«Η πόρτα» της ζωής

Κλείναμε, το άρθρο μας της περασμένης Τρίτης, για τις ευεργετικές επιδράσεις
της Ποίησης (και ιδιαίτερα της δικής μας, της ελληνικής), που τιμάται αυτόν
τον καιρό στο Παρίσι. Δεν γνωρίζαμε, φυσικά, πως την ίδια ημέρα η ίδια η ζωή
θα ερχόταν, μέσω του τραγικού αυτόχειρα, Παντελή Σφηνιά, να μας επιβεβαιώσει.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του στενού του φίλου και συναδέλφου δικού μας Γιώργου
Τσιούτσια (που την εμπιστεύθηκε στο «Καρφί», που τη δημοσίευσε πρωτοσέλιδη στο
φύλλο 220 του περασμένου Σαββάτου), αντί άλλου σημειώματος που όλοι περίμεναν
να βρουν, ο τραγικός αυτόχειρ αποχαιρέτησε τα εγκόσμια με δύο ποιήματα.

Το πρώτο του Καβάφη «Τα παράθυρα», το δεύτερο του Στογιαννίδη «Η πόρτα».

Πολλοί από τους αναγνώστες μας θα ακούν ίσως το όνομα του δεύτερου ποιητή για
πρώτη φορά. Πρόκειται για έναν πολύ σημαντικό λυρικό ποιητή, στη γραμμή των
Βαρβιτσιώτη – Γεραλή – Ελύτη, που μας άφησε χρόνους πριν από δύο περίπου
χρόνια και που ο θάνατός του πέρασε, ως εικός, απαρατήρητος απ’ τις
εφημερίδες.

Επιλέγοντάς τον ο τραγικός αυτόχειρ, τον ανέσυρε από τη λησμονιά, όπου τον
είχαν καταδικάσει οι «επαΐοντες», που αν δεν κυκλοφορείς μέσα στα κυκλώματά
τους, είναι σα να μην υπάρχεις γι’ αυτούς. Κι ο Στογιαννίδης, Καβαλιώτης που
ζούσε στη Θεσσαλονίκη, ανήκε σ’ αυτή την κατηγορία. (Είχε μάλιστα το επιπλέον
μειονέκτημα για τους επαΐοντες, να ασκεί το επάγγελμα του ιδιοκτήτη
ζαχαροπλαστείου).

Και με τα καβαφικά «παράθυρα» δεν θα ασχοληθώ. (Ο τραγικός αυτόχειρ υπήρξε
θύμα «τηλεοπτικών παραθύρων»). Θα θυμίσω μόνο ένα στίχο: «Όταν ανοίξει ένα
παράθυρο θα ‘ναι παρηγορία». Κι όπως αυτή η παρηγορία δεν φαινόταν πουθενά
προτίμησε ν’ ανοίξει αυτός το παράθυρο και να πηδήξει, ρίχνοντας πρώτα τα
παπούτσια του στον δρόμο, ώστε να προλάβουν να προφυλαχτούν ανίδεοι
περαστικοί.

(Μια πράξη πρωτοφανής για μελλοντικό αυτόχειρα, που δείχνει και την ψυχραιμία
του την ώρα την πιο κρίσιμη της ζωής του και το μέλημά του μην, με την πράξη
του αυτή, πάρει κι άλλον ο Χάρος εξαιτίας του, αφού ένιωθε βεβαρημένος με 82
ήδη νεκρούς).

Από το ποίημα του Στογιαννίδη, αν εξαιρέσουμε την αρχή «Αν κλείσεις την πόρτα
/ θα μείνουν οι θόρυβοι έξω / το φως σκοτωμένο κ.τ.λ.», σημασία για την
ψυχολογική κατάστασή του έχουν οι στίχοι: «Ξεκομμένος απ’ τον κόσμο τον
υπαρκτό ζεις με τις παραισθήσεις…».

Ωστόσο ένα άλλο ποίημα του Στογιαννίδη, κι αυτό σε ανθολογία ποιητική, (δεν
ξέρω αν είναι η ίδια με αυτήν που χρησιμοποίησε ο Παντελής Σφηνιάς για να μας
αποχαιρετήσει) «δένει» με την περίπτωσή του.

Διαβάστε το: «Στην αρχή νόμισε πως περίσσευε, / τον έσπρωχνε το νερό προς τα
έξω. / Τα ρούχα του έπλεαν περιττά / κάνοντας τις κινήσεις του δύσκολες.

Αναγκάσθηκε να τα βγάλει. / Τότε σα να σώθηκε το νερό κάτω απ’ τα πόδια του /
βούλιαξε.

Τα ‘χασε, έκανε να φωνάξει, πνιγόταν. / Χωρίς νερό, σκέφθηκε πάλι κανένας δεν
πνίγεται.

Αλλά τότε γιατί η σκηνοθεσία της θάλασσας / αφού δεν υπήρχε καμία πιθανότης /
να βγει απ’ το αδιέξοδο που φαντάστηκε». Με δύο λόγια, αγαπητοί αναγνώστες, η
ποίηση μας λέει καμιά φορά πολύ πιο καθαρά για τα αίτια μιας καταστροφής, παρά
οι οικονομικές αναλύσεις τύπου «τα αμοιβαία των μεγαλομετόχων», «η τιμή της
μετοχής», «οι ισολογισμοί», «η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου».

Όροι αιθεροβάμονες, που πετούν στα σύννεφα, όπως όλη η εικονική οικονομία που
βασίζεται στο πλαστικό χρήμα. Διότι, ευτυχώς για μας, ο άνθρωπος δεν έχει
ακόμα αντικατασταθεί στην παγκοσμιοποιημένη σκυταλοδρομία. Θέλουν να τον
αντικαταστήσουν, αλλά δεν μπορούν.

Ο άνθρωπος έχει ακόμα συγκινήσεις, αισθήματα, φιλότιμο, αγωγή, ευαισθησία,
ρίζα και καταγωγή. Αυτά λησμονούν όσοι παίζουν με τα νούμερα, είτε στα
Χρηματιστήρια είτε στις επιχειρήσεις. Και την αξία όλων αυτών των πραγμάτων,
θύμισε με την πράξη του ο Παντελής Σφηνιάς, που δεν τον γνώρισα ποτέ μου.