουν κάποιο ουσιαστικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα και όχι με τη λογική του
μοιράσματος σε πολλές μικρές μονάδες. Επίσης, το υπουργείο μιλάει για
μεγαλύτερη ενεργοποίηση του Ελληνικού Κέντρου Επενδύσεων, το οποίο είναι
αρμόδιο για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων.

2. Την ανακήρυξη του 2002 ως έτους προσέλκυσης ξένων επενδύσεων, με την
οργάνωση παρουσιάσεων της ελληνικής οικονομίας στο Λονδίνο, τη Νέα Υόρκη, τη
Φρανκφούρτη και το Μιλάνο, καθώς και Συνεδρίου στην Ελλάδα.

3. Την οργάνωση ετήσιου διεθνούς επιχειρηματικού συνεδρίου για την
προσέλκυση επενδύσεων που σχετίζονται με τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 2002, 2003
και 2004. Οι πρωτοβουλίες αυτές δεν είναι, βεβαίως, αρκετές για να αλλάξει το
επενδυτικό κλίμα και αυτό ασφαλώς το γνωρίζει ο κ. Παπαντωνίου. Όπως
επισημαίνεται και στο άρθρο του οικονομικού δελτίου της Τραπέζης της Ελλάδος,
η χώρα μας έχει εγγενή χαρακτηριστικά που αποτελούν αντικίνητρα για
επενδύσεις: τη μικρή εσωτερική της αγορά και τη μεγάλη απόστασή της από τις
άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Επίσης, ο περιορισμένος εξαγωγικός χαρακτήρας της
οικονομίας της περιορίζει το ενδιαφέρον ξένων επενδυτών που θα στόχευαν
ενδεχομένως σε τρίτες αγορές, μέσω της εγκατάστασης παραγωγικής δραστηριότητας
στη χώρα. Ακόμη και πολιτισμικοί παράγοντες, όπως η γλώσσα, αναφέρεται ότι
μπορεί να ασκούν αρνητική επίδραση.

Ωστόσο, υπάρχουν πολιτικές που μπορεί να περιορίσουν, αν όχι να καταργήσουν
εντελώς, τα προβλήματα αυτά. Η Ιρλανδία έστρεψε το ενδιαφέρον της στην
εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού της, αναφέρεται χαρακτηριστικά, ενώ η
Σουηδία προχώρησε σε μια σημαντική φορολογική μεταρρύθμιση προσφέροντας
κίνητρα στις επιχειρήσεις.

Αντίθετα, η Ελλάδα καθυστέρησε να πετύχει ακόμη και τη δημοσιονομική της
εξυγίανση, που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να ενδιαφερθεί το ξένο
κεφάλαιο. Απαραίτητη είναι, επίσης, η επιτάχυνση των διαρθρωτικών αλλαγών,
ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και να ενδυναμωθεί ο
εξαγωγικός της προσανατολισμός, σημειώνει στο άρθρο του στο οικονομικό δελτίο
της Τραπέζης της Ελλάδος ο κ. Χρήστος Παπάζογλου, από τη Διεύθυνση Οικονομικών
Μελετών.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας αναγνωρίζει ότι υπάρχουν προβλήματα σχετικά με
την ανταγωνιστικότητα, τα οποία το περιβάλλον του κ. Παπαντωνίου εντοπίζει
στις διαδικασίες αδειοδότησης, ίδρυσης και λειτουργίας επιχείρησης, καθώς και
στο γενικότερο νομικό πλαίσιο της οικονομίας (πολυνομία, αποσπασματικότητα,
έλλειψη κωδικοποίησης). Σημειώνουν, δε, οι ίδιες πηγές ότι ενώ έχουν γίνει
κάποια πρώτα βήματα, όπως το νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης για την
ίδρυση επιχειρήσεων, το νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών για την
κανονιστική μεταρρύθμιση και η Επιτροπή για το πτωχευτικό δίκαιο στο υπουργείο
Δικαιοσύνης, τα προβλήματα παραμένουν.

Γεγονός είναι ότι η προσέλκυση ξένων επενδύσεων δεν είναι απλή υπόθεση για την
Ελλάδα. Υπό αυτήν την έννοια το στοίχημα που έχει βάλει ο κ. Παπαντωνίου να
αλλάξει την εικόνα είναι δύσκολο. Γιατί πρέπει πρώτα να ενεργοποιήσει τις
υπηρεσίες του δικού του υπουργείου, αλλά και των άλλων, αφού το επενδυτικό
ενδιαφέρον έχει να κάνει με παράγοντες που δεν είναι πάντα οικονομικοί με τη
στενή έννοια. Έτσι, το επίπεδο των παρεχομένων υπηρεσιών υποδομής
(τηλεπικοινωνίες, οδικές συνδέσεις κτλ) ή το επίπεδο του εργατικού δυναμικού
μπορεί να παίξουν καθοριστικό ρόλο σε μια επενδυτική απόφαση.

Οπωσδήποτε, εκεί που μπορεί να παρέμβει αποφασιστικά το υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας είναι στην προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων, τις οποίες έχει
εξαγγείλει, ενδεχομένως και άλλων, και στην εφαρμογή μιας νέας φορολογικής
πολιτικής.

Επίσης, καθοριστικός είναι ο ρόλος του στην εφαρμογή του σχεδίου για την
ανασυγκρότηση των Βαλκανίων, από την οποία θα εξαρτηθεί η εδραίωση της θέσης
της Ελλάδας ως ηγέτιδος δυνάμεως στην περιοχή από οικονομικής πλευράς.

Το υπουργείο προγραμματίζει επιπλέον να προωθήσει τις σχέσεις με την Τουρκία,
με τη διοργάνωση διμερών συναντήσεων σε υπουργικό και τεχνικό επίπεδο.

Στα άμεσα σχέδια του κ. Παπαντωνίου περιλαμβάνονται εξάλλου και η προώθηση της
συγχώνευσης του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας με το υπουργείο Οικονομικών.