Συνεργασία με διαφωνίες

Τη δέσμευσή του για τη δημιουργία «ανοιχτών και διαφανών χρηματοπιστωτικών
αγορών» αναμένεται να επιβεβαιώσει ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας των
Χωρών της Ασίας και του Ειρηνικού (APEC) στην ετήσια σύνοδό του που
πραγματοποιείται στη Νέα Ζηλανδία.

Παλαιότερα εχθροί, τώρα συνέταιροι. Ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον φωτογραφίζεται κατά τη διάρκεια της συνόδου του APEC δίπλα στον Βιετναμέζο πρωθυπουργό Φαν Βαν Κάι

Μπορεί μεν να εμφανίζεται ομοφωνία σε τέτοιου είδους γενικές ανακοινώσεις,
υπάρχουν όμως ζητήματα που έχουν δημιουργήσει έντονες διαφωνίες στο οικονομικό
μπλοκ, το οποίο αντιπροσωπεύει το 45% του παγκόσμιου οικονομικού προϊόντος.
Όσον αφορά το εμπόριο, όπου τα περισσότερα μέλη του οργανισμού ήλπιζαν σε
κοινή δράση, ο APEC έχει τα τελευταία χρόνια πραγματοποιήσει πολύ μικρά βήματα
επίτευξης των στόχων που έχει θέσει.

Εμπόριο και εμπόδια

Το 1994 οι ηγέτες των χωρών του APEC δεσμεύτηκαν ότι έως το 2010 θα έχουν
αρθεί τα εμπόδια που υπάρχουν στο εμπόριο και τη ροή επενδύσεων στις
ανεπτυγμένες οικονομίες τους, ενώ μέχρι το 2020 θα έχουν πέσει οι σχετικοί
φραγμοί και μεταξύ των αναπτυσσόμενων οικονομιών. Αυτοί οι στόχοι φαντάζουν
τώρα μη ρεαλιστικοί για πολλά μέλη του οργανισμού. Στη φετινή ατζέντα των
συζητήσεων δεν περιλαμβάνονται εμπορικά θέματα.

Το παλαιό βέτο

Παρά τις δηλώσεις υποστήριξης στον νέο γύρο διαπραγματεύσεων του Παγκόσμιου
Οργανισμού Εμπορίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία διαφωνούν σχετικά με
τον τρόπο που πρέπει να προωθηθούν τα εμπορικά θέματα που τους αφορούν. Στην
προηγούμενη σύνοδο του APEC, η Ιαπωνία έθεσε βέτο σε μια πρόταση για την
περικοπή των δασμών που προστατεύουν τους κλάδους αλιείας και ξυλείας.

Στο μεταξύ οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τους δασμούς και τα όρια στις
εισαγωγές υφασμάτων και πολλών αγροτικών προϊόντων και έχουν βασιστεί στους
κανονισμούς αντι-ντάμπινγκ (η πώληση και εξαγωγή προϊόντων σε τιμή χαμηλότερη
του κόστους παραγωγής τους απαγορεύονται) προκειμένου να μειώσουν τις
εισαγωγές χάλυβα. Επιπλέον οι περιορισμοί που οι ΗΠΑ επέβαλαν πρόσφατα στις
εισαγωγές αρνίσιου κρέατος αποτελούν ένα μεγάλο αγκάθι για τη Νέα Ζηλανδία και
τη γειτονική Αυστραλία.

Πριν και μετά την κρίση

Κατά τη διάρκεια της ασιατικής χρηματοπιστωτικής κρίσης, ο APEC προτίμησε να
αποτραβηχτεί από το προσκήνιο αφήνοντας τα ηνία στους αξιωματούχους του
Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.
Τώρα που οι ασιατικές οικονομίες έχουν αρχίσει να ανακάμπτουν, ο διεθνής
οικονομικός οργανισμός δεν έχει ακόμη καταλήξει σε κάποια κοινή οπτική για
τους λόγους που προκάλεσαν την κρίση. Παράλληλα, τα μέτρα που έχει πάρει για
να μην επαναληφθεί η κρίση είναι ελάχιστα.

Η ομιλία Κλίντον

Σε χθεσινή του ομιλία κατά τη διάρκεια συνάντησης στελεχών επιχειρήσεων από
την περιοχή, ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον προειδοποίησε για τους
κινδύνους της αδιαφορίας απέναντι στα οικονομικά θέματα. «Μένουν ακόμη πολλά
να γίνουν και πολλά να επιτευχθούν στην αυγή της νέας χιλιετίας», είπε
χαρακτηριστικά. Πάντως, είναι ξεκάθαρο πως η ανάκαμψη των χρηματιστηριακών
αγορών και των αγορών συναλλάγματος σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ασία έχει
επιβραδύνει τις προσπάθειες σε πολλές χώρες του APEC για την εφαρμογή επίπονων
αναδιαρθρωτικών προγραμμάτων.

Ανομοιογένεια

Πολλοί υποστηρικτές του APEC υποστηρίζουν τώρα ότι ήταν εξαιρετικά αφελές το
να περιμένουν πολλά από έναν διεθνή οικονομικό οργανισμό που περιλαμβάνει τόσο
ανομοιογενείς χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, το Βιετνάμ, η Χιλή,
η Παπούα – Νέα Γουινέα και το Μπρουνέι. Η υπομονή των επιχειρηματιών της
περιοχής δείχνει να εξαντλείται. Ακόμη και το ίδιο το συμβούλιο του APEC που
ασχολείται με το επιχειρηματικό περιβάλλον προειδοποίησε πρόσφατα ότι ο
οργανισμός έχει απομακρυνθεί πολύ από τους στόχους του. Επιπλέον, τόνισε την
αναγκαιότητα πιο σοβαρών δεσμεύσεων για το άνοιγμα των αγορών μετοχών και συναλλάγματος.