Πάλι στα όπλα ο «στρατηγός»

Ξανά χαμόγελα. Σε νέα φάση η σχέση Πρωθυπουργού και «στρατηγού» που επιβεβαιώθηκε από την ενεργό συμμετοχή του κ. Τσουκάτου στην προετοιμασία των περιοδειών του κ. Κ. Σημίτη ­ στη φωτό απ’ την επίσκεψη στη Λέσβο

Μετά το Συνέδριο του Μαρτίου, ένα από τα ερωτήματα που κυριάρχησαν στο ΠΑΣΟΚ
ήταν «πού χάθηκε ο στρατηγός». Τώρα όλοι ξέρουν την απάντηση: Ο κ. Θόδωρος
Τσουκάτος είναι και πάλι εδώ. Αυτό το γνωρίζουν ήδη καλά οι οργανώσεις του
ΠΑΣΟΚ που με το τέλος των διακοπών και την έναρξη της (άτυπης) προεκλογικής
περιόδου βιώνουν και πάλι τη γνωστή υπερκινητικότητά του.

Εδώ και ένα δίμηνο «οργώνει» την Ελλάδα στο πλαίσιο «της ανασύνταξης και της
κινητοποίησης των δυνάμεων του ΠΑΣΟΚ», όπως πληροφορούσε τις προάλλες ειδικό
δελτίο Τύπου. Ενώ όλο αυτό το διάστημα είχε και έχει ουσιαστικά τον πρώτο λόγο
στην προετοιμασία των περιοδειών του κ. Κ. Σημίτη στη Λέσβο και την Αρκαδία,
όπως και των συχνών επισκέψεών του στις σεισμόπληκτες περιοχές. Στις αρχές της
εβδομάδας συντόνισε τους βουλευτές και τα στελέχη της Κρήτης, μαζί με τους
κ.κ. Γ. Πασχαλίδη και Μ. Νεονάκη, εν όψει της επίσκεψης του Πρωθυπουργού στη
Μεγαλόνησο στις 26-27 Νοεμβρίου. Κι όλα αυτά την ίδια ώρα που μαζί με τον
υπεύθυνο Οργανωτικού και τον κ. Π. Λάμπρου προσπαθεί να κλείσει τις «μαύρες
τρύπες» του ΠΑΣΟΚ που έχουν ανοίξει οι προσωπικές αντιπαραθέσεις βουλευτών και
τοπικών στελεχών σε δέκα εκλογικές περιφέρειες, να βλέπει στελέχη απ’ όλη την
Ελλάδα, να έχει τον νου του στις (κυλιόμενες) δημοσκοπήσεις κ.λπ., κ.λπ.

Νέα ερωτήματα

Ωστόσο, η επιστροφή του ανθρώπου που «έβγαλε» στο κομματικό «κουρμπέτι» τον κ.
Κ. Σημίτη την περίοδο των «πέτρινων» χρόνων του μετέπειτα Πρωθυπουργού, έθεσε
ήδη ένα νέο κύκλο ερωτημάτων: «Ναι, επέστρεψε, αλλά πώς και για πόσο;».

Οι απαντήσεις, όπως πολλά στο ΠΑΣΟΚ, έχουν δύο όψεις:

* «Μπαίνουμε σε προεκλογική περίοδο και ο κ. Κ. Σημίτης αν κάτι χρειάζεται
είναι ακριβώς τέτοια στελέχη», λένε οι μεν.

*«Είδε το αδιέξοδο της “αποστασιοποίησής” του από τον Πρωθυπουργό και…
αυτοεπέστρεψε αναζητώντας ρόλο», λένε οι δε.

Όμως, όπως κάθε επιστροφή, έχει κι αυτή στην άκρη της ένα… χωρισμό. Οι
δρόμοι των κ.κ. Κ. Σημίτη και Θ. Τσουκάτου είχαν «χωρίσει», παρ’ όλο που και
οι δύο δεν το δήλωσαν ποτέ δημόσια, μετά το Συνέδριο.

Ο Πρωθυπουργός είχε φανεί να «αποστρατεύει» τον μέχρι τότε στενό του
συνεργάτη, χρεώνοντάς του το άσχημο, για τους λεγόμενους εκσυγχρονιστές,
εκλογικό αποτέλεσμα και κλίμα. Λίγο οι «πειραματισμοί» του κ. Θ. Τσουκάτου στη
σταυροδότηση που δεν λειτούργησε αποτελεσματικά, λίγο η μη εκλογή κάποιων
«εκσυγχρονιστών» αλλά άσπονδων φίλων του κ. Θ. Τσουκάτου, γέννησαν δυσφορία
κατά του «στρατηγού» και πολλές «εκκρεμότητες» του παρελθόντος που υπήρχαν στο
πρωθυπουργικό περιβάλλον βρήκαν το κατάλληλο κλίμα για να λυθούν.

Οι δυσκολίες συγκρότησης του νέου Εκτελεστικού Γραφείου ­ σε ένα μικρότερο
σχήμα έπρεπε να χωρέσουν και οι κ.κ. Θ. Πάγκαλος και Αλ. Παπαδόπουλος ­ έκαναν
τον Σημίτη να καλέσει μεσάνυχτα στο Μαξίμου τον κ. Θ. Τσουκάτο και να του
προτείνει να μεταφερθεί στη θέση του γραμματέα Οργανωτικού.

Ο «στρατηγός» αρνήθηκε τις «κατηγορίες» που του απηύθυναν, έδωσε τις δικές του
εξηγήσεις και απόψεις και δεν δέχθηκε τη θέση στην κορυφή του Οργανωτικού.
Θεωρούσε αυτονόητο και πέραν κάθε συζητήσεως το ότι θα ήταν και πάλι μέλος του
Εκτελεστικού Γραφείου. Ήταν μια «δύσκολη» συζήτηση και το ένα αρνητικό έφερε
στο τραπέζι το άλλο: Όπως τη, σχετικά πρόσφατη, εκλογική αποτυχία του ΠΑΣΟΚ
στις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές ­ όπου κι εκεί χρεώθηκε, αναδρομικά,
μερίδιο ευθύνης στον «στρατηγό».

Κράτησε μήνες

Η «αποστρατεία» του κ. Θ. Τσουκάτου από τα κομματικά δρώμενα κράτησε αρκετούς
μήνες και ο γραμματέας της Κ.Ε. κ. Κ. Σκανδαλίδης, που θεωρούσε πως «ο ένοικος
του κάτω ορόφου» μπερδευόταν συνεχώς και για όλα στα πόδια του, σχεδίασε
απερίσπαστος την ανασυγκρότηση των οργανώσεων που εισηγήθηκε.

Της κομματικής αποστρατείας είχε προηγηθεί ­ το 1998 ­ η αποχώρηση του κ.
Τσουκάτου από ένα μεικτό κυβερνητικό-κομματικό όργανο. Ήταν μια «νίκη» των
εσωκομματικών του αντιπάλων που φαίνεται ότι βρίσκονται εν αφθονία στο Μαξίμου
ή αποχώρησε οικειοθελώς για να σταματήσει η κριτική της αντιπολίτευσης λόγω
της εξωθεσμικής συμμετοχής του σ’ ένα όργανο που απασχολείτο με κυβερνητικά θέματα;

Οι συνεχείς δαιδαλώδεις και υπόγειες αναμετρήσεις μεταξύ των δύο πλευρών που
ακόμα κρατούν, καθιστούν δυσδιάκριτο και το ποιος ήρξατο χειρών αδίκων αλλά
και πώς έγινε η «αποχώρηση» του «στρατηγού» απ’ τον καθοριστικό, τότε, «πρωινό καφέ».

Έλειψε η πείρα

Πάντως και οι άσπονδοι φίλοι του αναγνωρίζουν ότι η απουσία του από το
Εκτελεστικό Γραφείο στέρησε «οργανωτική πείρα» από το όργανο και «χέρια» στην
καθημερινή δουλειά. Εν μέρει το έλλειμμα αυτό καλύφθηκε πάντως, αργότερα, με
την επιστράτευσή του στην Επιτροπή Ευρωεκλογών. Στην πρώτη της συνεδρίαση δεν
πήγε και χρειάστηκε να μεσολαβήσει συνάντησή του με τον Πρωθυπουργό ­ όπου
«λύθηκαν ορισμένες παρεξηγήσεις» ­ για να «πιάσει δουλειά». Όμως η εργασία
είχε κι αυτή ημερομηνία λήξεως. Που φάνηκε καθαρά καθώς μεσολάβησαν οι
καλοκαιρινές διακοπές.

Όλο αυτό το διάστημα, ωστόσο, ο κ. Τσουκάτος δεν έπαψε να «κινείται». Μπορεί
να μην είχε «κέντρο» του την Χαρ. Τρικούπη, αλλά «όλο γύρω απ’ αυτή
περιστρεφόταν», λένε όσοι γνωρίζουν.

Και υποστηρίζουν ότι «εκμεταλλεύτηκε» τον χρόνο του αναπτύσσοντας κομματικά
ερείσματα και «μηχανισμό» για τον κ. Ε. Βενιζέλο. Ούτε ο ίδιος ωστόσο, ούτε οι
συνεργάτες του υπουργού Ανάπτυξης δέχονται ότι υπάρχει προσέγγιση αυτού του τύπου…

Με το νέο πάντως ξεκίνημα μετά τις διακοπές και, το κυριότερο, με την είσοδο,
ουσιαστικά, σε προεκλογική περίοδο, η «επιστράτευση» στελεχών της κλάσης
Τσουκάτου κρίθηκε απ’ όλους αναγκαία. Ιδίως αφού συνέπεσε και με τη διάθεση
του ίδιου να μπει ξανά ενεργά στο παιχνίδι.

Εκτιμήσεις – ερμηνείες

Εδώ είναι που οι εκτιμήσεις και οι ερμηνείες για την επιστροφή διίστανται.

Ο κ. Θ. Τσουκάτος όπου βρεθεί και όπου σταθεί δηλώνει ότι ουδέποτε υπήρξε
«αποστρατεία». «Μια-δυο εβδομάδες μετά το Συνέδριο το κλίμα έφτιαξε και οι
σχέσεις του με τον Πρωθυπουργό αποκαταστάθηκαν», λένε οι φίλοι, που σημειώνουν
ότι «η σύγκρουση δεν ήταν πολιτική». Και δείχνουν ότι τώρα κατανοούν την
επιλογή του Πρωθυπουργού να προκρίνει πολιτικά για το Εκτελεστικό τούς κ.κ. Θ.
Πάγκαλο και Αλ. Παπαδόπουλο. Όσον αφορά δε την εντονότατη παρουσία του τις
τελευταίες εβδομάδες την αποδίδουν στο «νέο ξεκίνημα» προ των εκλογών και τη
συγκρότηση της επιτροπής για τη σύνδεση κυβέρνησης-κόμματος, όπου ορίστηκε μέλος.

Τα ίδια στελέχη υποστηρίζουν ότι πλέον οι επαφές του με τον Πρωθυπουργό έχουν
τακτικό χαρακτήρα (μία-δύο την εβδομάδα και πολλές τηλεφωνικές) και είναι,
όπως λένε, εφ’ όλης της ύλης. «Έχουμε μια σχέση καθαρή, πολιτική, μόνιμη και
με αμοιβαία εμπιστοσύνη», λέει ο κ. Τσουκάτος για τον Πρωθυπουργό, εξηγώντας
ότι «ποτέ δεν έπαψαν να μιλούν». Η αλήθεια είναι ότι τα ίδια ακριβώς έλεγε ­
δημοσίως ­ και την περίοδο της απομάκρυνσης, ωστόσο τώρα οι φίλοι του έχουν να
λένε ότι ο κ. Τσουκάτος έχει διαβεβαιώσεις για συμμετοχή στο ψηφοδέλτιο
Επικρατείας σε εκλόγιμη θέση.

«Αυτοεπιστρέφει»

Άλλη διάσταση της πολυσχιδούς, όπως εμφανίζεται, επανάκαμψης του κ. Θ.
Τσουκάτου δίνουν οι εσωκομματικοί του αντίπαλοι ­ κυρίως οι εντός του
«εκσυγχρονιστικού» μπλοκ. «Προσπαθεί να επιστρέψει…, αυτοεπιστρέφει», λένε,
αν και αναγνωρίζουν ότι «στελέχη σαν τον Θόδωρο είναι ασφαλώς χρήσιμα». Στα
περί συχνών συναντήσεών του με τον Πρωθυπουργό απαντούν ότι είναι υπερβολικά
και αποδίδουν την επανάκαμψη του κ. Θ. Τσουκάτου σε πολύ συγκεκριμένο λόγο:
Ότι «δεν του βγήκε» η αποστασιοποίηση απ’ τον Πρωθυπουργό, ότι τον οδηγούσε σε
αδιέξοδο «και έτσι αναγκάστηκε να κάνει πίσω», όπως υπογραμμίζουν. «Πέραν
αυτού, συμπληρώνουν, υπάρχει και η ανάγκη για αξιοποίηση στελεχών της
εμπειρίας και των οργανωτικών ικανοτήτων του Θόδωρου λόγω εκλογών».

Αυτό που έλειπε, υποστηρίζουν, ήταν ένας ρόλος και μάλιστα θεσμικός και στο
πλαίσιο αυτό συγκροτήθηκε η Επιτροπή σύνδεσης κυβέρνησης-κόμματος. Τα άλλα
ακολούθησαν ­ «άλλωστε κι ο ίδιος, παραδέχονται, ξέρει να αναδεικνύει τους
ρόλους του».

Αν είναι έτσι ή αλλιώς δεν μπορεί από τώρα να φανεί: «Ο καιρός θα δείξει»,
λένε και οι μεν και οι δε, υποσχόμενοι ότι μέχρι τις εκλογές τουλάχιστον το
σίριαλ των αντιπαραθέσεων δεν θα έχει άλλο επεισόδιο.