Έρμαιο στα χέρια τους πλούσιος συγγενής

Το θέμα είναι…

Οι γραφολογικές πραγματογνωμοσύνες και πόσο μπορούν να επηρεάσουν την
έκβαση μιας δικαστικής υπόθεσης. Σε υποθέσεις διαθηκών των οποίων η γνησιότητα
τίθεται υπό αμφισβήτηση, οι πρώτοι που καλούνται να συμβάλουν στη διαλεύκανση
είναι οι γραφολόγοι. Καλούνται να ελέγξουν καταρχήν αν η υπογραφή έχει τεθεί
πράγματι από τον διαθέτη. Αν καταλήξουν σε θετικό συμπέρασμα, οφείλουν να
ελέγξουν υπό ποίο καθεστώς έχει τεθεί η υπογραφή. Ήταν ο διαθέτης σε κατάσταση
ηρεμίας; Η μήπως υπέγραψε απειλούμενος; Το ζήτημα θα ήταν πολύ απλό αν ­ και
όχι μόνο σε περιπτώσεις διαθηκών, αλλά σε οποιαδήποτε υπόθεση μπορεί να κριθεί
από κάποιο χειρόγραφο ­ τα συμπεράσματα των γραφολόγων των αντίδικων πλευρών
συνέπιπταν. Κάτι που σπανίως παρατηρείται.

<

Σε διαμάχη γραφολόγων φαίνεται πως θα εξελιχθεί ενώπιον του ακροατηρίου η δίκη
τού άλλοτε αρεοπαγίτη Κων. Ανδρουτσόπουλου, καθώς οι κατηγορίες που
αντιμετωπίζει στηρίζονται κυρίως στα δικά τους συμπεράσματα.

Μια διαθήκη, βάσει της οποίας ο βαθύπλουτος Δημήτρης Παπαστόφας, όριζε ως
κληρονόμους του τη θετή κόρη του πατέρα του Σωτήρη Παπαστόφα, την κ. Αλίκη
Παπαπαύλου, τον δικαστή και μακρινό του συγγενή Κων. Ανδρουτσόπουλο και τον
Κων. Φίλη, έχει απασχολήσει επί σειρά ετών εισαγγελείς, ανακριτές και
δικαστικά συμβούλια. Πρόσφατα ασχολήθηκε με το φλέγον αυτό ζήτημα και ο Άρειος
Πάγος ­ όπου προσέφυγαν οι τρεις προαναφερθέντες ­ κρίνοντας αμετάκλητα πως
και οι τρεις πρέπει να δικαστούν από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων για
πλαστογραφία μετά χρήσεως με σκοπό το όφελος, για απάτη και για ηθική
αυτουργία σε απάτη ενώπιον δικαστηρίου. Για τη συγκεκριμένη απάτη παραπέμπεται
να δικαστεί μαζί τους ο Κων. Σκούρτης, ο οποίος, σύμφωνα με το κατηγορητήριο,
εμφανίστηκε ενώπιον του Πρωτοδικείου Αθηνών ­ κατά τη συζήτηση για τη
δημοσίευση της διαθήκης Παπαστόφα ­ προκειμένου να βεβαιώσει περί της
γνησιότητάς της.

Στην κρίση των δικαστικών συμβουλίων τα οποία κατέληξαν στην παραπομπή των
κατηγορουμένων, βάρυνε ιδιαιτέρως η συμπεριφορά των κατηγορουμένων προ του
θανάτου τού Δημ. Παπαστόφα. Οι κινήσεις τους πρόδιδαν την αγωνία που τους
διακατείχε για να μην αποκαλυφθεί η κακή κατάσταση της υγείας του διαθέτη και,
πολύ περισσότερο, για να μη γίνει αντιληπτός ο θάνατός του που επήλθε στις 6
Μαΐου 1994.

Όπως τονίζεται στο παραπεμπτικό βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Αθηνών, το
οποίο κατέστη αμετάκλητο από τον Άρειο Πάγο, ο Κων. Ανδρουτσόπουλος, η Αλίκη
Παπαπαύλου και ο Κων. Φίλης περιέφεραν τον ασθενή από κλινική σε κλινική για
να χαθούν τα ίχνη του, ενώ όταν απεβίωσε δεν δημοσιοποίησαν τον θάνατό του.
Όσον αφορά την ταφή του, αυτή πραγματοποιήθηκε σε διαφορετικό χώρο από τον
προκαθορισμένο για τους ίδιους, προφανώς, λόγους. Άλλωστε, σε καταθέσεις
ενοικιαστών των διαμερισμάτων του θανόντος βεβαιώνεται πως μετά τον θάνατο του
ιδιοκτήτη, οι κατηγορούμενοι εισέπραξαν το μίσθωμα ως πληρεξούσιοί του, χωρίς
βεβαίως να αποκαλύψουν σε κανέναν πως ο Δημ. Παπαστόφας δεν ήταν πλέον εν ζωή.

Ο ισχυρισμός των κατηγορουμένων περί της γνησιότητας της διαθήκης στηρίζεται
σε γραφολογικές πραγματογνωμοσύνες που έχουν συνταχθεί από δικούς τους
τεχνικούς συμβούλους. Οι γραφολόγοι ωστόσο που διορίστηκαν από τον ανακριτή
έχουν αντίθετη άποψη. Βεβαιώνουν πως η διαθήκη είναι πλαστή και πως σε καμιά
περίπτωση δεν έχει συνταχθεί από τον Δημ. Παπαστόφα.

Το σημείωμα θα λύσει τον μακάβριο γρίφο

Ένα σημείωμα κρυμμένο καλά στο πορτοφόλι του, το οποίο ήταν τοποθετημένο στην
πίσω τσέπη του παντελονιού του, εξηγούσε στους οικείους του γιατί προέβη στο
απονενοημένο διάβημα. Ο διευθυντής της Γυναικολογικής Κλινικής του Θριασίου
Νοσοκομείου Παρασκευάς Ελευθεριάδης είχε βρεθεί νεκρός, με κομμένη την
καρωτίδα, στην τουαλέτα του δωματίου εφημερευόντων γιατρών του νοσοκομείου,
ενώ η πόρτα ήταν κλειδωμένη χωρίς κλειδί στην κλειδαριά.

Ο θάνατος χαρακτηρίστηκε αυτοκτονία, γνωμάτευση που δεν βρήκε σύμφωνη τη χήρα
του γυναικολόγου Γιώτα Ελευθεριάδου. Τέσσερις ημέρες μετά το τραγικό
περιστατικό ζητούσε την εξιχνίαση της υπόθεσης, υποστηρίζοντας πως επρόκειτο
περί εγκληματικής ενέργειας. Η γραφολογική πραγματογνωμοσύνη που διενεργήθηκε,
ενίσχυσε τις υποψίες της.

«Δεν έχει τεθεί από τον Παρασκευά Ελευθεριάδη η υπογραφή που φέρει το
σημείωμα», απεφάνθη η γραφολόγος, τεχνική σύμβουλος της οικογένειας του
γιατρού. Συνεπώς, ποιος το υπέγραψε; Το ερώτημα που ανέκυψε, ήρθε να προστεθεί
σε άλλα πολλά που παραμένουν προς το παρόν αναπάντητα. Γιατί ο «αυτόχειρας»
δεν άφησε το σημείωμα σε κάποιο εμφανές σημείο ­ όπως συνηθίζεται σε παρόμοιες
περιπτώσεις ­ αλλά το έκρυψε στη θέση που βρέθηκε;

Έξι μήνες προ του θανάτου του Παρασκευά Ελευθεριάδη, το Θριάσιο Νοσοκομείο και
συγκεκριμένα η Γυναικολογική Κλινική είχε αναστατωθεί από τον θάνατο της
36χρονης επιτόκου Κλημεντίνης Μακρή, που επήλθε από ακατάσχετη αιμορραγία μέσα
στο χειρουργείο, κατά τη διάρκεια του τοκετού. Ο σύζυγός της κίνησε όλες τις
διαδικασίες προκειμένου να λογοδοτήσουν οι υπαίτιοι. Η κατάθεση του διευθυντή
της Κλινικής ήταν άκρως επιβαρυντική για τον επιμελητή Α’ Μιχαήλ Αβατάγγελο,
οποίος μάλιστα κατηγορήθηκε στη συνέχεια για ανθρωποκτονία από αμέλεια για τον
θάνατο της άτυχης μητέρας.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τής κ. Γιώτας Ελευθεριάδου, καθώς και άλλων
μαρτύρων, ο Παρασκευάς Ελευθεριάδης δεχόταν ανώνυμα απειλητικά τηλεφωνήματα,
αλλά και πιέσεις προκειμένου να ανασκευάσει την κατάθεσή του. Η ψυχολογική του
κατάσταση επομένως ήταν αρκετά βεβαρημένη, γεγονός που, κατά την άποψη κάποιων
συναδέλφων του, τον οδήγησε στην αυτοκτονία.

Οι απόψεις ωστόσο διίστανται. Και με εικασίες δεν εξηγείται ένας θάνατος. Το
σημείωμα που βρέθηκε στο παντελόνι του είναι ένα απτό στοιχείο. Για άλλη μια
φορά οι γραφολόγοι καλούνται να βοηθήσουν στη διαλεύκανση μιας υπόθεσης, που
έχει να κάνει με μια ζωή και όχι με περιουσίες…

Με λίγα λόγια…

Οι πραγματογνωμοσύνες δεν δεσμεύουν τυπικά τους δικαστές. Ακόμη και στην
περίπτωση που τις έχουν παραγγείλει οι ίδιοι. Αυτό δεν αφορά μόνον τις
γραφολογικές πραγματογνωμοσύνες, αλλά και τις ψυχιατρικές, ιατροδικαστικές και
άλλες. Ο ρόλος που διαδραματίζουν ­ τουλάχιστον στις ποινικές υποθέσεις ­
είναι ιδιαιτέρως σημαντικός, αλλά όχι καθοριστικός. Όταν μάλιστα οι
πραγματογνώμονες διαφωνούν, τότε, αντί να διευκολύνουν τους δικαστές,
συσκοτίζουν την υπόθεση. Είθισται, άλλωστε, να παρατηρείται διαφωνία μεταξύ
των διορισμένων από το δικαστήριο πραγματογνωμόνων και των τεχνικών συμβούλων,
των ειδικών δηλαδή που προσλαμβάνονται από τους διαδίκους για να ενισχύσουν τη
θέση τους.

Οι πραγματογνώμονες επιλέγονται από τους πίνακες που καταρτίζονται στην
αρχή κάθε έτους. Είναι δυνατόν να διοριστεί ως πραγματογνώμονας πρόσωπο που
δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο, αν κριθεί σκόπιμο λόγω των εξειδικευμένων
γνώσεών του. Πάντως το δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να προχωρήσει στον
διορισμό πραγματογνωμόνων μόνον επειδή το ζητεί κάποιος από τους διαδίκους.
Οφείλει όμως να το κάνει αν το αίτημα του διαδίκου συμπίπτει με την περί
αναγκαιότητας διορισμού πραγματογνωμόνων άποψη των δικαστών.

Υπ’ όψιν των πραγματογνωμόνων, οι οποίοι καλούνται να απαντήσουν σε
συγκεκριμένα ερωτήματα, τίθεται όλος ο φάκελος της δικογραφίας, καθώς και κάθε
άλλο στοιχείο που μπορεί να βοηθήσει στον σχηματισμό ορθής άποψης. Αν
πρόκειται δηλαδή για γραφολογική πραγματογνωμοσύνη, τους παραδίδεται
οποιοδήποτε χειρόγραφο του προσώπου του οποίου η γραφή ή η υπογραφή
αμφισβητείται, ώστε να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερα δείγματα.