Δρόμοι

Οι άνθρωποι…

… «που κάνουν την ίδια δουλειά δεν συναντώνται συχνά, ούτε καν για να
χαρούν ή να γλεντήσουν, μα όποτε τύχει να συναντηθούν η κουβέντα τους
καταλήγει σε μια συνωμοσία εναντίον του λαού». Αυτά έγραφε ο οικονομολόγος
Άνταμ Σμιθ πριν από περίπου δύο αιώνες. Και δεν παύουν να είναι ακόμη και
σήμερα αληθινά. Στο Κεμπέκ συναντώνται αυτές τις ημέρες «οι άνθρωποι που
κάνουν την ίδια δουλειά», οι επιχειρηματίες που μόνον αυτοί γνωρίζουν τι
«παίζεται» στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ελεύθερων Συναλλαγών Βορείου και Νοτίου
Αμερικής (FTAA). Το γεγονός πως τα μέσα ενημέρωσης και το κοινό μένουν στα
σκοτάδια, μιλάει από μόνο του για το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων, οι
οποίες διεξάγονται υπό την αιγίδα του προέδρου Μπους, μεταξύ των ηγετών 34
αμερικανικών χωρών.

Το όνομα…

… της συμφωνίας είναι ήδη παραπλανητικό. Γιατί δεν πρόκειται για
«ελεύθερες συναλλαγές». Στην πραγματικότητα, αυτή η συμφωνία θα πριμοδοτήσει
τις πιο δαπανηρές, τις πιο αντιοικονομικές και τις πιο θανατηφόρες (στην
περίπτωση των φαρμάκων) μορφές προστατευτισμού: πατέντες, «copyright» και άλλα
μονοπώλια που καλύπτονται με τη γενική ετικέτα «πνευματικά δικαιώματα». Οι
δασμοί αυξάνουν τις τιμές των αγαθών κατά 20%-25%, ενώ οι πατέντες κάνουν
αυτές τις τιμές δέκα έως είκοσι φορές ακριβότερες. (Με φάρμακα που δεν είναι
κατοχυρωμένα με πατέντες, η Βραζιλία κατόρθωσε να περιορίσει στο μισό τούς
θανάτους από AIDS. Τώρα, οι ΗΠΑ την εγκαλούν ενώπιον του Παγκόσμιου Οργανισμού
Εμπορίου ζητώντας της να εγκαταλείψει την παραγωγή και εισαγωγή τέτοιων
φαρμάκων).

Η συμφωνία…

… FTAA θα δίνει στους ξένους επενδυτές ακόμη περισσότερη προστασία
από όση τους έδινε η NAFTA (Βορειοαμερικανική Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών).
Παράδειγμα: η υπόθεση της αμερικανικής Ethyl. Η προσθετική ουσία ΜΜΤ που έβαζε
στη βενζίνη της ήταν απαγορευμένη με νόμο στον Καναδά. Όμως, για να μη χάσει
την υπόθεση, όταν η εταιρεία προσέφυγε στη NAFTA, ο Καναδάς υποχρεώθηκε να
αποσύρει τον σχετικό νόμο και να καταβάλει αποζημίωση 13 εκατομμυρίων δολαρίων
στην Ethyl. Λεπτομέρεια: η ίδια ουσία ήταν απαγορευμένη στις ΗΠΑ.

Σε ναυάγιο…

… οικονομικό κατέληξαν οι δύο τελευταίες δεκαετίες «ελεύθερων
συναλλαγών» στη Λατινική Αμερική. Σύμφωνα με το Κέντρο Οικονομικής και
Πολιτικής Έρευνας της Ουάσιγκτον, το ατομικό εισόδημα αυξήθηκε εκεί μόλις 7%
στα τελευταία 20 χρόνια, έναντι αύξησης 75% τις δύο προηγούμενες δεκαετίες.
Στο Κεμπέκ, ένα «τείχος του αίσχους» έχει στηθεί για να κρατήσει τους
διαδηλωτές μακριά από το κτίριο όπου συναντώνται «οι άνθρωποι που κάνουν την
ίδια δουλειά». Πίσω από τρία μίλια συρματόπλεχτου φράχτη και μπετόν προσπαθούν
να κρύψουν τη συνωμοσία τους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, η
Βορειοαμερικανική Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών και τώρα η Συμφωνία Ελεύθερων
Συναλλαγών Βορείου και Νοτίου Αμερικής είναι προϊόντα πολύχρονων προσπαθειών
για να ξαναγραφούν οι κανόνες των διεθνών εμπορικών συναλλαγών, ξεγράφοντας το
γενικότερο συμφέρον και το φυσικό περιβάλλον. Πίσω από τις ψευδεπίγραφες
ονομασίες, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι διακρίνουν σήμερα τις συνωμοσίες.