ΜΑΤΙΕΣ Φιλοπάππου

«…Το δάπεδο του δρόμου προς του Φιλοπάππου, το είδα να το σχεδιάζει ο ίδιος
ο Πικιώνης, με σχήματα που είχε συλλάβει από το τοπίο. Ήξερε να ζωγραφίζει με
την αρχτεκτονική και δεν έκανε κούφιες γραφικότητες, σεβόμενος την
ελευθερία που εδιπλασίαζε το αρχιτεκτονικό νόημα. Πρέπει να επαινέσει
κανείς την πρωτοβουλία του Καραμανλή να αναθέσει στον Πικιώνη το έργο της
διαρρυθμίσεως του χώρου γύρω από την Ακρόπολη. Μιλούσε με θάρρος στον
Καραμανλή και τους άλλους επισήμους όταν ανακατεύονταν στη δουλειά του και
πολεμούσε την ψευτοευπρέπεια, που χαρακτήριζε την κριτική τους. Εκείνο που
είχε σημασία, δεν ήταν τα σχέδια, που ήταν καλά, αλλά το θάρρος του να τα
πραγματοποιεί και να έρχεται σε αντίθεση με τους πολιτικούς…».

Αυτά έλεγε ο Γιάννης Τσαρούχης για τον Πικιώνη και το έργο του στου Φιλοπάππου
και την Ακρόπολη, το 1987. Και ο μεγάλος αρχιτέκτονας σημείωνε γι’ αυτά τα
λιθόστρωτα, το 1955: «Ότι το προκείμενον έργον δεν είναι μηχανικόν,
διαλαμβάνον κοινώς παραδεδεγμένας κατασκευάς, ων η εφαρμογή είναι γνωστή και
τρεχούσης φύσεως, αλλ’ ότι είναι ουσιωδώς καλλιτεχνικόν, εμπεριέχον
πολλήν χειρωναξίαν, ουδείς βεβαίως δύναται να το αμφισβητήση. Ότι δε αι
δυσκολίαι της επιτεύξεώς του είναι επηυξημέναι, ως εκ της
ιστορικότητος του τόπου εν ω συντελείται τούτο, πας τις δύναται να
κατανοήση. Εις τα ανωτέρω υπό εκτέλεσιν έργα εισέρχονται πλήθος ειδικοτήτων,
αίτινες, αν δεν υπακούσουν εις το πνεύμα της αισθητικής του όλου έργου,
είναι ενδεχόμενον αι πλημμέλειαι και αι προς το πνεύμα τούτο αντινομίαι των
επί μέρους να μειώσουν, από αισθητικής πλευράς, την ποιότητα του
συνόλου (…). Όσον αφορά την δενδροφύτευσιν, αύτη θα στηριχθή μοναδικώς επί
της ενισχύσεως της θαμνώδους χλωρίδος, ως και της φυτεύσεως αγρίων και ημέρων
ελαιών, ως και επί των Αρχαίων καθιερωμένων διά τα ιερά, ροδεών,
δαφνών και μυρσινών(…). Όλα τα ξενικά δένδρα θα εκκοπούν, ως και
εκείνα άτινα δεν συνάδουν προς τον χαρακτήρα του τόπου (πλαγιόκλαδοι,
κυπάρισσοι κ.τ.λ.)».

Σαράντα έξι χρόνια, από τότε. Και σήμερα, στα «άγια» αυτά λιθόστρωτα, που με
τόση τέχνη και τόση αγάπη φτιάχτηκαν, για να κάνουν τον περίπατό τους και να
χαίρονται οι Αθηναίοι, ασελγούν εκατοντάδες αυτοκίνητα Ι.Χ., κάθε μέρα! Την
τελευταία, μάλιστα, εβδομάδα, στο δρομάκι του Πικιώνη, που οι «ψηφίδες» του
έχουν υποστεί σοβαρές καταστροφές, άρχισαν να παρκάρουν και τουριστικά
λεωφορεία! Όχι ένα και δύο, αλλά ολόκληρος «στόλος»! Τι έχουμε να δούμε, ακόμα…