Ουραγός στην ανταγωνιστικότητα

Την τελευταία θέση καταλαμβάνει η Ελλάδα μεταξύ των κρατών-μελών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι αφορά τα εφόδια με τα οποία μπαίνει στη μάχη της
ανταγωνιστικότητας και της αύξησης της απασχόλησης.

Το απογοητευτικό συμπέρασμα προκύπτει από μετρήσεις που έκανε η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή για τις επιδόσεις των κρατών-μελών σε 27 επιμέρους θέματα οικονομικής
και κοινωνικής πολιτικής. Πρόκειται για 27 «διαρθρωτικούς», όπως τους ονομάζει
η Επιτροπή, δείκτες, οι οποίοι μετρούν την πρόοδο των κρατών-μελών, σε σχέση
με τους στόχους που έθεσε τον περασμένο Μάρτιο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της
Λισαβώνας: τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής οικονομίας, βασισμένης στη γνώση,
με καλύτερες και περισσότερες θέσεις εργασίας και κοινωνική συνοχή.

Στο όραμα αυτό, λοιπόν, για την Ευρώπη του αύριο, η Ελλάδα σκοράρει πολύ
χαμηλά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκλήρωσε πρόσφατα την επεξεργασία των σχετικών
πινάκων με τις επιδόσεις των κρατών-μελών και η Ελλάδα εμφανίζεται να
καταλαμβάνει μία από τις τελευταίες και συχνότατα την τελευταία θέση σε όλους
τους δείκτες, εκτός από 6, όπου η εικόνα της δεν είναι τραγική.

Η Επιτροπή θα συντάξει μια «συνθετική έκθεση», όπως την ονομάζει, η οποία θα
μετρά την πρόοδο των κρατών-μελών στην ικανοποίηση των στόχων της Λισαβώνας
και θα επιτρέψει τον εντοπισμό των ισχυρών και ασθενών σημείων τους. Η
συνθετική έκθεση θα παρουσιασθεί στο ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για το ίδιο
θέμα, της επόμενης άνοιξης, προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις για συγκεκριμένα
μέτρα πολιτικής.

Για την περίπτωση της Ελλάδας, όμως, δεν χρειάζεται να περιμένει κανείς έως
την επόμενη άνοιξη για να αντιληφθεί τη μειονεκτική θέση από την οποία ξεκινά.
Οι 27 δείκτες είναι αποκαλυπτικοί, αφού την αναδεικνύουν σταθερά ουραγό. Οι
δείκτες αυτοί καλύπτουν τέσσερις τομείς: την απασχόληση, την καινοτομία και
την έρευνα, τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και την κοινωνική συνοχή.
Αναλυτικά, η εικόνα της Ελλάδας, όπως παρουσιάζεται σ’ αυτούς, είναι η εξής:

1. Απασχόληση. Οι επιδόσεις των κρατών-μελών στον τομέα αυτόν μετρώνται
με βάση 7 δείκτες, από τους οποίους μόνο στους δύο η θέση της Ελλάδος
βρίσκεται περίπου στο μέσον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα
καταλαμβάνει μία από τις τελευταίες θέσεις σε ό,τι αφορά το ποσοστό
απασχόλησης, την απασχόληση των γυναικών και την διά βίου εκπαίδευση, έχει το
δεύτερο υψηλότερο ποσοστό ανεργίας (στοιχεία 1999) και βρίσκεται σε μεσαία
θέση σε ό,τι αφορά την απασχόληση των μεγαλυτέρων σε ηλικία και τις
επιβαρύνσεις των χαμηλόμισθων (φορολογικές και ασφαλιστικές).

2. Καινοτομία και έρευνα. Η Ελλάδα καταλαμβάνει μία από τις δύο
τελευταίες θέσεις σε όλους τους δείκτες. Αυτοί αφορούν τη δαπάνη για την
παιδεία, καθώς και για την έρευνα και την τεχνολογία, τη δαπάνη για την
τεχνολογία πληροφορικής και επικοινωνιών, το ποσοστό της σύνδεσης με το
Ίντερνετ, τις ευρεσιτεχνίες σε τομείς υψηλής τεχνολογίας, τις εξαγωγές
προϊόντων υψηλής τεχνολογίας και το venture capital (κεφάλαιο επιχειρηματικού
κινδύνου).

3. Οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Απογοητευτική η ελληνική εικόνα και σ’
αυτόν τον τομέα που μετρά πόσο αποτελεσματικά και καλά λειτουργούν οι αγορές
προϊόντων και κεφαλαίων. Οι σχετικοί δείκτες μετρούν την εξαγωγική τάση, το
επίπεδο των τιμών σε σύγκριση με τις άλλες χώρες και τον βαθμό σύγκλισης των
τιμών, τις τιμές των υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών, ενέργειας και φυσικού αερίου,
τις κρατικές ενισχύσεις και την άντληση κεφαλαίων από το Χρηματιστήριο. Μόνο
στον τελευταίο δείκτη η Ελλάδα, με βάση τα στοιχεία της εξαιρετικής για τα
χρηματιστηριακά δεδομένα χρονιάς του 1999, κατάφερε να εξασφαλίσει μια υψηλή
(4η) θέση.

4. Κοινωνική συνοχή. Οι σχετικοί δείκτες την κατατάσσουν επίσης σε
χαμηλή θέση. Σε ό,τι αφορά το ποσοστό της φτώχειας, είναι στην προτελευταία
θέση μόνο αφού συνυπολογισθούν οι κοινωνικές παροχές, οι οποίες ενώ στις άλλες
χώρες είναι υψηλές, εδώ ανύπαρκτες (επιδόματα ανεργίας κ.λπ.). Πολύ χαμηλή
είναι επίσης η περιφερειακή συνοχή της χώρας, αφού υπάρχουν πολύ φτωχές και
αρκετά πλούσιες περιοχές.

Οι 27 δείκτες επελέγησαν επειδή θεωρείται ότι μετρούν με ικανοποιητικό τρόπο
την πρόοδο στους παραπάνω τέσσερις τομείς πολιτικής. Όπως επισημαίνει η
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο αριθμός είναι αρκετά μικρός ώστε να διευκολύνει το
διάλογο, αλλά και αρκετά μεγάλος ώστε να προσφέρει μια ισορροπημένη εικόνα των
επιδόσεων της οικονομίας σ’ αυτούς τους τέσσερις τομείς.

Η συνθετική έκθεση θα επικεντρωθεί στους τομείς αυτούς, στο πλαίσιο του
στρατηγικού στόχου της Λισαβώνας, να αναδείξει την Ευρωπαϊκή Ένωση ως την
πλέον ανταγωνιστική οικονομία του κόσμου.

Πάντως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι θα συμπληρώσει τον κατάλογο των
κριτηρίων ανταγωνιστικότητας με 11 ακόμη δείκτες, οι οποίοι θα αφορούν μεταξύ
άλλων το ηλεκτρονικό εμπόριο, το κόστος κεφαλαίου, τις διαδικασίες για τη
σύσταση επιχειρήσεων κ.ά.