Η ίδρυση της ΕΔΑ και ο Δημοκρατικός Συναγερμός

Από τον κ. Γιάννη Αγγέλου λάβαμε επιστολή που αναφέρεται στο ιστορικό
δημοσίευμα του κ. Γ. Λεονταρίτη για την ίδρυση της ΕΔΑ. Στο γράμμα του ο κ.
Αγγέλου, μεταξύ άλλων, αναφέρει:

«Εκείνο που θέλω, ωστόσο, από την αρχή να διευκρινίσω, είναι ότι τόσο η ίδρυση
της ΕΔΑ όσο και η έκδοση των δύο εφημερίδων “Δημοκρατικός” και “Δημοκρατική”
ήταν έργο του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ στην Αθήνα. Το παράνομο ΚΚΕ
αναζητούσε πάντοτε να βρει μέθοδο και τρόπο, ώστε να μετέχει, κατά κάποιον
τρόπο, στον πολιτικό βίο της χώρας και να διατηρεί τις απορφανισμένες
κομματικές του δυνάμεις.

Ένα από τα πιο σημαντικά στελέχη του ΣΚΕ, του κόμματος δηλαδή του μενσεβίκου
Ι. Πασαλίδη, ο Ν. Μαραγκός, ομολογεί: “Πρέπει να καταλάβουν τα κόμματα της
Δημοκρατικής Παράταξης πως ξεχωριστά δεν μπορούν να παρουσιάσουν καμία
αξιόλογη δύναμη, ούτε μπορούν να γίνουν μαζικά κόμματα! Σ’ αυτά βέβαια δεν
περιλαμβάνεται ο Δημοκρατικός Συναγερμός”.

Ο Δημοκρατικός Συναγερμός ήταν φανερό ότι διέθετε ό,τι δεν διέθεταν οι άλλοι.
Και είναι επίσης φανερό ότι αποτελούσε τον κορμό της ΕΔΑ.

Προτού, ωστόσο, προχωρήσω, επιθυμώ να ανασκευάσω μερικές ανακρίβειες, που
περιέχονται στα άρθρα του Γ. Λεονταρίτη:

Ο Μ. Κύρκος δεν υπήρξε ποτέ διευθυντής της “Δημοκρατικής”. Εκδότης και
διευθυντής της υπήρξε ο γράφων.

Ο Μ. Κύρκος είχε στενή επαφή με τον Ν. Πλουμπίδη. Του ζητούσε επίμονα να
ενισχύσει οικονομικά το κόμμα του, αλλά και να του προμηθεύει στελέχη για να
το επανδρώνει. Με τη σύλληψη του οικονομικού υπευθύνου του ΚΚΕ, Δ. Μπάτση, ο
Μ. Κύρκος φοβήθηκε ότι ο Μπάτσης θα αποκάλυπτε τις οικονομικές σχέσεις τους.
Κι αυτές ήταν ο λόγος που αποχώρησε από την ΕΔΑ και προσχώρησε στο κυβερνών
κόμμα του Πλαστήρα.

Ο κ. Γαβριηλίδης δεν ξαναπήγε εξορία, γιατί η αρθρογραφία του ενόχλησε τον
ΙΔΕΑ. Τον Γαβριηλίδη συνέλαβε και εκτόπισε, για δεύτερη φορά, ο ασφαλίτης
Γαλανόπουλος εντελώς αυθαίρετα και χωρίς καμία εντολή, όταν με μετέφερε στα
γραφεία της “Δημοκρατικής” για να την κλείσω. Εκεί, βρήκε τον Γαβριηλίδη και
τον Τσόχα, τους συνέλαβε και τους εκτόπισε.

Απληροφόρητος ο Γ. Λεονταρίτης επιμένει ότι την πρωτοβουλία για την ίδρυση της
ΕΔΑ είχε το κόμμα του Πασαλίδη. Εκείνο που είχε ανάγκη από ένα μέτωπο ήταν το
ΚΚΕ. Και φυσικό ήταν να αναλάβει αυτό την πρωτοβουλία. Με το παράνομο, βέβαια,
κλιμάκιό του.

Γιατί, τι μπορούσαν να προσφέρουν τα “κομματίδια” αυτά που διέθεταν μόνο μια
σφραγίδα και έναν αρχηγό, όταν και αυτό ακόμα το ΣΚΕΛΔ, το μόνο συγκροτημένο,
δεν μπόρεσε να συγκεντρώσει στις εκλογές παρά μόνο 3.912 ψήφους, ενώ ο
Δημοκρατικός Συναγερμός 180.640 (οι γυναίκες δεν ψηφίζανε, τότε);

Τι εμπιστοσύνη μπορούσε να έχει κανείς στην ΕΛΔ, όταν γνωρίζαμε ότι, ενώ
μετείχε στις συσκέψεις για τη συγκρότηση της ΕΔΑ, μετείχε ακόμα και σε
συσκέψεις για τη συνεργασία της με τον Πλαστήρα.

Ο Γ. Λεονταρίτης κατηγορεί τον Δημοκρατικό Συναγερμό ότι προσπαθούσε να
διασπάσει την ενότητα της ΕΔΑ, ενώ ο ίδιος αναφέρει ότι η μεγαλύτερη
απογοήτευση του Σβώλου στάθηκε το ότι ο Πλαστήρας δεν δέχτηκε τη συνεργασία
της ΕΛΔ, που του προσφέρθηκε στις εκλογές του 1951!

Στο φύλλο των “ΝΕΩΝ” 7-8 Ιουλίου, ο Γ. Λεονταρίτης γράφει:… “Από μερικές
ημέρες, άλλωστε, αρκετά μέλη του Δημοκρατικού Συναγερμού είχαν καταθέσει στον
Άρειο Πάγο το σήμα της νέας κινήσεως με τίτλο Ενιαίος Λαϊκός Αγών (ΕΛΑ). Η
διάσπαση, δηλαδή, ήταν μελετημένη και προμελετημένη για την περίπτωση που δεν
θα επιβάλλονταν οι απόψεις τους από τους προβοκάτορες και δήθεν έξαλλους
σπεκουλαδόρους της παρανομίας του ΚΚΕ, που συγκροτούσαν τον Δημοκρατικό
Συναγερμό, για να διασπάσουν το κίνημα και να εκμεταλλευτούν τους αριστερούς
ψηφοφόρους των μεγάλων πόλεων, εν ονόματι κάποιας “δημοκρατικής ορθοδοξίας””.

Ώστε εμείς ήμασταν προβοκάτορες και σπεκουλαδόροι, διασπαστές. Εμείς, που
γνωρίσαμε φυλακές, εξορίες και βασανιστήρια; Εμείς, που η ηγεσία του ΚΚΕ μας
είχε καταγγείλει για χαφιέδες και πράκτορες! Αλλά και ο τραγικός, έντιμος και
γενναίος Ν. Πλουμπίδης. Και αυτός ήταν, λοιπόν, προβοκάτορας και
σπεκουλαδόρος!

Ο Γ. Λεονταρίτης διατείνεται ότι αυτά τα έγραψε η “Μάχη”. Και, ωστόσο, γιατί
δεν έβαλε εισαγωγικά στην αρχή του κεφαλαίου; Και γιατί το άφησε
αδιευκρίνιστο;

Και, ωστόσο, ο Γ. Λεονταρίτης μας είχε πλησιάσει, μας γνώριζε και, μάλιστα,
όπως ισχυρίζεται, μας εκτιμούσε.

Και όλα αυτά, όταν εμείς οι νόμιμοι παράνομοι, δίναμε σκληρή μάχη. Όταν τα
σπίτια μας πολιορκούνταν νύχτα και μέρα από τους χαφιέδες και ο Ν. Ζαχαριάδης
μας είχε καταγγείλει. Και μαζί του και οι ΣΚΕΛΔίτες!

Και γιατί ο Ν. Πλουμπίδης και ο Δημοκρατικός Συναγερμός δεν άρπαξαν την
ευκαιρία να διασπάσουν την ΕΔΑ και να συνταχτούν με τον ΕΛΑ, όταν οι προτάσεις
του απορρίφθηκαν και ιδιαίτερα η πρόταση της υποψηφιότητας των Ν. Μπελογιάννη
και Ν. Πλουμπίδη; Στην περίπτωση αυτή θα είχαν και οι δύο εκλεγεί και δεν θα
είχαν οδηγηθεί στο εκτελεστικό απόσπασμα, τουλάχιστον.

Επιμένοντας ο Γ. Λεονταρίτης ότι ο Δημοκρατικός Συναγερμός ήταν πάντοτε ο
υπαίτιος της διάσπασης της ΕΔΑ, επικαλείται και τον Ηλία Τσιριμώκο, ο οποίος
εκραύγαζε: “Πείτε την αλήθεια στον λαό”.

Στο φύλλο τής 7-8 Ιουλίου τρ. των “ΝΕΩΝ”, δημοσιεύεται μια φανταστική
στιχομυθία, που ούτε εγώ, δόκιμος μυθιστοριογράφος, θα μπορούσα να περιγράψω
με τόσες λεπτομέρειες και τόση μεγάλη ενάργεια και πειστικότητα!

Θέλω, επίσης, να προσθέσω ότι ο Χριστάκος δεν υπήρξε πρόεδρος των Δημ.
Συλλόγων, αλλά γενικός γραμματέας τους. Πρόεδρος υπήρξε ο στρατηγός Οθωναίος,
τον οποίο η Αριστερά προόριζε για υποψήφιο Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Και τέλος
ότι η φωτογραφία, που στις 3 Ιουλίου τρ. δημοσιεύτηκε, δεν αναφέρεται στο
ιδρυτικό της ΕΔΑ. Η φωτογραφία αυτή τραβήχτηκε στο γραφείο μου κατά την πρώτη
επίσκεψη των εξόριστων βουλευτών, οι οποίοι είχαν ελευθερωθεί. Εγώ εκείνη την
ημέρα είχα εισαχθεί σε νοσοκομείο, προκειμένου να αναβάλουμε μία δίκη για την
εφημερίδα.

Με λίγα λόγια απαιτούσαν: Εσείς να βάλετε τον μηχανισμό σας, τα χρήματα, τα
γραφεία (είχα παραχωρήσει στην ΕΔΑ ένα δωμάτιο από τα γραφεία τής
“Δημοκρατικής”), τα στελέχη σας, τους ψηφοφόρους σας και ακόμα και την
εφημερίδα σας. Και εσείς τι θα βάλετε; Μα εμάς θα μας εκλέξετε βουλευτές και
θα απολαμβάνουμε όλα τα εκ της βουλευτικής μας ιδιότητας αγαθά! Και εσείς θα
μένετε στα μπουντρούμια της Ασφάλειας, στις φυλακές και στα ξερονήσια.

Όπως απορρέει από το σύνολο των άρθρων του Γ. Λεονταρίτη, αυτά είναι γραμμένα
με εμφανή εμπάθεια και εχθρότητα προς τον Δημοκρατικό Συναγερμό, χωρίς να
υπάρχει και ελάχιστη ακόμα αντικειμενικότητα. Και το πιο θλιβερό είναι ότι,
μας έστησε στον τοίχο αναπολόγητους».