Θα κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους ο Μπους

<

Ο Τζορτζ Μπους Τζούνιορ, ο νέος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, χαρακτήρισε
το πρόγραμμά του για τη μείωση της φορολογίας ως μέσο ελάφρυνσης των
υπερχρεωμένων αμερικανικών οικογενειών. Μάλιστα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην
εξοικονόμηση χρημάτων για τους μεσαίου εισοδήματος Αμερικανούς. Ωστόσο, άσχετα
με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Μπους, και τα οποία θα γίνουν αντικείμενο
διαμάχης στο Κογκρέσο, τα περισσότερα δολάρια μείωσης της φορολογίας θα
παραμείνουν στις τσέπες των πιο εύπορων Αμερικανών, οι οποίοι στην
πραγματικότητα πληρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της φορολογίας εισοδήματος.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους μεσαίου εισοδήματος Αμερικανούς από τις αρχές
της δεκαετίας του ’80, την εποχή της περικοπής φορολογίας που πραγματοποίησε η
κυβέρνηση Ρήγκαν, ήταν και είναι οι υψηλές εισφορές για κοινωνική προστασία
και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη οι οποίες «ροκανίζουν» μεγάλο μέρος του μισθού
τους. Οι εισφορές αυτές δεν πρόκειται να μειωθούν με την εφαρμογή του
προγράμματος περικοπής φορολογίας που προτείνει ο Μπους και ανέρχεται σε 1,6
τρισεκατομμύρια δολάρια.

Επειδή το 80% του ομοσπονδιακού φόρου εισοδήματος πληρώνεται από το 20% των
πιο εύπορων Αμερικανών, οι τελευταίοι θα καρπωθούν το μεγαλύτερο μέρος της
μείωσης της φορολογίας που προτείνει ο Μπους. Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι
υποστηρίζουν ότι η παροχή φοροαπαλλαγών για τις εισφορές ιατροφαρμακευτικής
περίθαλψης και συνταξιοδότησης είναι ένα περίπλοκο ζήτημα, αφού σημαίνει ότι
κάποιος δεν θα πληρώνει εισφορές για τα οφέλη που θα καρπωθεί αργότερα.
«Ανησυχούμε γι’ αυτό το ζήτημα», λέει ο Λόρενς Λίντσεϊ, επικεφαλής της ομάδας
οικονομικών συμβούλων του προέδρου Μπους. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι αν
εφαρμοστεί δεν θα υπάρχουν εισφορές για το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης».

Μείωση συντελεστών

Το πρόγραμμα μείωσης της φορολογίας, που θα εφαρμόσει ο νέος πρόεδρος των
Ηνωμένων Πολιτειών, προβλέπει τη σημαντική μείωση όλων των συντελεστών
φορολογίας εισοδήματος. Ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής θα μειωθεί από το
39,6% στο 36%. Οι συντελεστές του 31% και 28% θα μειωθούν στο 28% και ο
συντελεστής του 15% θα παραμείνει στα ίδια επίπεδα. Ωστόσο, θα δημιουργήσει
έναν νέο φορολογικό συντελεστή ύψους 10% για τα πρώτα 6.000 δολάρια που
καρπώνεται ένας εργαζόμενος ή τα 12.000 δολάρια που καρπώνεται ένα ζευγάρι
εργαζόμενων.

Ο Μπους υποστηρίζει ότι οι οριακοί συντελεστές φορολόγησης ­ το ποσό που
πηγαίνει για κάλυψη φορολογίας για κάθε επιπλέον δολάριο εισοδήματος που
καρπώνεται ένας εργαζόμενος ­ αποτελούν αντικίνητρα για την εργασία και την
παραγωγικότητα. Πρόσφατα παρέθεσε ένα παράδειγμα μιας ανύπαντρης μητέρας που
κερδίζει 25.000 δολάρια το χρόνο και παίρνει αύξηση 1.000 δολαρίων. Η
συγκεκριμένη μητέρα λαμβάνει φοροαπαλλαγή ως μέτρο στήριξης των χαμηλών
εισοδημάτων. Ωστόσο, η φοροαπαλλαγή αυτή μειώνεται όταν αυξάνονται οι αποδοχές
της. Στο τέλος θα καταλήξει να πάρει στην τσέπη της μόνο τα 500 από τα χίλια
δολάρια αύξηση που πήρε λόγω της αύξησης του φορολογικού συντελεστή, των
εισφορών της για συνταξιοδότηση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τη μείωση
της φοροαπαλλαγής της.

«Αυτός ο οριακός συντελεστής φορολόγησης, που φθάνει στο 50%, είναι
μεγαλύτερος από τον συντελεστή με τον οποίο φορολογείται το εισόδημα ενός
δικηγόρου που φθάνει ετησίως τα 225.000 δολάρια», τόνισε ο Μπους. «Δεν είναι
μόνο λάθος, είναι και άδικο».

Ο νέος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ωστόσο, δεν έδωσε έμφαση στο γεγονός
ότι σε απόλυτους αριθμούς η εργαζόμενη ανύπαντρη μητέρα του παραδείγματος θα
γλιτώσει μερικές εκατοντάδες δολάρια από τη μείωση της φορολογίας. Αντίθετα, ο
δικηγόρος του παραδείγματος θα γλιτώσει μερικές χιλιάδες δολάρια από τη μείωση
των ανώτατων συντελεστών φορολογίας.

Η διαφορά

Ορισμένοι αναλυτές και πολλοί Δημοκρατικοί υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα δεν
είναι πλέον οι οριακοί συντελεστές φορολόγησης εισοδήματος ­ που την εποχή που
ανέλαβε πρόεδρος ο Τζων Φιτζέραλντ Κέννεντυ ήταν 90% και την εποχή του Ρόναλντ
Ρήγκαν ήταν 70% ­ αλλά η αύξηση των παρακρατήσεων φόρου και των εισφορών στο
σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Στις δύο δεκαετίες που ακολούθησαν τις μεγάλες
περικοπές φόρων από τον πρόεδρο Ρήγκαν, η φορολογία εισοδήματος μειώθηκε
αισθητά αλλά οι εισφορές και οι παρακρατήσεις εκτινάχθηκαν στα ύψη. Σύμφωνα με
μελέτη της Επιτροπής Προϋπολογισμού του Κογκρέσου, περίπου οι οκτώ στους δέκα
εργαζόμενους Αμερικανούς πληρώνουν περισσότερα σε εισφορές και παρακρατήσεις
φόρου σε σχέση με τη φορολογία εισοδήματος.

«Είναι το μεγάλο ζήτημα στο διάλογο για τη φορολογική μεταρρύθμιση», λέει ο
Γουίλιαμ Γκέιλ, ερευνητής σε θέματα φορολογίας στο Ινστιτούτο Μπρούκινγκς, ο
οποίος μελετά τις θέσεις που θα πάρουν οι Δημοκρατικοί στο διάλογο για το
σχέδιο μείωσης της φορολογίας από τον Μπους. «Αν έχεις την πρόθεση να μειώσεις
τη φορολογία, θα πρέπει να το κάνεις σε όλα τα επίπεδα» και να περιλάβεις την
παρακράτηση φόρου και τις εισφορές στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Ένα παράδειγμα για την επίδραση της παρακράτησης και των εισφορών είναι η
οικογένεια Πίτερσον από το Ρίτσμοντ που αναφέρθηκε από τον πρόεδρο Μπους κατά
τη διάρκεια της παρουσίασης του σχεδίου του. Ο Μπους τόνισε ότι ενώ πέρυσι
πλήρωσε 1.055 δολάρια για τον ομοσπονδιακό φόρο εισοδήματος, με τις αλλαγές
που θα πραγματοποιήσει δεν θα πληρώσει ούτε ένα δολάριο. Δεν ανέφερε ωστόσο
ότι ο Πολ Πίτερσον και ο εργοδότης του, μια αλυσίδα καταστημάτων σούπερ
μάρκετ, θα εξακολουθήσουν να πληρώνουν 5.000 δολάρια για παρακρατήσεις και
εισφορές για το εισόδημά τους που φθάνει ετησίως τα 37.000 δολάρια. Οι
περισσότεροι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι όσα περισσότερα πληρώνει ένας
εργοδότης για τις εισφορές του εργαζομένου του τόσα λιγότερα του μένουν για να
αυξήσει τους μισθούς.

Φοροαπαλλαγές παιδιών

Ένα άλλο κομμάτι στο σχέδιο του Μπους είναι ο διπλασιασμός του ποσού μείωσης
της φορολογίας για κάθε παιδί, από 500 δολάρια που είναι σήμερα σε 1.000
δολάρια έως το 2006. Παρά το γεγονός ότι ο Μπους θα αυξήσει το όριο του
εισοδήματος με βάση το οποίο οι οικογένειες θα δικαιούνται τη μείωση του φόρου
από τα 110.000 στα 200.000 δολάρια, δεν επιτρέπει στις οικογένειες που δεν θα
είναι υπόχρεες καταβολής φόρου να καρπωθούν αυτή τη μείωση μέσω της περικοπής
των εισφορών τους.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου ο Αλ Γκορ, πρώην αντιπρόεδρος των
Ηνωμένων Πολιτειών και υποψήφιος των Δημοκρατικών για την αμερικανική
προεδρία, χαρακτήρισε το σχέδιο του Μπους ως ένα μεγάλο δώρο για τους
πλούσιους Αμερικανούς. Οι Δημοκρατικοί ερμηνεύουν την αποτυχία του Μπους να
πείσει ότι η μείωση της φορολογίας θα ωφελήσει τους χαμηλού εισοδήματος
Αμερικανούς ως την αχίλλειο πτέρνα του σχεδίου του. «Είναι ένα πυροτέχνημα»,
λέει ο Ρίτσαρντ Γκέπχαρντ, επικεφαλής της μειοψηφίας στη Βουλή των
Αντιπροσώπων. «Θέλουμε να μειώσουμε τη φορολογία για όλους αλλά έχουμε
επικεντρωθεί στη μεσαία τάξη και αυτούς που θέλουν να εισέλθουν εισοδηματικά
στη μεσαία τάξη».

Η πρόταση που κατά πάσα πιθανότητα θα καταθέσουν οι Δημοκρατικοί αφορά τη
μείωση των εισφορών και παρακρατήσεων στον μισθό και τη μείωση μόνο του
κατώτατου συντελεστή φορολόγησης από το 15% στο 13% ή και 12%. Η μείωση αυτή
θα περικόψει και τη φορολογία για τους πιο εύπορους αλλά μόνο κατά περίπου
1.300 δολάρια.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης