Στερούνται για να σπουδάσουν τα παιδιά

Η Φαίη Καζάκου είναι μόλις 16,5 χρόνων, μαθήτρια της Β’ Λυκείου. Σκύβει στο
τετράδιο όχι για να γράψει κάποιο μάθημα, αλλά για να κάνει μόνη της τον…
προϋπολογισμό της οικογένειας. Πολύπλοκη και αγχωτική υπόθεση. Γιατι η
οικογένεια Καζάκου που ζει στον Άλιμο, έχει 5 παιδιά, από τα οποία τα τέσσερα
πηγαίνουν στο σχολείο και η μικρότερη στο νηπιαγωγείο. Για να τα φέρει βόλτα,
διαθέτει εισόδημα περίπου 500.000 το μήνα και 90.000 κάθε δίμηνο από το
επίδομα πολύτεκνων. Πόσα ξοδεύουν για τη δημόσια δωρεάν εκπαίδευση των
παιδιών; Πάνω από… 350.000 δρχ το μήνα!

Γιατί η οικογένεια Καζάκου, παρότι ζει εκ των πραγμάτων σε συνθήκες στέρησης,
δεν μπορεί να αδιαφορήσει όταν βλέπει πόσο πολύ αρέσει η μόρφωση στη Φαιη και
σε ορισμένα από τα υπόλοιπα παιδιά της. Έτσι οι γονείς δίνουν τα πάντα,
στερούμενοι εδώ και πολλά χρόνια έστω και τη μικρότερη ανθρώπινη «πολυτέλεια»
όπως μια έξοδος για σινεμά, για να σπουδάσουν όσα από τα 5 παιδία δείχνουν
έφεση στη μάθηση. Δεν είναι όμως «κολλημένοι» στο θέμα της μόρφωσης. «Δεν
πιστεύουμε ότι όλοι πρέπει να γίνουν γιατροί και δικηγόροι», λένε οι γονείς, ο
Χρηστος και η Κατερινα Καζακου: «Καποιοι πρέπει να γίνουν και εργάτες και
σερβιτόροι. Και αυτοί δεν μπορεί να είναι άλλοι, από τα παιδιά που δεν
δείχνουν ενδιαφέρον για τα γράμματα. Δεν πληρώνουμε λοιπόν όλα αυτά τα χρήματα
επειδή θέλουμε να κάνουμε όλα μας τα παιδία επιστήμονες. Αποδειξη ότι ο γιος
μας ο Άρης που δεν δείχνει ενδιαφέρον στα 16 του χρόνια, πηγαίνει πλέον σε
νυχτερινό σχολείο και τα πρωινά εργάζεται μαζί μου στην κάβα που έχουμε. Αλλά
όταν βλέπω άλλα μου παιδιά να μπορούν και να θέλουν τη μόρφωση, θα ήταν
εγκληματικό να μην έδινα ο,τι έχω και δεν έχω για να τους δώσω την ευκαιρία,
έστω κι αν αυτό σημαίνει πρακτικά ότι εδώ και 18 χρόνια έχουμε βγει 2-3 φορές έξω…».

Θέλει να σπουδάσει

Έτσι η οικογένεια στερείται για να σπουδάσει η Φαιη και τα αλλά παιδία. Και να
μάθει επιπλέον δυο ξένες γλώσσες, χωρίς να παραμελήσει ούτε το ταλέντο της
στον αθλητισμό… Ίσως δεν είναι τυχαίο λοιπόν, ότι θέλει να σπουδάσει
χρηματοοικονομικές επιστήμες και να βοηθήσει έτσι μεγαλώνοντας την πολύτεκνη
οικογένεια της, που σήμερα τα βγάζει πέρα με τα χίλια ζόρια. Η Φαιη έχει
κοφτερό μυαλό, πλήρη επίγνωση για το «κόστος» της στην οικογένεια και ο μίνι
ισολογισμός που μας κάνει, μας εντυπωσιάζει με την ακρίβειά του:

Λιτές αγορές

«Πόσο κοστίζω; Λοιπόν, δίνουμε κάθε μήνα 65.000 στο φροντιστήριο, όπου πλέον
κάνουμε ακόμα και… θρησκευτικά! Επίσης δίνουμε 650.000 στα Αγγλικά, 40.000
στα Γερμανικά και 10.000 στο γυμναστήριο όπου παίζω μπάσκετ. Συνολο 180.000
δρχ., επί 9 μήνες μας κάνει 1,650 εκατ. περίπου. Επιπλέον, μου χρειάζονται
κάπου 130-150.000 δρχ. το χρόνο για λυσάρια, ξενόγλωσσα βιβλία και διάφορα
λογοτεχνικά βιβλία που είναι απαραίτητα για το μάθημα. Δεν σας βάζω τα έξοδα
για σχολικά είδη, γιατί αυτά τα υπολογίζουμε για όλους μας συνολικά γύρω στις
150.000 δρχ. το χρόνο, κάνουμε λιτές αγορές. Αλλά πρέπει να προσθέσουμε και τα
καλοκαιρινά μου μαθήματα, που είναι 450.000 συνολικά για φροντιστήριο, αγγλικά
και γερμανικά. Συνολικά υπολογίζω ότι για μένα μόνο, η μαμά κι ο μπαμπάς
χρειάζονται κάπου 2,2 εκατ. εφέτος, χωρίς να υπολογίζω χαρτζιλίκι, ρούχα, κλπ…».

Και ιδιαίτερα

Αλλά δεν είναι μόνο η Φαίη. Ο Κώστας Καζάκος δεν έχει κλείσει ακόμα τα δέκα
του χρόνια και πηγαίνει στην πέμπτη δημοτικού. Δείχνει κι εκείνος να αγαπάει
τη μάθηση, με αποτέλεσμα οι γονείς να αναγκάζονται να πληρώνουν 100.000
δραχμές το μήνα για να τον διαβάζει μια κοπέλα σε ιδιαίτερα μαθήματα, έτσι
ώστε όταν μπει στο Γυμνασιο να μην έχει κενά, που στη συνεχεία θα
πολλαπλασιάζονται συνεχώς. Κατά τους φροντιστές, μόνο ο τζίρος από τα πάσης
φύσης ιδιαίτερα μαθήματα, υπερβαίνει τα 400 δισ. το χρόνο…

Όμως, εκτός από την «εκατοστάρα», ο Κωστας χρειάζεται άλλες 12.000 δρχ. το
μήνα για τα μαθήματα Αγγλικών (του χρόνου θα προστεθούν και τα Γερμανικά) και
10.000 για το γυμναστήριο όπου παίζει κυρίως μπάσκετ. Αν διαιρέσουμε και τις
150.000 το χρόνο που διαθέτει η οικογένεια για σχολικά είδη, του αντιστοιχούν
30.000 δρχ. Ο πολλαπλασιασμός με τις προσθέσεις, δίνουν ένα κονδύλι ύψους
περίπου 1,2 εκατ. δραχμών το χρόνο.

Υπερβολή;

Πέντε παιδιά, 4 εκατ. έξοδα… Η πολύτεκνη οικογένεια του Χρήστου και της Κατερίνας Καζάκου πληρώνει 350-380.000 δρχ. το μήνα ή πάνω από 4 εκατ. το χρόνο για τη «δημόσια δωρεάν Παιδεία» των 5 παιδιών, της Φαίης, του Άρη, του Κώστα, της Αλίας και της μικρούλας Ιουστίνας. Και για εισόδημα έχει 500.000 το μήνα και 90.000 το δίμηνο, επίδομα πολυτέκνων…

Θα έλεγε κανείς ότι μια οικογένεια που τόσο δύσκολα τα βγάζει πέρα, θα
μπορούσε ίσως να αποφύγει τα ιδιαίτερα μαθήματα από την Ε’ Δημοτικού ως
υπερβολή και να εξοικονομήσει έτσι κάπου 1 εκατ. δρχ. Όμως η άποψη της κ.
Κατερίνας και του κ. Χρήστου Καζάκου, που με τόσα παιδιά είναι αδύνατον να
επιληφθούν αποτελεσματικά οι ίδιοι στο διάβασμα του Κώστα, είναι όπως είπαμε
διαφορετική. «Τουλάχιστον ας επιδοτούσαν τα φροντιστήρια, τα σχολικά
βοηθήματα, ας τα μάθαιναν ξένες γλώσσες στο σχολείο, ας έκαναν πάντως κάτι για
να μη βαρυγκομάμε…» λέει με παράπονο η μητέρα.

Αλλά η οδύσσεια της εκπαίδευσης για την οικογένεια δεν σταματάει εδώ. Με
εξαίρεση τον Άρη που πηγαίνει στο νυχτερινό σχολείο και την Ιουστίνα, τη
μικρούλα τους που ακόμα βρίσκεται στο νηπιαγωγείο, υπάρχει και η γλυκιά Άλια η
Άλια που πηγαίνει στη Β’ Δημοτικού. Χρειάζεται 30-40.000 το μήνα για τα
Αγγλικά, το γυμναστήριό της και τα διάφορα μικροπράγματα. Μπορεί να φαίνονται
λίγα, αλλά συναθροιζόμενα βγαίνουν πολλά: η οικογένεια Καζάκου δαπανά κάθε
μήνα 350-380.000 δρχ. για τις εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών, δηλαδή πάνω
από 4 εκατ. το χρόνο. Και εκτός αυτών, «σφίχτηκε» ακόμα περισσότερο εφέτος και
αγόρασε τον ­ απαραίτητο πλέον στον μαθητή ­ ηλεκτρονικό υπολογιστή,
πληρώνοντας 600.000 δραχμές. Στερούμενη, φυσικά, για πολλοστή φορά κάθε
ανθρώπινης απόλαυσης, αφού δεν είναι μια πλούσια οικογένεια.

Πάνω από 6,5 δισ. οι δαπάνες για διαφήμιση

Μόνο μια μάτια στα κονδύλια που δαπανά για διαφήμιση σε όλα τα ΜΜΕ ο κάθε
κλάδος της ιδιωτικής εκπαίδευσης προκαλεί ίλιγγο και δίνει το στίγμα του
τζίρου τους, που προέρχεται βέβαια κατευθείαν από τα πορτοφόλια των
οικογενειών με παιδιά στην εκπαίδευση.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Media Services, για το 1998, οι συνολικές
διαφημιστικές δαπάνες (σε τηλεόραση, περιοδικά, εφημερίδες και ραδιόφωνα) των
διαφόρων φορέων ιδιωτικής εκπαίδευσης, έφτασαν το ποσό των… 6.679.936.000
δραχμών, εμφανίζοντας αύξηση κατά 1 δισ. σε σχέση με το 1997!

Την ίδια στιγμή, μόνο οι 10 μεγαλύτερες (από άποψη τζίρου) από τις εκατοντάδες
εταιρείες ιδιωτικής εκπαίδευσης συγκέντρωσαν πέρυσι τζίρο 21 δισ. δραχμών.

Τη μερίδα του λέοντος στη διαφήμιση (ποσοστό 86% επί του συνόλου) είχαν οι
διάφορες επαγγελματικές σχολές (Εργαστήρια Ελεύθερων Σπουδών, «Κολέγια» και
ΙΕΚ) που δαπάνησαν 5,7 δισ. δρχ. πέρυσι και στις οποίες οφείλεται το σύνολο
της αύξησης σε σχέση με το ’97, που είχαν δαπανήσει 4,7 δισ. δραχμές. Στις
σχολές αυτές εξάλλου παρατηρείται και ο μεγαλύτερος ανταγωνισμός για την
πελατεία, καθώς τα φροντιστήρια, αλλά και τα ιδιωτικά σχολεία απευθύνονται
περισσότερο σε τοπικές κοινωνίες, όποτε δεν διαφημίζονται όλα σε μέσα
πανελλαδικής εμβέλειας, όπως στην τηλεόραση.

Το επόμενο μεγάλο διαφημιστικό κονδύλιο προέρχεται βέβαια από τα ξένα
πανεπιστήμια και κυρίως τα αγγλικά, που δαπάνησαν πέρυσι συνολικά 320 εκατ.
δρχ. για να διαφημιστούν σε ελληνικά ΜΜΕ, δηλαδή 75 εκατ. περισσότερα από το 1997.

Ακολουθούν τα φροντιστήρια ξένων γλωσσών και τα ιδιωτικά σχολεία κάθε βαθμίδας
και η μόνη έκπληξη έρχεται από τα φροντιστήρια Μέσης Εκπαίδευσης, που ξόδεψαν
πέρυσι σε διαφήμιση μόλις 97 εκατ. δραχμές ενώ το 1997 είχαν ξοδέψει 235!

Η εξήγηση για την αναπάντεχη μείωση που δίνει ο γραμματέας της ΟΕΦΕ κ. Ι.
Τσαρπαλής δεν είναι ότι μειώθηκε η πελατεία τους άρα μείωσαν και τη διαφήμιση
­ παρ’ ότι οι φροντιστές περιμένουν μείωση από του χρόνου, οπότε δεν θα
υπάρχουν πλέον απόφοιτοι παλαιών ετών που ξαναδίνουν εξετάσεις (παλαιό
σύστημα), οι οποίοι αποτελούσαν μεγάλο κομμάτι της πελατείας των
φροντιστηρίων. «Με τη μεταρρύθμιση παρατηρήθηκε στροφή των μαθητών προς
συνοικιακά φροντιστήρια λόγω της αύξησης του χρόνου που προήλθε από την αύξηση
των μαθημάτων και έκανε δυσκολότερες τις μετακινήσεις στο κέντρο. Έτσι, πολλά
μεγάλα κεντρικά φροντιστήρια σταμάτησαν τη διαφήμιση με αποτέλεσμα να
παρατηρηθεί η μείωση», εξηγεί..