Ο ΟΠΕΚ θέτει σε κίνδυνο την παγκόσμια οικονομία

Ο ΟΠΕΚ, με την εμμονή του στη διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα, διακινδυνεύει να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία

Τα μέλη του Οργανισμού Εξαγωγικών Χωρών Πετρελαίου (ΟΠΕΚ) οργανώνονται και
πάλι, προκειμένου να περικόψουν την παραγωγή πετρελαίου. Στόχος τους είναι να
διατηρήσουν την τιμή του πετρελαίου, με τεχνητό τρόπο, σε υψηλά επίπεδα. Οι
αναλυτές εκτιμούν, ωστόσο, ότι με αυτόν τον τρόπο, το μόνο που θα καταφέρουν
θα είναι να καθυστερήσουν την ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας.

Ενισχυμένοι από την επιτυχία τους να διατηρήσουν την τιμή τού πετρελαίου σε
υψηλά επίπεδα τα τελευταία δύο χρόνια, οι εξαγωγικές χώρες πετρελαίου
εμφανίζονται αποφασισμένες να διατηρήσουν σε υψηλά επίπεδα τα έσοδά τους από
τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, παρά το γεγονός ότι αυτή η τακτική θέτει σε
κίνδυνο την παγκόσμια οικονομία, η οποία δεν βρίσκεται στην καλύτερη δυνατή
κατάσταση.

«Ο ΟΠΕΚ δαγκώνει τα χέρια που τον ταΐζουν. Μέσω της ώθησης των τιμών τού
πετρελαίου σε υψηλότερα επίπεδα, υπονομεύει την παγκόσμια οικονομία και
συμπιέζει τη ζήτηση για το ίδιο το πετρέλαιο», λέει ο Νάουμαν Μπακαράτ,
αναλυτής της παγκόσμιας πετρελαϊκής αγοράς στη διεθνή επενδυτική τράπεζα ΑΒΝ
AMRO, στη Νέα Υόρκη. «Κατά την άποψή μας, ο ΟΠΕΚ ρισκάρει να περικόψει την
παραγωγή του, σε μεγάλο βαθμό και σε σύντομο χρονικό διάστημα. Αυτό μπορεί να
οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών του αργού πετρελαίου και να δημιουργήσει
στην παγκόσμια οικονομία νέες πιέσεις», λέει, μιλώντας στο διεθνές
ειδησεογραφικό δίκτυο Reuters, ο Άνταμ Σιεμίνσκι, αναλυτής της αγοράς
πετρελαίου στη διεθνή επενδυτική τράπεζα Deutsche Bank, στη Νέα Υόρκη.

Αναφέροντας τη συμπίεση της παγκόσμιας ζήτησης μαύρου χρυσού, ο Οργανισμός
Εξαγωγικών Χωρών Πετρελαίου αποφάσισε να προχωρήσει σε μείωση της ημερήσιας
παραγωγής του κατά 1 εκατομμύριο βαρέλια ή 4%. Οι πετρελαιοπαραγωγοί σκοπεύουν
να διατηρήσουν την τιμή του πετρελαίου στα επίπεδα των 25 δολαρίων.
Υπολογίζουν ότι τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου θα είναι υψηλότερα, αν
περικοπεί η παραγωγή και αυξηθούν οι τιμές, παρά αν αφεθεί η τιμή να
κατρακυλήσει. «Ο ΟΠΕΚ θεωρεί ότι η εξασθένηση της ζήτησης πετρελαίου μπορεί να
αντιμετωπισθεί μέσω της μείωσης της παραγωγής και δεν αποτελεί σύμπτωμα της
επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας», λέει ο Σιεμίνσκι.

Η μείωση

Η περικοπή της παραγωγής, που προτείνει ο ΟΠΕΚ, θα μειώσει τις ημερήσιες
εξαγωγές του περίπου στα 23 εκατομμύρια βαρέλια. Το επίπεδο αυτό θα είναι το
χαμηλότερο από τον Απρίλιο του 1999. Αυτό το ύψος ημερήσιων εξαγωγών είχε
οδηγήσει την τιμή του πετρελαίου, το φθινόπωρο του 2000, στα 35 δολάρια ανά
βαρέλι. Έχοντας ήδη μειώσει φέτος την παραγωγή του κατά 2,5 εκατομμύρια
βαρέλια, τα επίσημα όρια παραγωγής των δέκα χωρών-μελών τού πετρελαϊκού καρτέλ
(το Ιράκ εξαιρείται, καθώς η παραγωγή του ρυθμίζεται από τον Οργανισμό
Ηνωμένων Εθνών) είναι 24,2 εκατομμύρια βαρέλια. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η
παγκόσμια ημερήσια ζήτηση πετρελαίου αυξάνεται ετησίως κατά 500.000 βαρέλια,
αλλά παρουσιάζει πτωτική τάση.

«Ο ΟΠΕΚ μοιάζει με έναν σκύλο, ο οποίος κυνηγά την ουρά του. Έχουν ήδη
προκαλέσει πλήγμα στην παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου και, αν ωθήσουν τις τιμές
σε ακόμη πιο υψηλά επίπεδα, θα προκαλέσουν ακόμη μεγαλύτερα πλήγματα», λέει ο
Μπακαράτ, της ΑΒΝ AMRO. «Μια νέα μείωση της παραγωγής πετρελαίου δημιουργεί
τον κίνδυνο, αφού στηρίξει τις τιμές του πετρελαίου βραχυπρόθεσμα, στη
συνέχεια να προκαλέσει νέα μείωση της ζήτησης», αναφέρεται σε έκθεση του
διεθνούς επενδυτικού οίκου Σρόντερ Σάλομον Σμιθ Μπάρνεϊ.

Επιπλέον, η μείωση της ημερήσιας παραγωγής θα αφήσει τις χώρες του ΟΠΕΚ με
μεγάλο πλεονάζον δυναμικό άντλησης πετρελαίου, αυξάνοντας τον πειρασμό για
πολλές χώρες να παραβιάσουν άτυπα τα όρια του ΟΠΕΚ. Παράλληλα, οι υψηλές τιμές
μπορεί να οδηγήσουν σε συρρίκνωση του μεριδίου τού ΟΠΕΚ στην παγκόσμια αγορά
πετρελαίου.

Πολλές χώρες μέλη του ΟΠΕΚ, ωθούμενες από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου,
έχουν πραγματοποιήσει επενδύσεις σε νέα πετρελαϊκά κοιτάσματα, αυξάνοντας το
δυναμικό άντλησης. Αυτές οι νέες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις θα παραμείνουν
ανεκμετάλλευτες, με τη μείωση της παραγωγής πετρελαίου από την πλευρά του
ΟΠΕΚ. «Στην περίπτωση που ο ΟΠΕΚ θέσει μεγαλύτερο μέρος τού παραγωγικού
δυναμικού του εκτός παραγωγής, τότε δημιουργείται ένα περίπλοκο σενάριο. Για
πρώτη φορά στην Ιστορία, το 16% του παραγωγικού δυναμικού τού ΟΠΕΚ θα είναι
ανεκμετάλλευτο και ο Οργανισμός δεν θα καταφέρει να επανακτήσει το μερίδιό του
στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου πριν από τα τέλη του 2002», αναφέρεται στη
μελέτη του διεθνούς οίκου Σρόντερ Σάλομον Σμιθ Μπάρνεϊ.

Η άνοδος των τιμών

Βραχυπρόθεσμα, οι τιμές του πετρελαίου θα κινηθούν υψηλότερα, καθώς στο
τέταρτο φετινό τρίμηνο θα αρχίσει να αυξάνεται η ζήτηση για καύσιμα θέρμανσης.
Οι προθέσεις του ΟΠΕΚ έχουν ήδη ανεβάσει την τιμή του πετρελαίου στο επίπεδο
των 25 δολαρίων ανά βαρέλι. Η ταχύτητα με την οποία θα ανέβουν οι τιμές
εξαρτάται από τη στάση που θα κρατήσουν οι κερδοσκόποι στις αγορές πετρελαίου.
Η εμμονή του ΟΠΕΚ να υπερασπιστεί τις υψηλές τιμές του μαύρου χρυσού αποτελεί
καλή είδηση για τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες, οι οποίες έχουν ανακοινώσει
τεράστια κέρδη τα τελευταία χρόνια. Οι μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου έχουν
αρχίσει, τα τελευταία χρόνια, να προχωρούν σε τεράστιες επενδύσεις στη
βιομηχανία εξεύρεσης και άντλησης πετρελαίου, προκειμένου να επωφεληθούν από
τις υψηλές τιμές. Οι συνολικές επενδύσεις τους έχουν αυξηθεί φέτος κατά 25%,
στα 115 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών. «Το
μήνυμα που στέλνει ο ΟΠΕΚ στους παραγωγούς που δεν ελέγχει είναι απλό:
Αντλήστε περισσότερο πετρέλαιο», αναφέρει διαπραγματευτής της αγοράς
πετρελαίου.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης