Οι πρωταγωνιστές των θρίλερ του πετρελαίου και του ευρώ

Ο Αλί Ροντρίγκεζ, πρόεδρος του ΟΠΕΚ, ρίχνει την ευθύνη στις δυτικές
κυβερνήσεις και στους κερδοσκόπους για τις συνεχείς ανατιμήσεις του μαύρου
χρυσού.

Ο Μπιλ Κλίντον, πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, και η «κυβέρνηση» της
Ευρωπαϊκής Ένωσης (η Κομισιόν) πιέζουν το πετρελαϊκό καρτέλ να αυξήσει την
παραγωγή του, ενώ ο Αλί Αλ Ναϊμί, υπουργός Πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας,
μπορεί ανά πάσα στιγμή να πλημμυρίσει τις διεθνείς αγορές με πετρέλαιο.

Ο Ιρακινός πρόεδρος Σαντάμ Χουσεΐν έρχεται και πάλι στο προσκήνιο
απειλώντας το Κουβέιτ και τρομάζοντας τις αγορές που έχουν νωπές μνήμες από
τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο.

Αυτοί είναι οι πρωταγωνιστές του πετρελαϊκού θρίλερ που παρακολουθεί με
κομμένη την ανάσα η παγκόσμια οικονομία.

Οι Ευρωπαίοι, περισσότερο, έχουν ακόμη έναν πονοκέφαλο: αυτόν του βαριά
τραυματισμένου ευρώ. Οι τύχες του πληγωμένου κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος
βρίσκονται στα χέρια τεσσάρων ισχυρών ανδρών του πλανήτη.

Θα αποφασίσει παρέμβαση στις αγορές συναλλάγματος ο Βιμ Ντούιζενμπεργκ,
πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας;

Θα εξασφαλίσει τη συνεργασία του Άλαν Γκρίνσπαν, διοικητή της αμερικανικής
Κεντρικής Τράπεζας;

Ο Λοράν Φαμπιούς, προεδρεύων του ΕΚΟΦΙΝ και υπουργός Οικονομικών της
Γαλλίας, έχει εκφράσει επανειλημμένως την ανησυχία του για την κατρακύλα του
ευρώ, ενώ, o Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ, που χειρίζεται τις τύχες
της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής οικονομίας, έχει ομολογήσει ότι η πτώση του κοινού
νομίσματος είναι ευπρόσδεκτη.

ΜΠΙΛ ΚΛΙΝΤΟΝ

Ο πλανητάρχης και τα κρυφά χαρτιά του

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών παρακολουθεί τις εξελίξεις στις διεθνείς
αγορές πετρελαίου γνωρίζοντας ότι τα αμερικανικά πετρελαϊκά αποθέματα
βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Παράλληλα, αν και έχει διαβεβαιώσει ότι
η αμερικανική οικονομία είναι επαρκώς θωρακισμένη από την απειλή μιας νέας
πετρελαϊκής κρίσης, γνωρίζει ότι η εκτόξευση των λιανικών τιμών των καυσίμων
στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει υψηλό πολιτικό κόστος εν όψει των προεδρικών
εκλογών του Νοεμβρίου.

Ο Κλίντον διατηρεί άριστες σχέσεις με τους αξιωματούχους της Σαουδικής Αραβίας
και μπορεί ανά πάσα στιγμή να παρέμβει ζητώντας αύξηση της παραγωγής
πετρελαίου. Το κρυφό χαρτί του Κλίντον είναι το τεράστιο στρατηγικό πετρελαϊκό
απόθεμα των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει αποκλείσει το
ενδεχόμενο χρήσης του στην περίπτωση που σημειωθούν ελλείψεις καυσίμων
θέρμανσης τον ερχόμενο χειμώνα στην αμερικανική αγορά.

ΑΛΙ ΡΟΝΤΡΙΓΚΕΖ – ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΟΠΕΚ:

Το θεριό κι ο… Γιάννης

Ο Αλί Ροντρίγκεζ, πρόεδρος του ΟΠΕΚ και υπουργός Πετρελαίου της Βενεζουέλας,
έχει δηλώσει ότι η ευθύνη για τις υψηλές τιμές των καυσίμων ανήκει στις
δυτικές κυβερνήσεις και στις αγορές πετρελαίου που έχουν, σύμφωνα με τον ίδιο,
καταληφθεί από κερδοσκοπικό πυρετό.

Ο ΟΠΕΚ ιδρύθηκε το 1960 με κύριο στόχο την καλύτερη αξιοποίηση των πετρελαϊκών
πόρων των πετρελαιοπαραγωγών χωρών (όχι όλων). Από τότε κατάφερε να γίνει
διάσημος για τα πλήγματα που κατάφερε στις οικονομίες των ανεπτυγμένων χωρών
με τα πετρελαϊκά σοκ το 1973 και 1979.

Στις αρχές του 1999, η αδυναμία χάραξης κοινής πετρελαϊκής πολιτικής μεταξύ
των 11 χωρών του ΟΠΕΚ και η μείωση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου λόγω της
κρίσης των ασιατικών οικονομιών, είχαν ως αποτέλεσμα τη σταδιακή κατρακύλα των
τιμών του μαύρου χρυσού σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα ­ κάτω από τα 10 δολάρια
ανά βαρέλι. Πετρελαιοπαραγωγοί χώρες όπως το Μεξικό και η Βενεζουέλα είδαν τα
έσοδά τους να συρρικνώνονται επικίνδυνα. Μια συντονισμένη προσπάθεια από την
πλευρά του ΟΠΕΚ για τον έλεγχο της παραγωγής προκάλεσε τη σταδιακή άνοδο των
τιμών του πετρελαίου. Όταν οι τιμές ξεπέρασαν το επίπεδο των 20 δολαρίων, οι
πετρελαιοπαραγωγοί χώρες άρχισαν να δέχονται έντονες πολιτικές πιέσεις
προκειμένου να αυξήσουν την παραγωγή .

Αλλά και ο ίδιος ο ΟΠΕΚ τρομάζει μπροστά ενδεχόμενο μιας παγκόσμιας
οικονομικής επιβράδυνσης λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου, αφού θεωρείται
βέβαιο ότι κάτι τέτοιο μεσοπρόθεσμα θα προκαλέσει κάμψη της ζήτησης
πετρελαίου. Παράλληλα θα οδηγήσει στην αξιοποίηση νέων κοιτασμάτων στη
Βορειοανατολική Ευρώπη και στη μερική αντικατάσταση του πετρελαίου από άλλες
μορφές ενέργειας, όπως το φυσικό αέριο.

Ο ΟΠΕΚ προχώρησε το 2000 σε τρεις αυξήσεις της παραγωγής του. Το παράδοξο,
σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΠΕΚ, είναι ότι η παραγωγή του βρίσκεται στο
υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων είκοσι χρόνων, κοντά στα τριάντα εκατομμύρια
βαρέλια ημερησίως. Παράλληλα, όμως, οι τιμές του μαύρου χρυσού όχι μόνο δεν
μειώνονται, αλλά παρουσιάζουν αυξητικές τάσεις, καθώς τα αποθέματα καυσίμων
των δυτικών χωρών βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Αυτό εν μέρει
αποδίδεται στην αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου, λόγω της επιτάχυνσης
των ρυθμών ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας αλλά και λόγω της απροθυμίας
των δυτικών χωρών να προχωρήσουν σε μαζικές αγορές πετρελαίου στις σημερινές
υψηλές τιμές.

ΟΙ 7 ΑΔΕΛΦΕΣ

Οι πετρελαϊκές εταιρείες κερδοσκοπούν…

Ο ΟΠΕΚ αλλά και αρκετοί αναλυτές της διεθνούς αγοράς πετρελαίου αποδίδουν τη
συνεχή ανατίμηση του μαύρου χρυσού σε πετρελαϊκές εταιρείες που κερδοσκοπούν.
Μάλιστα, στηρίζουν την άποψή τους στο γεγονός ότι η παραγωγή πετρελαίου από
την πλευρά του ΟΠΕΚ βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο
δεκαετιών. Το σίγουρο είναι ότι η διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα
επηρεάζει θετικά την κερδοφορία των πετρελαϊκών εταιρειών, αυξάνοντας
παράλληλα την ελκυστικότητα των μετοχών τους στα χρηματιστήρια.

ΣΑΝΤΑΜ ΧΟΥΣΕΪΝ

Νέες κατηγορίες κατά Κουβέιτ

Ένας νέος ­ αλλά ουσιαστικά παλιός γνώριμος της αγοράς πετρελαίου ­
επανέρχεται δυναμικά στη διεθνή πετρελαϊκή σκηνή. Ο πρόεδρος του Ιράκ
προειδοποίησε τον ΟΠΕΚ ότι οι πιέσεις από την πλευρά των δυτικών υπερδυνάμεων
για την αύξηση της παραγωγής πετρελαίου εντείνονται. Το Ιράκ κατηγορεί το
Κουβέιτ ότι «κλέβει» πετρέλαιο από τα κοιτάσματά του. Η διεθνής κοινότητα ­
και η αγορά πετρελαίου ­ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στις σχέσεις Ιράκ –
Κουβέιτ και ήδη οι Ηνωμένες Πολιτείες προειδοποίησαν τη Βαγδάτη ότι δεν θα της
επιτρέψουν να απειλήσει τη γειτονική του χώρα. Κανείς δεν ξεχνά ότι με ανάλογη
αφορμή το Ιράκ κατέλαβε το 1990 στρατιωτικά το Κουβέιτ προκαλώντας τη διεθνή
στρατιωτική επέμβαση στον Περσικό Κόλπο.

ΑΛΙ ΑΛ ΝΑΪΜΙ

Η Σαουδική Αραβία διαβεβαιώνει…

Η πετρελαϊκή υπερδύναμη του πλανήτη είναι η Σαουδική Αραβία. Παράλληλα, είναι
μια από τις ελάχιστες χώρες του πετρελαϊκού καρτέλ που έχει τη δυνατότητα να
αυξήσει κατακόρυφα την παραγωγή της πλημμυρίζοντας την παγκόσμια αγορά με
πετρέλαιο. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι με τη στάση της έχει αποκτήσει
άτυπα το δικαίωμα να αυξάνει μονομερώς την παραγωγή πετρελαίου, προκαλώντας
αντιδράσεις από την πλευρά των σκληροπυρηνικών του ΟΠΕΚ, όπως το Ιράν και το
Κουβέιτ.

Ο Αλί Αλ Ναϊμί, υπουργός πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, έχει ανοιχτή γραμμή
με τον Μπιλ Ρίτσαρντσον, υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, τον οποίο έχει
διαβεβαιώσει ότι η χώρα του θα αναλάβει δράση στην περίπτωση που οι εξελίξεις
στην αγορά πετρελαίου απειλήσουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία.

ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ ΝΤΕ ΠΑΛΑΘΙΟ

Η Ε.Ε ονειρεύεται τιμή 20 δολαρίων

Η Ισπανίδα Λιογιόλα Ντε Παλάθιο, επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αρμόδια για
θέματα Ενεργείας, έχει αναλάβει τον ρόλο εκείνου που διαμαρτύρεται προς τον
ΟΠΕΚ για την αποσταθεροποίηση των τιμών του πετρελαίου. Η ίδια θεωρεί «σωστή»
μια τιμή του αργού πετρελαίου κοντά στα επίπεδα των είκοσι δολαρίων ανά βαρέλι
και έχει επανειλημμένα καλέσει τον ΟΠΕΚ να προσαρμόσει την παραγωγή του στη
ζήτηση της παγκόσμιας οικονομίας. Οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης
παρακολουθούν τον πληθωρισμό να σκαρφαλώνει επικίνδυνα όχι μόνο λόγω του
πετρελαίου, αλλά και της εξασθένησης του ευρώ. Η Ντε Παλάθιο δήλωσε
ικανοποίηση για την πρόσφατη αύξηση της παραγωγής πετρελαίου από την πλευρά
του ΟΠΕΚ, αλλά τόνισε ότι ίσως χρειαστούν νέες αυξήσεις για να αποκλιμακωθούν
οι τιμές του μαύρου χρυσού.

ΒΙΜ ΝΤΟΥΙΖΕΝΜΠΕΡΓΚ

Μάταιες οι προσπάθειες για ανάκαμψη

Ο κεντρικός τραπεζίτης της ευρωζώνης παρακολουθεί από τον Ιανουάριο του 1999
το κοινό νόμισμα να κινείται μόνο προς μία κατεύθυνση: προς τα κάτω!

Οι προσπάθειές του για την ανάκαμψη του κοινού νομίσματος, που από από την
ημέρα της «γέννησής» του έχει χάσει περίπου το 30% της αξίας του έναντι του
δολαρίου και του γιεν, ήταν κυρίως λεκτικές παρεμβάσεις στις αγορές
συναλλάγματος, που στόχευαν στην τόνωση της ψυχολογίας των αγορών σε σχέση με
το ευρώ. Αποδείχτηκαν, ωστόσο, αναποτελεσματικές για να βελτιώσουν την εικόνα
του κοινού νομίσματος.

Ο Ντούιζενμπεργκ έχει δηλώσει ότι τόσο το ασθενές ευρώ όσο και η αύξηση της
τιμής του πετρελαίου αποτελούν λόγους ανησυχίας για την πορεία της ευρωπαϊκής
οικονομίας. Την περασμένη εβδομάδα δήλωσε πρώτη φορά ότι θα διαθέσει μέρος των
δολαριακών συναλλαγματικών αποθεμάτων του, προκειμένου να στηρίξει το ευρώ
στις αγορές συναλλάγματος.

Ωστόσο, η προοπτική μιας μαζικής παρέμβασης στις αγορές είναι πολύ μακρινή
καθώς ο κεντρικός τραπεζίτης γνωρίζει ότι, για να στεφθεί με επιτυχία, πρέπει
να εξασφαλίσει τη συνεργασία της αμερικανικής και της ιαπωνικής κεντρικής
τράπεζας, πράγμα το οποίο θεωρείται απίθανο στην παρούσα συγκυρία.

ΑΛΑΝ ΓΚΡΙΝΣΠΑΝ

Απροθυμία και ακινησία προεκλογική

Ο Άλαν Γκρίνσπαν, διοικητής της κεντρικής τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών,
βλέπει το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών των Ηνωμένων Πολιτειών
να πραγματοποιεί το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, χωρίς, ωστόσο, να έχει προκαλέσει
ακόμη προβλήματα στο δολάριο.

Το αντίθετο, μάλιστα. Το δολάριο εμφανίζεται πανίσχυρο έναντι του ευρώ, κυρίως
λόγω των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας και την
εντυπωσιακή πορεία των αμερικανικών αγορών που κάνουν τις αμερικανικές αξίες
ελκυστικότερες των ευρωπαϊκών.

Προς το παρόν θεωρείται σίγουρο ότι το αφεντικό της FED δεν θεωρεί την ισχύ
του δολαρίου επικίνδυνη για την οικονομία, με αποτέλεσμα να είναι απίθανη η
συνεργασία του σε πρόταση των Ευρωπαίων για παρέμβαση στις αγορές
συναλλάγματος με στόχο την άνοδο του ευρώ. Το σημαντικότερο εμπόδιο είναι οι
επερχόμενες προεδρικές εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το ισχυρό δολάριο
αποτελεί σημαντικό πολιτικό όπλο της αμερικανικής κυβέρνησης, διότι πείθει
τους Αμερικανούς καταναλωτές για την επιτυχή οικονομική πολιτική των Δημοκρατικών.

ΛΟΡΑΝ ΦΑΜΠΙΟΥΣ

Ένας απ’ τους πολλούς που μιλάνε…

Ο Γάλλος προεδρεύων (έως τον Δεκέμβριο) του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών
της Ευρωπαϊκής Ένωσης γνωρίζει ότι η αποκλειστική ευθύνη και δικαιοδοσία να
χειρίζεται τα του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος ανήκει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα.

Ωστόσο, η συνεχής κατρακύλα του ευρώ στις αγορές πλήττει το κύρος των
Ευρωπαίων πολιτικών που έπεισαν τους Ευρωπαίους πολίτες να απαρνηθούν τα
εθνικά τους νομίσματα για ένα ευρώ που ήταν «ισχυρό, αξιόπιστο και σταθερό».

Το μεγαλύτερο πρόβλημα του Εκοφίν που υπονόμευσε την πορεία του κοινού
νομίσματος στις αγορές ήταν και η κακοφωνία που επικρατεί στις τάξεις των
ιθυνόντων της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής, οι οποίοι πολύ συχνά έχουν
κάνει αντικρουόμενες δηλώσεις για το ευρώ.

Και ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες μιλάει μόνο ένας για το δολάριο ­ ο Άλαν
Γκρίνσπαν ­ στην Ευρώπη μιλούν όλοι.

ΓΚΕΡΧΑΡΝΤ ΣΡΕΝΤΕΡ

Η δήλωση που τορπίλισε το ευρώ

Πριν από δύο εβδομάδες ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ «ομολόγησε»
στις αγορές συναλλάγματος αυτό που οι ίδιες υποπτεύονταν τους τελευταίους
μήνες:

«Η τρέχουσα ισοτιμία του ευρώ είναι περισσότερο λόγος ικανοποίησης και
λιγότερο λόγος ανησυχίας…».

Το φτηνό ευρώ, δήλωσε ο Σρέντερ, ευνόησε τις γερμανικές εξαγωγές και την
οικονομία γενικότερα.

Πριν από μερικά χρόνια κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί τον Γερμανό
καγκελάριο επικεφαλής της μεγαλύτερης και σταθερότερης οικονομίας της Ευρώπης
να μιλάει με ικανοποίηση για την εξασθένηση του μάρκου.

Οι αγορές δεν χαρίστηκαν στον Σρέντερ και έσπρωξαν το ευρώ στον γκρεμό.

Ο ίδιος προσπάθησε να ανασκευάσει τις δηλώσεις του αλλά ήταν αργά.