ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΑΤΙΕΣ Θέλουν βιβλία

Ο λόγος στους αναγνώστες.

Ο Στρατής Πόθας, Ε. Βενιζέλου 20, Μυτιλήνη, γράφει:

«Λίγο πολύ είναι γνωστή η ύπαρξη του ελληνόφωνου χωριού Tartous Al. Hamidie
στη Συρία, που προέκυψε απ’ την αναγκαστική μετοίκηση, που επέβαλαν οι
Οθωμανοί, στα τέλη του 19ου αιώνα, στους κατοίκους ενός εξισλαμισθέντος χωριού
της Κρήτης. Ήταν στην εποχή, όπου στη Μεγαλόνησο δυνάμωνε ο αγώνας για την
Ένωση και οι πρόγονοι των σημερινών κατοίκων του Al. Hamidie (ως
νεο-προσηλυτισθέντες στο Ισλάμ), δεν ενέπνεαν εμπιστοσύνη ούτε στους Τούρκους
ούτε στους Ρωμιούς.

Είχα την τύχη να ταξιδέψω με ιορδανικό πρακτορείο στη Συρία, που δεν ήξεραν,
ούτε είχαν προβλέψει επίσκεψή μας στο ελληνόφωνο χωριό. Μπορέσαμε όμως μια
παρέα υποψιασμένων συνταξιδιωτών μας να βγούμε λιγάκι απ’ το πρόγραμμα και να
δούμε από κοντά το χωριό αυτό και τους κατοίκους του, που η γέννηση και η
ύπαρξή του αποτελεί μια ιδιαιτερότητα, ένα καπρίτσιο, αντανάκλαση της νεώτερης
ιστορίας της φυλής μας.

Ακάλεστοι λοιπόν και ανειδοποίητα, βρεθήκαμε σούρουπο στο παραθαλάσσιο χωριό,
ανάμεσα στην Τρίπολη του Λιβάνου και στην Ταρσό της Συρίας, την ώρα που ο
καφενές ήταν κατάμεστος απ’ τους κατοίκους, ψαράδες και γεωργούς στην
πλειοψηφία. Με την πρώτη ερώτηση πετάχτηκαν απ’ τις παρέες τους οι
ελληνόφωνοι, ήλθαν κι άλλοι πολλοί, ήλθαν δεκάδες – εκατοντάδες παιδιά και σε
χρόνο μηδέν γέμισε από Ελλάδα ασφυκτικά ο χώρος. Βροχή οι ερωτήσεις και οι
συστάσεις απ’ εδώ κι απ’ εκεί.

“Τρεις μήνες είχαμε να δούμε πατριώτες στο χωρκιό μας”, μας εκμυστηρεύεται με
παράπονο ο Ιμπραήμ Αλί Τερζαλάκις, “δεν τους εφέρνουν πια απ’ εδώ τα
τουριστικά πρακτορεία”, συνέχισε, με τη διαπίστωση “είμαστάνε πια ξεχασμένοι”!

Απ’ την άλλη άκρη του τραπεζιού ένας γέροντας ξεκίνησε να ιστορεί με παλιές
μαντινάδες καλωσορίσματα αλλά και τη νοσταλγία του για τη χαμένη πατρίδα.
Θελήσαμε κι εμείς ν’ ανταποδώσουμε με το γνωστό ριζίτικο “Πότε θα κάνει
ξαστεριά”, αλλά διαπιστώσαμε πως δεν τραγουδούσαν μαζί μας και όταν ρωτήσαμε
γιατί πήραμε την απάντηση “μα αυτά είναι καινούργια και δεν τα κατέχουμε!”.

Ο “ελληνικός” χρόνος στο Χαμιντιέ της Συρίας σταμάτησε πράγματι το 1880! Το
ίδιο και η κουλτούρα τους και η γλώσσα τους, που σήμερα πια συνεχίζουν μεν να
την κατέχουν επαρκώς (ακόμη και τα πιτσιρίκια) αλλά μόνο προφορικά, χωρίς
γραφή κι ανάγνωση.

“Στείλτε μας βιβλία”, ήταν η τελευταία τους λέξη, καθώς μας συνόδευαν σαν
γιορταστική πομπή μέσα στο χωριό, για να δείξουν τα σπίτια και τις φαμίλιες
τους, να μας δείξουν με περηφάνια και στους άλλους, Άραβες, συγχωριανούς τους.

Δράττομαι της ευκαιρίας να μεταφέρω μέσα από “ΤΑ ΝΕΑ” την έκκληση αυτή των
ελληνόφωνων του Χαμιντιέ, προς κάθε ευαισθητοποιημένο Έλληνα αλλά και στους
αρμόδιους της πολιτείας. Επίσης να προτρέψω τους συμπατριώτες μου, που
σχεδιάζουν ταξίδι στη Συρία, την πανέμορφη, φινετσάτη και γεμάτη από
διαχρονική Ελλάδα, αυτή χώρα της Μέσης Ανατολής, να μη λησμονήσουν να
επισκεφθούν και το Χαμιντιέ.

Αν μη τι άλλο, όπως επισημαίνει και ο Οδυσσέας Ελύτης στο “Άξιον εστί”, οι
ξεχασμένοι ομοεθνείς μας δεν ζητούν τίποτε άλλο απ’ το αυτονόητο δικαίωμά τους
που κλείνεται στη ρήση του ποιητή: “… Την γλώσσαν μου έδωσαν ελληνικήν”.

Τι σημασία έχει αν πρόκειται για μουσουλμάνους στο θρήσκευμα;».