Η έλλειψη ρευστότητας έφερε νευρικότητα στη Σοφοκλέους

Απαράβατος όρος για την ανάκαμψη της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς
αποτελεί η ενίσχυση της ρευστότητας. «Για να ανέβει η αγορά θα πρέπει να μπει
νέο χρήμα» δηλώνει με κατηγορηματικό τρόπο ο κ. Μπουντουράκης, ο οποίος
παράλληλα αναλύει τα μέσα και τις συνθήκες που θα επιτρέψουν την εισροή νέων κεφαλαίων.

Προηγουμένως όμως αναλύει τη σημερινή εικόνα που παρουσιάζει η Σοφοκλέους και
ερμηνεύει τη σημερινή της συμπεριφορά, η οποία απασχολεί το σύνολο των αμέσως
ή εμμέσως εμπλεκομένων με τα τεκταινόμενα στο Χρηματιστήριο.

«Για να μπορέσουμε να ερμηνεύσουμε τη συμπεριφορά της αγοράς θα πρέπει να
ανατρέξουμε για λίγο στην πρόσφατη ιστορία της», τονίζει και συνεχίζει: «Αυτό
που την χαρακτήριζε μέχρι πριν από ενάμιση χρόνο ήταν η έλλειψη δικτύων
διανομής του προϊόντος. Η χρηματιστηριακή αγορά μέχρι πρότινος δεν είχε
πρόσβαση στο ευρύ επενδυτικό κοινό. Δεν υπήρχε δηλαδή υποδομή εξυπηρέτησης του
χρηματιστηριακού προϊόντος. Αυτό που συνέβη τον τελευταίο ενάμιση χρόνο ήταν η
ραγδαία και κατακλυσμιαία ανάπτυξη των ΕΛΔΕ, οι οποίες στην ουσία είναι τα
υποκατάστατα των δικτύων διανομής του προϊόντος. Άρα, πλέον, ο πελάτης, ο
ιδιώτης έχει πρόσβαση, μέσω της ΕΛΔΕ, στο Χρηματιστήριο».

Όπως συμβαίνει όμως σε όλες τις περιπτώσεις, σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις που
δρομολογήθηκαν έπαιξε η χρονική συγκυρία εκδήλωσής τους, που οδήγησαν στην
πρόσφατη «έκρηξη» της χρηματιστηριακής αγοράς.

Η χρονική συγκυρία

Όπως λέει ο κ. Μπουντουράκης, «σημασία θα πρέπει να δοθεί και στη χρονική
συγκυρία που αναπτύχθηκε αυτό το φαινόμενο, καθώς υπήρχε ένα αυξημένο
ενδιαφέρον, διεθνώς, για τα Χρηματιστήρια.

Συνέπεσε επίσης με την ένταξη της δραχμής στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών
Ισοτιμιών και άρα με την έναρξη της διαδικασίας σύγκλισης της ελληνικής
οικονομίας με την ΟΝΕ, που σηματοδότησε τη σταθεροποίηση του νομίσματος και
την απαρχή μείωσης των επιτοκίων, γεγονός το οποίο είχε ως αποτέλεσμα να
δημιουργείται ρευστότητα στην αγορά.

Από τη μία το γεγονός αυτό και από την άλλη η εξασφάλιση πρόσβασης στο
Χρηματιστήριο, μέσω κυρίως των ΕΛΔΕ, έφεραν τον επενδυτή κοντά στο
Χρηματιστήριο. Εκεί οφείλεται η έκρηξη του Χρηματιστηρίου. Αυτά συνέβησαν σε
πολύ σύντομο χρόνο, εν μέσω μιας ατμόσφαιρας θριάμβου και ευφορίας».

Σε αυτό το σημείο σημειώνεται η πρώτη ένσταση από τον διευθύνοντα σύμβουλο της
Intertrust, ο οποίος παρατηρεί ότι μπορεί «έτσι να έχουμε το φαινόμενο της
μαζικής εισόδου νέων κυρίως επενδυτών, οι οποίοι όμως δεν έχουν και την
απαραίτητη εμπειρία και παιδεία, με την έννοια της συμπεριφοράς και της
εξοικείωσης με τον χώρο».

Τα πρακτικά αποτελέσματα

Ποια ήταν πρακτικά τα αποτελέσματα αυτής της κινητοποίησης; «Φτάσαμε σε ένα
σημείο που μπήκε πολύς κόσμος, ενισχύθηκε σημαντικά η ρευστότητα της αγοράς,
με αποτέλεσμα να οδηγηθούν οι τιμές των μετοχών σε υψηλά επίπεδα» απαντάει ο
κ. Μπουντουράκης, ο οποίος όμως παρατηρεί ότι «η έλλειψη σωστής επενδυτικής
καθοδήγησης και η τάση όλων αυτών των διαμεσολαβητών που αναπτύχθηκαν, όπως
για παράδειγμα των ΕΛΔΕ, των ΕΠΕΥ κ.λπ., να οδηγηθεί ο επενδυτής σε μετοχές με
μεγάλα περιθώρια διακυμάνσεων, για να εξασφαλιστούν προμήθειες, δημιούργησαν
το φαινόμενο να βλέπουμε σήμερα μετοχές εταιρειών οι οποίες, χωρίς να ξέρει
κανείς τι δραστηριότητα έχουν, αποτιμώνται σε δυσθεώρητα ύψη, στη βάση της φήμης».

Ζητούμενο αποτελεί όμως τι μέλλει γενέσθαι. «Τώρα η ρευστότητα εξαντλήθηκε,
όμως οι τιμές των μετοχών πήγαν εκεί όπου πήγαν λόγω της ρευστότητας και πλέον
δεν στηρίζονται εύκολα» τονίζει ο κ. Μπουντουράκης, ο οποίος περιγράφει την
κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, εντός της Σοφοκλέους, ως εξής: «Έχει επέλθει
ένα είδος ισορροπίας, αλλά αρχίζει πλέον και γέρνει προς την πλευρά της
προσφοράς, ενώ παλιά υπερίσχυε η ζήτηση και ανέβαιναν οι τιμές. Έτσι υπάρχει
νευρικότητα, οι τιμές πιέζονται λόγω της προσφοράς, ο κόσμος είναι
εγκλωβισμένος, με αποτέλεσμα η αγορά να παρουσιάζει τη σημερινή εικόνα».

Ένα άλλο ζητούμενο αφορά τον τρόπο ίασης αυτού του φαινομένου. Ενδεχομένως
αυτό να είναι και το σημαντικότερο για τους επενδυτές εν μέσω μιας εξαιρετικά
νευρικής αγοράς, η οποία καταγράφει, σε καθημερινή σχεδόν βάση, απώλειες. Το
«φάρμακο» για τον κ. Μπουντουράκη είναι γνωστό. «Εάν υποτεθεί ότι δεν μας
ενδιαφέρουν τα επίπεδα τιμών και οι αποτιμήσεις των εταιρειών, για να ανέβει
το Χρηματιστήριο θέλει νέο χρήμα. Νέο χρήμα σημαίνει νέα ρευστότητα και νέα
ρευστότητα σημαίνει περαιτέρω μείωση επιτοκίων. Όταν αρχίσει αυτή η διαδικασία
τότε θα δημιουργηθεί ένα νέο κύμα ρευστότητας, το οποίο, αν κατευθυνθεί στο
Χρηματιστήριο, τότε μπορεί να του δώσει μία νέα ώθηση. Νέο χρήμα μπορεί να
έρθει επίσης απέξω. Οι ξένοι θεσμικοί σήμερα, για πολλούς λόγους, απέχουν».

Ο κ. Μπουντουράκης όμως, προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα, κάνει και μία πρόβλεψη
για το πότε θα μπορούσε να αναμένεται η έναρξη της διαδικασίας που περιέγραψε
παραπάνω. «Εν όψει των εκλογών δεν αποκλείεται να γίνουν κάποιες κινήσεις
ενίσχυσης του Χρηματιστηρίου.

Ούτως ή άλλως θα πρέπει να ξεκινήσει μία διαδικασία αποκλιμάκωσης των
επιτοκίων και αναπροσαρμογής της κεντρικής ισοτιμίας της δραχμής. Έτσι θα
υπάρξει άλλο ένα ράλι στο Χρηματιστήριο, το οποίο και κόσμο θα απεγκλωβίσει
και κέρδη θα φέρει».

Ποιος όμως είναι ο ρόλος του ίδιου του επενδυτή, μέσα σε αυτό το περιβάλλον,
όπως δημιουργήθηκε στο παρελθόν και εξελίσσεται σήμερα;

Για τον κ. Μπουντουράκη τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. «Δεν μπορούμε», λέει, «να
ζητάμε από τον επενδυτή να αντικαθιστά τον επαγγελματία σοβαρό σύμβουλο
χρηματιστή. Ο επενδυτής θα πρέπει να έχει μία εξοικείωση με τον χώρο, να έχει
σαφώς καθορισμένους στόχους ως προς τον επενδυτικό του ορίζοντα χρονικά και να
έχει μία αίσθηση της ποιότητας τού επενδυτικού κινδύνου που είναι
διατεθειμένος να αναλάβει. Αντέχει σε υψηλό επενδυτικό κίνδυνο ή όχι; Αυτά
πρέπει να ξεκαθαρίσει. Από εκεί και πέρα υπάρχει ο σύμβουλος, ο οποίος και θα
τον καθοδηγήσει για το πώς θα πορευθεί».

Τα Αμοιβαία Κεφάλαια

Ο κ. Μπουντουράκης όμως δεν αφήνει ασχολίαστη και την πολύ καλή πορεία που
έχουν σημειώσει τα Μετοχικά Αμοιβαία Κεφάλαια Εσωτερικού, αποδεχόμενος ότι κι
αυτά επενδύουν, σε σημαντικό βαθμό, σε μετοχές μεσαίας αλλά και μικρής
κεφαλαιοποίησης. Τονίζει όμως ότι «αυτό που πρέπει να ξεκαθαρίζουμε είναι ότι
το Αμοιβαίο Κεφάλαιο, όπως άλλωστε και μια εταιρεία που μπαίνει στο
Χρηματιστήριο, πρέπει να ξεκαθαρίζει τους όρους του παιχνιδιού. Δηλαδή, τι
είναι, πού αποσκοπεί, ποιος είναι ο βαθμός του κινδύνου και σε τι περίπου
μετοχές επενδύει». Και συνεχίζει: «Από τη στιγμή που ξέρει ο επενδυτής και
επιλέγει, εν γνώσει του, ότι θέλει να μπει σε ένα Αμοιβαίο Κεφάλαιο με blue
chip, θα είναι blue chip». Με ποιο τρόπο όμως επιλέγεται η επένδυση σε μια
μετοχή της «περιφέρειας»; «Το πρώτο κριτήριο για μένα είναι τα θεμελιώδη
μεγέθη. Βασική μας αρχή είναι να επενδύουμε σε εταιρείες που στοιχειωδώς
εκπληρούν ορισμένο funtamentals», απαντάει ο κ. Μπουντουράκης.

Ποιος είναι ο Θεοδόσης Μπουντουράκης

Ο Θεοδόσης Μπουντουράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1951. Σπούδασε στο
Πανεπιστήμιο του Λονδίνου. Κατέχει το Β.Sc. από το Imperial College και Μ.Sc.
από το London School of Economics.

Από το 1988 έως και σήμερα είναι διευθύνων σύμβουλος των Αμοιβαίων
Κεφαλαίων Interamerican. Έχει διατελέσει ανώτατο στέλεχος τραπεζών και
πρόεδρος της Ενώσεως Θεσμικών Επενδυτών.