Τρία αγκάθια στις σχέσεις τραπεζών – εμπόρων

Ποιες είναι οι πέντε κυριότερες επιβαρύνσεις που εκτιμούν οι μικρομεσαίοι
επιχειρηματίες ότι αντιμετωπίζουν κάθε φορά που προσφεύγουν στο τραπεζικό
γκισέ για να εξασφαλίσουν ένα δάνειο, εφόσον βεβαίως το εξασφαλίσουν; Στο
ερώτημα αυτό, που απασχολεί συχνά – πυκνά τράπεζες και μικρομεσαίες
επιχειρήσεις (ΜΜΕ), φέρνοντάς τες αντιμέτωπες, απάντηση δίνει, ή τουλάχιστον
επιχειρεί να δώσει, έρευνα που πραγματοποίησε η Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού
Εμπορίου στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, η οποία θεωρείται από πολλούς
«μητρόπολη» των ΜΜΕ. Τα αποτελέσματά της είναι αποκαλυπτικά. Έτσι, σύμφωνα με
τα αποτελέσματα της έρευνας, οι κυριότερες επιβαρύνσεις, σύμφωνα με τους
επιχειρηματίες, εντοπίζονται:

* Στο κόστος του χρήματος (τόκοι, προμήθειες).

* Στις διαδικασίες εκταμιεύσεων.

* Στις «κρυφές» ρήτρες των τραπεζικών συμβολαίων.

* Στις εγγυήσεις.

* Στις«σιωπηρές» συμμαχίες μεταξύ των ιδιωτικών κυρίως τραπεζικών ιδρυμάτων.

* Αν υπήρχε ένας θεσμός, όπως αυτός του Τραπεζικού Μεσολαβητή που
επιλαμβάνεται θεμάτων που αφορούν στις σχέσεις τραπεζών – ιδιωτών καταναλωτών,
τότε οι πέντε παραπάνω παράμετροι εκτιμάται ότι θα κυριαρχούσαν στην ατζέντα
των θεμάτων που θα έπρεπε να εξετασθούν. Το γεγονός ότι στη συγκεκριμένη
έρευνα συμμετείχαν υψηλόβαθμα στελέχη ελληνικών τραπεζών ­ ιδιωτικών και
κρατικών ­ αλλά και εκπρόσωποι φορέων και στελέχη εμπορικών επιχειρήσεων, όπως
επίσης και μια εταιρεία λογιστών, εξασφαλίζει στα συμπεράσματα αυτά την
εγκυρότητα που απαιτείται. Το αυτό ισχύει και σε ό,τι αφορά στα γενικότερα
συμπεράσματα που προκύπτουν από την ίδια έρευνα και συγκεκριμένα σε αυτά που
αφορούν τις ευρύτερες σχέσεις μεταξύ τραπεζών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Τι εκτιμούν οι δύο πλευρές

Από την πλευρά τους οι τράπεζες πιστεύουν ότι «το βασικό πρόβλημα έγκειται
στον τρόπο εφαρμογής μιας αποτελεσματικής πολιτικής όσον αφορά στη διαχείριση
των σχέσεων». Εκλαϊκευμένα, θα μπορούσε κανείς να ισχυρισθεί ότι σύμφωνα με
την πλευρά των πιστωτικών ιδρυμάτων, το πρόβλημα έγκειται κυρίως στην
αλληλοκατανόηση και στην ενημέρωση. Κατά συνέπεια, αν ξεκαθαρίσει η ακριβής
σχέση ανάμεσα στις δύο πλευρές, καθώς και οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα που
προκύπτουν από αυτή, τότε η κατάσταση θα εξομαλυνθεί ακόμα περισσότερο. «Οι
τράπεζες δεν είναι φιλανθρωπικά ιδρύματα. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να γίνει
κατανοητό ότι οφείλουν να διασφαλίσουν τα συμφέροντά τους στον μέγιστο δυνατό
βαθμό και με κάθε θεμιτό τρόπο» είναι η μόνιμη επωδός των τραπεζιτών όταν
τίθεται το συγκεκριμένο θέμα. Από την πλευρά τους, οι μικρομεσαίοι
επιχειρηματίες, ή τουλάχιστον οι εκπρόσωποί τους που συμμετείχαν στην έρευνα
της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου, εκτιμούν ότι «οι τράπεζες
χρεώνουν υπερβολικά πολλά τέλη». Παράλληλα τις «χρεώνουν» με:

* Μια ιδιαίτερη προσέγγιση αποφυγής των κινδύνων.

* Παράλογα υψηλές απαιτήσεις για παροχή εγγυήσεων και ασφαλειών από την πλευρά
των δανειζομένων.

* Έλλειψη επιχειρηματικού κεφαλαίου.

* Ανεπαρκή διαφάνεια.

* Ασταθή συμπεριφορά.

Ενδιαφέρον, όμως, παρουσιάζει και ο τρίτος πόλος των συμμετεχόντων στην ίδια
έρευνα και συγκεκριμένα των λογιστών, οι οποίοι διεκδικούν και έχουν σημαντικό
ρόλο στις καθημερινές σχέσεις τραπεζών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η
εκτίμησή τους ως προς το θέμα είναι ότι «οι τράπεζες δίνουν υπερβολικά μεγάλη
έμφαση στους κινδύνους κι όχι όσο θα έπρεπε στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του
επιχειρηματία και τις μελλοντικές προοπτικές της επιχείρησής του».

Γεγονός αποτελεί πάντως ότι από την πλευρά των πιστωτικών ιδρυμάτων τον
τελευταίο καιρό καταβάλλεται προσπάθεια ώστε να βελτιωθούν οι σχέσεις τους με
τους επιχειρηματίες – πελάτες τους. Δεν είναι τυχαία, για παράδειγμα, η
δημιουργία ειδικών περιφερειακών κέντρων, στα μεγάλα αστικά κέντρα, τα οποία
αναλαμβάνουν να αξιολογήσουν και να εγκρίνουν τον δανεισμό προς τις ΜΜΕ.